भारताच्या प्रगतीला अदानी पोर्ट्सचा वेग; ५०० दशलक्ष टन माल हाताळणीचा ऐतिहासिक टप्पा पार

अदानी पोर्ट्स अँड स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लिमिटेड (APSEZ), जी भारताची सर्वात मोठी एकात्मिक वाहतूक उपयुक्तता आणि आघाडीची बंदर विकासक संस्था आहे, तिने ५०० दशलक्ष टनांपेक्षा जास्त मालाची हाताळणी करून एक महत्त्वपूर्ण टप्पा ओलांडला आहे. हा टप्पा कंपनीच्या प्रगतीमध्ये आणि देशाच्या पायाभूत सुविधांच्या विस्तारामध्ये एक मोठे पाऊल मानले जात आहे.

हे यश भारताच्या लॉजिस्टिक आणि बंदर पायाभूत सुविधांच्या झपाट्याने होणाऱ्या विस्ताराचे प्रतिबिंब आहे, ज्यामध्ये APSEZ व्यापार आणि औद्योगिक वाढीसाठी एक मुख्य प्रेरक म्हणून समोर आले आहे. १९९८ मध्ये एका सिंगल पोर्ट-लेड (बंदर-आधारित) उपक्रमातून सुरू झालेला हा प्रवास आता भारत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर १९ बंदरे आणि टर्मिनल्सच्या विशाल जाळ्यामध्ये विकसित झाला आहे.

अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी या यशाचे वर्णन केवळ एक संख्यात्मक उपलब्धी म्हणून न करता, राष्ट्रीय स्पर्धात्मकता आणि आर्थिक आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी बंदरांच्या असलेल्या महत्त्वावर भर दिला. कंपनीच्या या प्रगतीचे श्रेय त्यांनी ग्राहक, भागीदार, कर्मचारी आणि सरकारी पाठिंब्याला दिले.

कंपनीने नमूद केले की त्यांच्या विस्ताराचा वेग काळानुसार वाढत गेला आहे. पहिल्या १०० दशलक्ष टन मालाच्या हाताळणीचा टप्पा गाठण्यासाठी १६ वर्षे लागली होती, परंतु त्यानंतरचे टप्पे अत्यंत वेगाने गाठले गेले आहेत, जे कंपनीची सुधारलेली कार्यक्षमता, व्याप्ती आणि कार्यात्मक शक्ती दर्शवतात.

APSEZ कडे सध्या एक विस्तृत एकात्मिक लॉजिस्टिक नेटवर्क आहे, ज्यामध्ये भारताच्या किनारपट्टीवरील १५ बंदरे आणि प्रमुख जागतिक व्यापारी मार्गांवरील ४ आंतरराष्ट्रीय बंदरांचा समावेश आहे. या कंपनीच्या लॉजिस्टिक पायाभूत सुविधा भारताच्या सुमारे ९५ टक्के अंतर्भागाशी (hinterland) जोडलेल्या आहेत. यामध्ये मल्टीमॉडल लॉजिस्टिक पार्क्स, रेल्वे ऑपरेशन्स, ट्रकिंग ताफा, गोदाम सुविधा आणि ॲग्री-सायलो (अन्नधान्य साठवणूक केंद्रे) यांचा समावेश आहे. तसेच, आंतरराष्ट्रीय जलमार्गांवर मालाची ने-आण करण्यासाठी कंपनीकडे स्वतःचा मोठा सागरी ताफा (marine fleet) देखील आहे.

सध्या ६३३ दशलक्ष टन वार्षिक माल हाताळणी क्षमतेसह, भारताच्या एकूण बंदर व्यापारापैकी (port volumes) सुमारे २८ टक्के वाटा एकट्या APSEZ चा आहे. कंपनीने २०३० पर्यंत १ अब्ज टन माल हाताळणीचे (cargo throughput) महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट ठेवले आहे. उद्योग निरीक्षकांच्या मते, हा टप्पा भारताच्या व्यापक पायाभूत सुविधांच्या धोरणाला बळकटी देतो आणि जागतिक व्यापार स्पर्धात्मकता वाढवण्यासाठी एकात्मिक लॉजिस्टिक प्लॅटफॉर्मचे वाढते महत्त्व अधोरेखित करतो.