अदानी डिफेन्सने स्वदेशी बनावटीच्या 'प्रहार' लाइट मशीन गन्सची पहिली तुकडी भारतीय लष्कराकडे सोपवली

अदानी डिफेन्स अँड एरोस्पेसने २,००० स्वदेशी बनावटीच्या प्रहार ७.६२ मिमी लाइट मशीन गन्सची (LMGs) पहिली तुकडी भारतीय लष्कराला सुपूर्द केली आहे, जे भारताच्या संरक्षण उत्पादन क्षेत्रातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. या वितरणासह, अदानी डिफेन्स ही भारतात स्वदेशी स्तरावर लाइट मशीन गन्सचे उत्पादन आणि पुरवठा करणारी पहिली मोठी खाजगी क्षेत्रातील कंपनी बनली आहे. विशेष म्हणजे, ही तुकडी कराराच्या वेळेपूर्वीच अवघ्या ७ महिन्यांत वितरित करण्यात आली असून, यामुळे कंपनीची जलद उत्पादन आणि अंमलबजावणी क्षमता सिद्ध झाली आहे.

या शस्त्रास्त्रांच्या पहिल्या उत्पादन मॉडेलचे (First-of-Production Model) काम नियोजित १८ महिन्यांच्या तुलनेत अवघ्या ६ महिन्यांत पूर्ण करण्यात आले. त्यानंतर, 'बल्क प्रोडक्शन क्लिअरन्स' मिळाल्यामुळे मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनाकडे वेगाने संक्रमण करणे शक्य झाले. या शस्त्रास्त्रांची निर्मिती मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेर येथील कंपनीच्या स्मॉल आर्म्स मॅन्युफॅक्चरिंग सुविधेत करण्यात आली आहे. १०० एकरवर पसरलेल्या या सुविधेत सीएनसी मशिनिंग, रोबोटिक्स, प्रिसिजन मेट्रोलॉजी, मेटलर्जी लॅब्स आणि अंडरग्राउंड फायरिंग रेंज यांसारख्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा समावेश आहे. लहान शस्त्रास्त्रांच्या उत्पादनासाठी हे भारतातील पहिले पूर्णतः एकात्मिक खाजगी क्षेत्रातील केंद्र आहे.

या वितरण समारंभाला संरक्षण मंत्रालय आणि सशस्त्र दलांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते, ज्यांनी स्वदेशी संरक्षण क्षमता बळकट करण्याच्या या टप्प्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. प्रहार एलएमजी आधुनिक रणांगणाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी डिझाइन केलेली असून, ती उच्च अचूकता, विश्वासार्हता आणि टिकाऊपणा प्रदान करते. ही मशीन गन सेमी-ऑटोमॅटिक आणि ऑटोमॅटिक अशा दोन्ही फायरिंग मोड्सना सपोर्ट करते आणि प्रतिकूल परिस्थितीतही प्रभावीपणे कार्य करण्यास सक्षम आहे. तैनात करण्यापूर्वी प्रत्येक युनिटची कडक लाइफसायकल चाचणी, बॅलिस्टिक मूल्यांकन आणि पर्यावरणीय चाचण्या केल्या जातात.

ग्वाल्हेर येथील या सुविधेची वार्षिक उत्पादन क्षमता १,००,००० शस्त्रास्त्रांपर्यंत असून, त्यातील ९० टक्क्यांहून अधिक घटक स्थानिक पातळीवर मिळवले जातात. हा उपक्रम रोजगार निर्मितीला चालना देण्यासोबतच संरक्षण पुरवठा साखळीतील एमएसएमई (MSMEs) क्षेत्रालाही पाठबळ देत आहे. याव्यतिरिक्त, २०२४ मध्ये कानपूर, उत्तर प्रदेश येथे कार्यान्वित झालेला कंपनीचा दारूगोळा संकुल दरवर्षी सुमारे ३०० दशलक्ष स्मॉल-कॅलिबर राऊंड्सच्या उत्पादन क्षमतेसह या शस्त्र निर्मिती परिसंस्थेला पूरक ठरत आहे. ही घडामोड आयात केलेल्या इन्फंट्री शस्त्रांवरील भारताचे अवलंबित्व कमी करण्याच्या आणि संरक्षण उत्पादनात स्वावलंबनाचे उद्दिष्ट गाठण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल म्हणून पाहिली जात आहे.