1 झाड तोडलं तर 100 जणांचं बलिदान देऊ, सयाजी शिंदे प्रचंड आक्रमक

आगामी २०२६-२७ च्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी साधू-महंतांच्या निवासाकरिता तपोवन परिसरात उभारण्यात येणाऱ्या 'साधुग्राम' प्रकल्पावरून मोठा पर्यावरणीय आणि राजकीय संघर्ष उभा राहिला आहे. नाशिक महापालिका प्रशासनाने सुमारे १८०० झाडे तोडण्याचा प्रस्ताव पुढे आणल्यामुळे पर्यावरणप्रेमी आणि स्थानिक नागरिकांनी या निर्णयाला कडाडून विरोध दर्शवला असून, 'झाडं वाचवा' या मागणीसाठी तपोवनात 'वृक्ष आलिंगन' (चिपको) आंदोलन तीव्र झाले आहे.

पर्यावरणप्रेमींचा तीव्र संताप

महापालिकेच्या ५४ एकर जागेवरील १२०० एकर परिसरात साधुग्रामची उभारणी होणार आहे. या जागेवरील तब्बल १८२५ झाडांवर मार्किंग (चिन्हांकन) करण्यात आल्याची माहिती समोर आल्याने नाशिककर रस्त्यावर उतरले आहेत.

जनसुनावणीत विरोधाचा सूर: महापालिकेने घेतलेल्या जनसुनावणीत नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावत, "तपोवनची ओळख झाडांमुळे आहे, साधुग्राम दुसरीकडे उभारा; पण इथली एकही फांदी तोडू देणार नाही," अशी ठाम भूमिका घेतली.

सेलिब्रिटींचा पाठिंबा: या आंदोलनाला अभिनेते सयाजी शिंदे यांच्यासह अनेक मान्यवरांनी पाठिंबा दिला आहे. शिंदे यांनी संताप व्यक्त करत, "एक झाड तोडलं तर १०० जणांचं बलिदान देऊ," असा थेट इशारा प्रशासनाला दिला आहे.

प्रशासन आणि मंत्र्यांची भूमिका

झाडतोडीवरून गदारोळ वाढल्यानंतर प्रशासनाने आपली भूमिका बदलून मवाळ केली आहे.

महापालिका आयुक्तांचे स्पष्टीकरण: महापालिका आयुक्त तथा प्रशासक मनीषा खत्री यांनी सांगितले की, केवळ १० वर्षांपेक्षा कमी वयाचे वृक्ष किंवा लहान झुडपे हटवली जातील. जुनी, मोठी आणि पर्यावरणीयदृष्ट्या महत्त्वाची झाडे जपली जातील.

कुंभमेळामंत्री गिरीश महाजन: कुंभमेळा मंत्री गिरीश महाजन यांनी साधुग्रामसाठी काही झाडे तोडणे आवश्यक असल्याचे सांगितले आहे. मात्र, प्रत्येक झाडाच्या बदल्यात १० नवी झाडे लावली जातील आणि जिथे शक्य असेल तिथे झाडांचे प्रत्यारोपण (Transplantation) केले जाईल, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.

'साधुग्राम' की 'एक्झिबिशन सेंटर'? नवा वाद

वृक्षतोडीच्या वादात तपोवन येथील जागेवर महापालिकेच्या दुसऱ्या एका प्रकल्पावरून नवा वाद निर्माण झाला आहे.

MICE हब प्रकल्प: महापालिकेने याच जागेवर ९४ एकरमध्ये २२० कोटी रुपयांचा सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) तत्त्वावर एक MICE (Meetings, Incentives, Conferences, and Exhibition) हब (प्रदर्शनी केंद्र) उभारण्यासाठी निविदा काढली आहे.

नागरिकांचा आरोप: पर्यावरणप्रेमींनी आरोप केला आहे की, साधुग्रामच्या नावाखाली जमीन सपाट करून ती पुढे कंत्राटदाराला एक्झिबिशन सेंटरसाठी देण्यासाठीच वृक्षतोडीचा घाट घातला जात आहे. कुंभमेळ्यानंतर या जागेचा वापर रेस्टॉरंट आणि बँक्वेंट हॉलसाठी केला जाईल, असे निविदेतील उल्लेखामुळे स्पष्ट झाले आहे.

राजकीय नेत्यांचा विरोध

या प्रकरणात मनसे आणि शिवसेना (उबाठा) नेत्यांनीही उडी घेतली आहे.

• राज ठाकरे (मनसे): मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी थेट सरकारला इशारा दिला आहे. "दुसरीकडे पाचपट झाडं लावायला जागा असेल तर तिकडेच साधुग्राम करा. साधूंच्या नावाखाली उद्योगपतींच्या घशात जमीन घालण्याचा डाव आहे," असे म्हणत त्यांनी नाशिककरांना संघर्षात मनसेचा पाठिंबा असेल अशी ग्वाही दिली.
• उद्धव ठाकरे (शिवसेना उबाठा): पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनीही वृक्षतोडीच्या निर्णयावर टीका करत, "आम्ही कुंभमेळ्याच्या विरोधात नाही, पण पर्यावरणाचा नाश स्वीकारणार नाही," अशी भूमिका घेतली आहे.

एकंदरीत, विकास विरुद्ध पर्यावरण असा हा जुना संघर्ष नाशिकच्या तपोवनात मोठ्या प्रमाणात पेटला असून, या निर्णयावर नागरिक आणि प्रशासन ठाम असल्याने पुढील काळात संघर्ष अधिक वाढण्याची शक्यता आहे.