अदानींचा मोठा निर्णय! बिहारमध्ये वर्षाला होणार ३.३ लाख मोफत नेत्र शस्त्रक्रिया

पाटणा: अदानी समूहाचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी शनिवारी बिहारमध्ये १५० कोटींच्या गुंतवणुकीसह एका मोठ्या ग्रामीण दृष्टी सेवा उपक्रमाचा शुभारंभ केला. जगातील सर्वात मोठ्या ग्रामीण नेत्रसेवा परिसंस्थांपैकी (ecosystems) एक तयार करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे.

या प्रकल्पाची पायाभरणी पाटण्यापासून सुमारे ७० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या मस्तिचक येथे प्रीती अदानी आणि मृत्युंजय तिवारी यांच्या उपस्थितीत करण्यात आली. या उपक्रमांतर्गत 'अखंड ज्योती फाउंडेशन'च्या भागीदारीत 'अदानी सेंटर फॉर आय' (ACE) आणि 'अदानी ट्रेनिंग इन ऑप्थॅल्मिक मेडिसिन' (ATOM) ची स्थापना केली जाईल. या प्रकल्पाच्या माध्यमातून दरवर्षी ३.३ लाख नेत्र शस्त्रक्रिया करण्याची क्षमता निर्माण होईल, तसेच दरवर्षी सुमारे १,००० नेत्र आरोग्य व्यावसायिकांना प्रशिक्षित केले जाणे अपेक्षित आहे.

घोषणेनुसार, 'ACE' हे परवडणाऱ्या दरातील उपचार, गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रिया आणि मोठ्या प्रमाणावर ग्रामीण भागातील पोहोच यावर लक्ष केंद्रित करणारे एक प्रगत नेत्र उपचार आणि शस्त्रक्रिया केंद्र म्हणून काम करेल. तर 'ATOM' हे ग्रामीण आरोग्य सेवा पायाभूत सुविधा बळकट करण्यासाठी ऑप्टोमेट्रिस्ट, ऑप्थॅल्मिक असिस्टंट आणि समुदाय आरोग्य सेवक यांसारखे प्रशिक्षित मनुष्यबळ विकसित करण्यावर लक्ष केंद्रित करेल.

या कार्यक्रमादरम्यान, बिहार आणि शेजारील क्षेत्रांतील दुर्गम गावांमध्ये शेवटच्या घटकापर्यंत दृष्टी सेवा पोहोचवण्यासाठी १० रुग्णवाहिका बसच्या ताफ्याला हिरवा झेंडा दाखवून रवाना करण्यात आले. याप्रसंगी बोलताना गौतम अदानी म्हणाले की, हा उपक्रम "सेवा ही साधना है" या तत्त्वज्ञानाचे प्रतिबिंब आहे. त्यांनी सेवेचे वर्णन समाजासाठी दयाळू संस्था उभारण्याची एक दीर्घकालीन वचनबद्धता म्हणून केले. दृष्टी परत मिळवून देणे हा केवळ एक वैद्यकीय उपचार नसून ती आत्मसन्मान, आत्मविश्वास आणि आशा पुनर्स्थापित करण्याची एक पद्धत आहे, असेही ते म्हणाले.

या विस्तार योजनेचा भाग म्हणून, अदानी यांनी देशातील इतर वंचित भागांमध्ये परवडणारी दृष्टी सेवा आणि सामुदायिक आरोग्य सेवा उपक्रम वाढवण्यासाठी ₹५०० कोटींच्या अतिरिक्त वैयक्तिक निधीची आणि "अदानी अखंड ज्योती फाउंडेशन" स्थापन करण्याची घोषणा केली.

एकूण गुंतवणूक आणि इतर प्रकल्प

कार्यात्मक खर्चासह (operational expenditure) या उपक्रमाचा एकूण गुंतवणूक खर्च ७०० कोटींच्या पुढे जाण्याची अपेक्षा आहे. याशिवाय, अदानी फाउंडेशनने बिहारच्या भागलपूर जिल्ह्यातील पीरपेंती येथे, समूहाच्या आगामी २,४०० मेगावॅट क्षमतेच्या अल्ट्रा-सुपरक्रिटिकल थर्मल पॉवर प्लांटजवळ २०० खाटांचे रुग्णालय उभारण्याची योजनाही जाहीर केली आहे. या रुग्णालयामुळे पूर्व बिहारमधील आरोग्य सेवांचा विस्तार मजबूत होईल अशी अपेक्षा आहे.

अदानी समूह बिहारमधील आपल्या गुंतवणुकीचा विस्तार करत असतानाच हा उपक्रम समोर आला आहे. समूहाची बिहारमधील एकूण गुंतवणूक आणि नियोजित वचनबद्धता सुमारे ४०,००० कोटी असण्याचा अंदाज आहे. यामध्ये पीरपेंती थर्मल पॉवर प्रोजेक्ट, अदानी एनर्जी सोल्युशन्स लिमिटेडच्या माध्यमातून उत्तर बिहारमध्ये स्मार्ट मीटर बसवणे, इंडियन ऑईल अदानी गॅस प्रायव्हेट लिमिटेडच्या माध्यमातून गया आणि नालंदा येथे सिटी गॅस वितरण नेटवर्क, आणि नवादा व मुझफ्फरपूर जिल्ह्यांमध्ये सिमेंट ग्राइंडिंग युनिट्सचा समावेश आहे.

अखंड ज्योती आय हॉस्पिटलबद्दल: २००५ मध्ये ३० खाटांच्या सुविधेसह सुरू झालेले 'अखंड ज्योती आय हॉस्पिटल' आज एक अग्रगण्य ग्रामीण नेत्रसेवा संस्था म्हणून उदयास आले आहे. या संस्थेने आतापर्यंत १४ लाखांहून अधिक दृष्टी-पुनर्संचयन (sight-restoring) शस्त्रक्रिया यशस्वीरित्या केल्याचे सांगण्यात आले आहे.

हा उपक्रम भारत सरकारच्या 'नॅशनल प्रोग्राम फॉर कंट्रोल ऑफ ब्लाइंडनेस अँड व्हिज्युअल इम्पेअरमेंट' (अंधत्व आणि दृष्टीदोष नियंत्रणासाठीचा राष्ट्रीय कार्यक्रम) च्या उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे. तसेच ग्रामीण भारतामध्ये परवडणारी नेत्रसेवा पुरवण्यासाठी एक व्यापक, समुदाय-चालित मॉडेल तयार करणे हे याचे उद्दिष्ट आहे.