BJPनंबर वन तरीही नितीशच मुख्यमंत्री का?, बिहारची सत्ता कुमारांकडेच का?, जाणून घ्या प्रमुख 4 कारणं!

why BJP Chose Nitish Kumar as Bihar CM : बिहार विधानसभेत पहिल्यांदाच सर्वाधिक जागा जिंकून 'नंबर वन' पक्ष बनूनही भाजपने नीतीश कुमार यांनाच पुन्हा एकदा मुख्यमंत्री करण्याचा निर्णय घेतला आहे. उद्या, 20 नोव्हेंबर रोजी नितीश कुमार 10 व्यांदा मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेणार आहेत.

भाजपने आपला मुख्यमंत्री न बनवता नितीशकुमारांनाच सत्ता सोपवल्यामुळे राजकीय वर्तुळात तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. मात्र, केंद्र सरकारमधील अस्थिरतेची भीती आणि ईबीसी-महादलित या महत्त्वाच्या व्होट बँकेला गमावण्याचा धोका, ही प्रमुख कारणे भाजपच्या या निर्णयामागे आहेत, असे जाणकारांचे मत आहे. त्यामुळे भाजपाने नितीशबाबूंकडेच पुन्हा सत्ता दिली.

निवडणुकीचे निकाल आणि एनडीएचा मोठा विजय

या निवडणुकीत एनडीए (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) ने २४३ पैकी २०२ जागा जिंकत विधानसभेतील तीन चतुर्थांश जागांवर विजय मिळवला.

• पक्ष : जागा
• भाजप- ८९
• जेडीयू- ८५
• एलजेपी (आर)- १९
• एचएएम- ५
• आरएलएम- ४
• एकूण - २०२

महाआघाडी केवळ ३५ जागांवर थांबली. या मोठ्या विजयानंतरही भाजपने नितीश यांना मुख्यमंत्री बनवले आणि त्यांचे दोन्ही उपमुख्यमंत्री, सम्राट चौधरी आणि विजय सिन्हा यांना पुन्हा एकदा निवडून आणले.

भाजपने नितीश यांनाच मुख्यमंत्री का बनवले?

बिहारमध्ये भाजप सर्वात मोठा पक्ष ठरला असतानाही, भाजपने स्वतःचा मुख्यमंत्री न करता नितीशकुमारांनाच पाठिंबा देण्यामागे खालील चार महत्त्वाचे राजकीय आणि सामाजिक घटक कारणीभूत आहेत. त्याचे प्रमुख चार कारणे आहेत, त्यावर वाचा सविस्तर....!

1) नितीश कुमार यांच्या नावावर विजय

भाजपने संपूर्ण निवडणुकीत नितीश कुमार यांच्याच नेतृत्वाचा जोरदार प्रचार केला. पंतप्रधान मोदींपासून ते गृहमंत्री अमित शहा यांच्यापर्यंत सर्वच नेत्यांनी नितीशकुमारांचे नाव मुख्यमंत्रीपदाचा चेहरा म्हणून पुढे केले. महाआघाडीने मुख्यमंत्रीपदाच्या चेहऱ्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले असताना, अमित शहा यांनी २९ ऑक्टोबर रोजी दरभंगा येथे जाहीर सभेत म्हटले होते, "तिकडे (दिल्लीत) मोदीजी आहेत. इथे पाटणामध्ये नितीशजी आहेत. तज्ञांच्या मते, एनडीएचा हा मोठा विजय नितीशकुमारांच्या नावामुळेच शक्य झाला.

2) भाजपकडे नितीशकुमारांपेक्षा मोठा चेहरा नाही

बिहारमध्ये भाजपला अजूनही संपूर्ण राज्यात ओळखला जाणारा आणि राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाकांक्षी असलेला कोणताही मोठा चेहरा विकसित करता आलेला नाही. चेहऱ्याच्या या अभावामुळे नितीशकुमार हेच भाजपसाठी सर्वात सुरक्षित आणि एकमेव पर्याय ठरले. सुशील कुमार मोदींच्या निधनानंतर बिहार भाजपमध्ये राष्ट्रीय स्तरावर मान्यता असलेला कोणताही मोठा ओबीसी चेहरा नाही.

बिहारसारख्या राजकीयदृष्ट्या सुपीक राज्यात केवळ महत्त्वपूर्ण राजकीय प्रतिष्ठा असलेली व्यक्तीच मुख्यमंत्री होऊ शकते. या चेहऱ्याच्या अभावाचा फायदा नितीश कुमार यांना झाला. भाजप आतापर्यंत नितीश कुमारांचा कनिष्ठ भागीदार राहिला आहे. त्यांनी राज्यात लक्षणीय प्रभाव असलेला नेता तयार केलेला नाही. हीच कमतरता या निवडणुकीतही स्पष्ट झाली.

3. ईबीसी मतदारांच्या स्थलांतराचा मोठा धोका!

नितीश कुमार हे बिहारमधील कुर्मी, ईबीसी (Extremely Backward Classes) आणि महादलित समुदायाचे सर्वात प्रमुख नेते आहेत. हे समुदाय बिहारच्या राजकारणात मोठे आणि निर्णायक भूमिका बजावतात. नितीश कुमार यांच्याकडे किमान 15% मतदारांचा आधार आहे. त्यांच्या पक्षांतरामुळे त्यांच्या मतांच्या टक्केवारीवर फारसा परिणाम होण्याची शक्यता कमी आहे.

काही जाणकारांच्या मते, नितीश कुमार यांना त्यांच्या संमतीशिवाय मुख्यमंत्रीपदावरून हटवल्यास त्यांचे ईबीसी आणि महादलित मतदार नाराज होऊ शकतात. भाजपला हा धोका पत्करायचा नाही, कारण त्यांना बिहारमध्ये दीर्घकाळ राजकारण करायचे आहे.

4. केंद्रातील मोदी सरकारमध्ये नितीश घटक

लोकसभेच्या पातळीवरही नितीश कुमार यांच्या जेडीयू पक्षाला महत्त्व आहे. भाजपच्या नेतृत्वाखालील एनडीए आघाडीने लोकसभेत २९२ जागा जिंकल्या आहेत, तर बहुमतासाठी 272 जागा आवश्यक आहेत. जेडीयूकडे एनडीएच्या एकूण जागांपैकी 12 जागा आहेत.

जर बिहारमध्ये नितीश कुमार यांना डावलण्यात आले, तर जेडीयू महाआघाडीत सामील होऊ शकतो, असे झाल्यास, एनडीएकडे 280 जागा राहतील, जे बहुमतापेक्षा फक्त आठ जास्त आहेत. जरी केंद्र सरकार सत्तेत राहिले, तरी इतर आघाडीच्या भागीदारांमध्ये अस्थिरतेचा संदेश जाईल आणि केंद्र सरकारचे स्थैर्य धोक्यात येईल. हा राजकीय धोका टाळण्यासाठी केंद्रातील नेतृत्वाने नितीश यांना कायम ठेवणे पसंत केले.