अदानी ग्रीन एनर्जीचा जागतिक विक्रम: एकाच वर्षात ५ GW क्षमतेची विक्रमी वाढ!

अदानी ग्रीन एनर्जी लिमिटेडने (AGEL) आर्थिक वर्ष 2025-26 दरम्यान 5 गिगावॉटपेक्षा जास्त अक्षय ऊर्जा क्षमता जोडल्याची घोषणा केली आहे. चीनबाहेरील जागतिक स्तरावरील ही सर्वात मोठ्या वार्षिक 'ग्रीनफिल्ड' विस्तारांपैकी एक आहे.

कंपनीने या वर्षात एकूण 5,051 मेगावॉट क्षमता वाढवली असून, यामुळे भारताच्या अक्षय ऊर्जा क्षेत्रातील कंपनीचे स्थान अधिक भक्कम झाले आहे. या नवीन भरतीसह कंपनीचा एकूण कार्यान्वित पोर्टफोलिओ आता 19.3 गिगावॉटवर पोहोचला आहे.

या नवीन कार्यान्वित क्षमतेमध्ये 3,409 मेगावॉट सौर ऊर्जा, 686 मेगावॉट पवन ऊर्जा आणि 956 मेगावॉट 'विंड-सोलर हायब्रीड' प्रकल्पांचा समावेश आहे. या विस्तारामुळे दरवर्षी अंदाजे 10 दशलक्ष टन कार्बन उत्सर्जन कमी होण्याची अपेक्षा आहे, तर कंपनीची एकूण कार्यान्वित क्षमता दरवर्षी सुमारे 36 दशलक्ष टन उत्सर्जन कमी करेल असा अंदाज आहे.

खावडा नूतनीकरणक्षम ऊर्जा प्रकल्प: जगातील सर्वात मोठे केंद्र

या नवीन क्षमतेचा मोठा हिस्सा गुजरात मधील खावडा अक्षय ऊर्जा प्रकल्पात विकसित करण्यात आला आहे, जो जगातील सर्वात मोठा अक्षय ऊर्जा प्रकल्प म्हणून उभारला जात आहे. 538 चौरस किलोमीटरवर पसरलेला हा प्रकल्प जागतिक स्तरावर सर्वात महत्त्वाकांक्षी स्वच्छ ऊर्जा प्रकल्पांपैकी एक आहे. 2029 पर्यंत खावडा येथे नियोजित 30 गिगावॉट क्षमतेपैकी कंपनीने आतापर्यंत 9.4 गिगावॉट क्षमता स्थापित केली आहे.

कंपनीचे कार्यकारी संचालक सागर अदानी म्हणाले की, "हा टप्पा जागतिक स्वच्छ ऊर्जा संक्रमणामध्ये भारताच्या वाढत्या नेतृत्वाचे दर्शन घडवतो आणि देशाची कमी-कार्बन अर्थव्यवस्थेकडे होणारी वाटचाल अधिक मजबूत करतो." ते पुढे म्हणाले की, हे यश कंपनीच्या 2030 पर्यंत 50 गिगावॉट क्षमतेचे दीर्घकालीन उद्दिष्ट गाठण्याच्या प्रगतीला अधिक बळकटी देते.

तंत्रज्ञान आणि साठवणूक क्षमता

बॅटरी स्टोरेज: वीज निर्मिती क्षमतेव्यतिरिक्त, कंपनीने खावडा साइटवर 1,376 मेगावॅट-तास (MWh) क्षमतेची बॅटरी ऊर्जा साठवणूक प्रणाली (BESS) कार्यान्वित केली आहे. काम सुरू झाल्यापासून अवघ्या आठ महिन्यांत पूर्ण झालेली ही यंत्रणा ग्रीडची स्थिरता वाढवण्यास आणि अक्षय ऊर्जेच्या उत्तम समन्वयासाठी उपयुक्त ठरेल.

प्रगत तंत्रज्ञान: खावडा प्रकल्पात 'बायफेशियल' (bifacial) सोलर मॉड्यूल्स वापरण्यात आले आहेत जे दोन्ही बाजूंनी वीज निर्माण करतात. तसेच कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी सोलर ट्रॅकर्स आणि उच्च क्षमतेच्या 5.2 मेगावॉटच्या पवन टर्बाइन्सचा वापर केला आहे.

रोबोटिक क्लीनिंग: सौर पॅनेल साफ करण्यासाठी येथे पाण्याविना चालणाऱ्या (waterless) रोबोटिक प्रणालीचा वापर केला जातो, ज्यामुळे पाण्याची बचत होते आणि कार्यान्वित कामगिरी सुधारते.

जागतिक स्तरावर गौरव

कंपनीला तिच्या शाश्वत प्रयत्नांसाठी जागतिक स्तरावर मान्यता मिळाली आहे. Energy Intelligence द्वारे 2025 च्या 'ग्लोबल टॉप 100 ग्रीन युटिलिटीज' यादीत कंपनीने प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. तसेच, NSE Sustainability Ratings and Analytics द्वारे सलग दुसऱ्या वर्षी वीज क्षेत्रातील भारताची अव्वल शाश्वत कामगिरी करणारी कंपनी म्हणून आपले स्थान कायम राखले आहे.

अदानी ग्रीन एनर्जी भारताच्या व्यापक कार्बनमुक्तीच्या (decarbonisation) उद्दिष्टांचा एक भाग म्हणून भारतातील अनेक राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सौर, पवन, हायब्रीड आणि ऊर्जा साठवणूक उपायांवर लक्ष केंद्रित करून आपला विस्तार सुरू ठेवत आहे.