त्रिशंकू विधानसभा म्हणजे काय? अशा परिस्थितीत सरकार कसे बनते? महाराष्ट्रात राहू शकते ही स्थिती!

Maharashtra Election Result 2024 What is a hung assembly : विधानसभा निवडणुकीत बहुतांश एक्झिट पोल सरकार स्थापनेच्या सीमारेषेजवळ महायुतीला नेऊन पोहचवत आहेत पण महायुती सीमारेषा पार करेल का हे प्रश्नचिन्ह आहे, तर असे तीन पोल आहेत ज्यांनी महाविकास आघाडीच्या बाजूने कल दिला असे असले तरीही राज्यात त्रिशंकू परिस्थिती होऊ शकते. ही परिस्थिती आणि त्रिशंकु विधानसभा म्हणजे काय हे आपण आज पाहुया.

त्रिशंकु विधानसभा म्हणजे काय?

कोणत्याही राजकीय पक्षाला किंवा आघाडीला पूर्ण बहुमत न मिळाल्यास त्रिशंकू विधानसभा घोषित केली जाते. या प्रकरणात इतर राजकीय पक्षांच्या पाठिंब्याशिवाय कोणताही पक्ष सरकार स्थापन करू शकत नाही. अशा परिस्थितीत, राज्यपाल सर्वात मोठ्या पक्षाच्या नेत्याला सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात आणि पूर्ण बहुमत दाखवण्यासाठी 10 दिवसांचा कालावधी देऊ शकतात. या कालावधीत पूर्ण बहुमत दाखवता आले नाही, तर राज्यपाल विधानसभा विसर्जित करतात आणि पुन्हा निवडणुका घेण्याची मागणी करु शकता.

सरकार स्थापन करण्यासाठी बाहेरून पाठिंबा

जर पक्ष आणि युती पूर्ण बहुमत व्यवस्थापित करू शकत नाहीत, तर ते सरकार स्थापन करण्यासाठी राजकीय पक्षाकडून बाह्य समर्थन घेऊ शकतात. सहसा, बाह्य समर्थन देणारा पक्ष सरकारचा भाग नसतो आणि त्यांच्या राजकारण्यांना मंत्रीपद नसते. बाह्य समर्थन वापरून स्थापन केलेली सरकारे कधीही कोसळु शकतात. ते असुरक्षित असतात कारण बाह्य समर्थन देणाऱ्या पक्ष कधीही पाठिंबा काढून घेऊ शकतात.

हेही वाचा : शरद पवारांनी उमेदवारांची घेतली तातडीने ऑनलाईन मिटिंग, कारण काय..?

अल्पमतातील सरकार

अल्पमतातील सरकार असे असते जिथे सरकारकडे पूर्ण बहुमत नसते आणि म्हणून, सरकारमध्ये सहभागी नसलेल्या पक्षांच्या मतांशिवाय कायदे करू शकत नाहीत. भूतकाळात अशी काही प्रकरणे घडली आहेत ज्यात अल्पमतातील सरकार अविश्वास ठरावातून वाचले कारण खासदारांनी सरकारला मतदान करणे टाळले आणि त्यामुळे सरकार कोसळण्यापासून वाचले. अल्पसंख्याक सरकारे सहसा त्यांच्या पूर्ण कार्यकाळ पूर्ण करत नाहीत.

हेही वाचा : 'बटेंगे तो कटेंगे’सह इतर विधाने रडारवर? केंद्रीय निवडणूक आयोगाने मागवला अहवाल

महाराष्ट्रात राहू शकते त्रिशंकु परिस्थिती

महाराष्ट्रात विधानसभा निवडणूक 20 नोव्हेंबरला पार पडल्या, यामध्ये उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना (UBT), काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) यांचा समावेश असलेली महाविकास आघाडी (MVA) आणि महायुतीत लढत झाली. महायुतीत एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना, भाजप आणि अजित पवार यांच्या नैतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेसचा समावेश आहे. निवडणुकानंतरच्या कलचाचण्या अर्थात एक्झिट पोलमध्ये महायुती जरी बहुमताजवळ दाखवली जात असली तरीही महाराष्ट्रात त्रिशंकु स्थिती होऊ शकते अशी शक्यता आहे. त्यामुळे उद्या काय परिस्थिती असेल हे समजेल.

हेही वाचा : या 30 विधानसभा मतदारसंघात या उमेदवारांचा होणार विजय? वाचा कुणाशी लढत अन् किती आहे विजयाची शक्यता!