आदित्य बिर्ला समूहाचा १७,२०० कोटींचा ग्रीन एनर्जी मेगा डील

आदित्य बिर्ला समूहाने भारताच्या अपारंपरिक (नूतनीकरणक्षम) ऊर्जा क्षेत्रातील आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या अधिग्रहणांपैकी एकाची घोषणा केली आहे. समूहाने शेल (Shell) कंपनीचे पाठबळ असलेल्या आणि भारतावर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या 'स्प्रंग एनर्जी' (Sprng Energy) या क्लीन एनर्जी प्लॅटफॉर्मची खरेदी केली आहे. कर्जासह या कराराचे एकूण मूल्य १.८ अब्ज डॉलर्स (सुमारे १७,२०0 कोटी रुपये) इतके आहे. हे अधिग्रहण या उद्योग समूहाच्या स्वच्छ ऊर्जा विस्तार धोरणातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात असून, यामुळे भारताच्या झपाट्याने वाढणाऱ्या अपारंपरिक ऊर्जा बाजारातील त्यांचे स्थान अधिक मजबूत होणार आहे.

हे अधिग्रहण ग्रासिम इंडस्ट्रीजची उपकंपनी असलेल्या 'आदित्य बिर्ला रिन्यूएबल्स लिमिटेड' (ABRen) च्या माध्यमातून केले जाईल. हा व्यवहार सध्या नियामक मंजुरी आणि इतर आवश्यक अटींच्या पूर्ततेच्या अधीन आहे.

स्प्रंग एनर्जीच्या या अधिग्रहणामुळे आदित्य बिर्ला रिन्यूएबल्सचा एकूण अपारंपरिक ऊर्जा पोर्टफोलिओ वाढून थेट ९.४ गिगावॉट (GW) वर पोहोचणार आहे, ज्यामुळे त्यांची सध्याची क्षमता जवळपास दुप्पट होईल. स्प्रंग एनर्जीकडे विविध राज्यांमध्ये पसरलेल्या सौर आणि पवन ऊर्जा प्रकल्पांचा एक वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओ आहे, ज्यामध्ये सध्या सुरू असलेले प्रकल्प आणि प्रगतीपथावर असलेल्या प्रकल्पांचा समावेश आहे. या अधिग्रहणामुळे औद्योगिक आणि व्यावसायिक ग्राहकांकडून वाढणाऱ्या स्वच्छ विजेच्या मागणीला पूर्ण करण्याची समूहाची क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढेल, तसेच भारताच्या अपारंपरिक ऊर्जेच्या क्षेत्रात त्यांचे स्थान आणखी भक्कम होईल.

२० गिगावॉटचे उद्दिष्ट आवाक्यात

स्प्रंग एनर्जीचे हे अधिग्रहण आदित्य बिर्ला समूहाच्या दीर्घकालीन अपारंपरिक ऊर्जा महत्त्वाकांक्षेच्या दिशेने टाकलेले एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. कंपनीने पुढील तीन वर्षांत २० गिगावॉट अपारंपरिक ऊर्जा क्षमता गाठण्याचे उद्दिष्ट ठेवले असून, हा करार त्यांच्या विस्तार धोरणातील एक महत्त्वाचा पाया ठरणार आहे. त्यांचा अपारंपरिक ऊर्जेचा पोर्टफोलिओ आता १० गिगावॉटच्या जवळ पोहोचत असल्याने, हा समूह नवीन प्रकल्पांची उभारणी (ग्रीनफिल्ड डेव्हलपमेंट) आणि धोरणात्मक अधिग्रहण या दोन्ही मार्गांनी आपली क्षमता सातत्याने वाढवत राहील अशी अपेक्षा आहे. हे पाऊल भारताच्या शाश्वत ऊर्जेच्या प्रवासाला पाठबळ देत देशातील सर्वात मोठ्या एकात्मिक क्लीन एनर्जी प्लॅटफॉर्म्सपैकी एक तयार करण्याप्रती समूहाची बांधिलकी दर्शवते.

कुमार मंगलम बिर्ला यांच्या मते हा एक परिवर्तनात्कमक निर्णय

आदित्य बिर्ला समूहाचे अध्यक्ष कुमार मंगलम बिर्ला यांनी या अधिग्रहाचे वर्णन समूहाच्या अपारंपरिक ऊर्जा प्रवासातील एक परिवर्तनात्मक मैलाचा दगड म्हणून केले आहे. ते म्हणाले की, हा करार एक जागतिक दर्जाचा क्लीन एनर्जी व्यवसाय उभारण्याच्या कंपनीच्या दीर्घकालीन दृष्टिकोनाला प्रतिबिंबित करतो, जो भारताच्या ऊर्जा संक्रमण (energy transition) आणि शाश्वत ऊर्जा उपायांच्या वाढत्या मागणीशी सुसंगत आहे. त्यांनी पुढे नमूद केले की, हे अधिग्रहण देशाच्या दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षेमध्ये योगदान देणाऱ्या आणि शाश्वत वाढीच्या माध्यमातून मूल्य निर्माण करणाऱ्या व्यवसायांमध्ये गुंतवणूक करण्याच्या समूहाच्या वचनबद्धतेला पुन्हा अधोरेखित करते.

शेल कंपनी जागतिक व्यवसायावर लक्ष केंद्रित करणार

शेल कंपनीसाठी स्प्रंग एनर्जीची विक्री ही त्यांच्या व्यापक जागतिक धोरणाचा एक भाग आहे, ज्याअंतर्गत ते आपला पोर्टफोलिओ अधिक सक्षम करत आहेत आणि अधिक चांगला दीर्घकालीन परतावा देणाऱ्या व्यवसायांवर गुंतवणूक केंद्रित करत आहेत. शेलने २०२२ मध्ये स्प्रंग एनर्जीचे अधिग्रहण केले होते आणि आता आपल्या जागतिक ऊर्जा व्यवसायाची पुनर्रचना करताना या मालमत्तेचे रोखीकरण (monetise) करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

भारताच्या हरित ऊर्जा महत्त्वाकांक्षांना मोठा बूस्ट

हे अधिग्रहण अशा वेळी झाले आहे जेव्हा भारत २०३० पर्यंत ५०० गिगावॉट बिगर-जीवाश्म इंधन (non-fossil fuel) ऊर्जा क्षमता गाठण्याच्या महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्टासह आपल्या स्वच्छ ऊर्जा संक्रमणाला गती देत आहे. उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मानणे आहे की, अशा मोठ्या प्रमाणावरील व्यवहारांमुळे या क्षेत्रात अधिक गुंतवणुकीला प्रोत्साहन मिळेल, प्रकल्पांची अंमलबजावणी सुधारेल आणि देशभरात अपारंपरिक ऊर्जा पायाभूत सुविधांच्या विकासाचा वेग वाढेल. एकदा या व्यवहाराला आवश्यक त्या नियामक मंजुऱ्या मिळाल्यानंतर, आदित्य बिर्ला समूह भारताची अग्रगण्य अपारंपरिक ऊर्जा कंपनी म्हणून उदयास येईल अशी अपेक्षा आहे. हा करार समूहाच्या क्लीन एनर्जी पोर्टफोलिओला मजबूत तर करतोच, शिवाय शाश्वतता, ऊर्जा सुरक्षा आणि भारताच्या हरित विकासाच्या गाथेप्रती त्यांची दीर्घकालीन बांधिलकी देखील दृढ करतो.