पायाभूत सुविधा आणि तंत्रज्ञान भारताच्या उत्कर्षाचे 'जुळे इंजिन' : गौतम अदानी

आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये भू-राजकीय (जिओपॉलिटिकल) मतभेदांमुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला एक नवीन आकार मिळत असताना, अदानी समूहाचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी मंगळवारी जाहीर केले की, पायाभूत सुविधांचा वेग वाढवणे आणि इंटेलिजन्सचा (तंत्रज्ञान व बुद्धिमत्ता) प्रभावी वापर करणे ही आता दोन वेगळी उद्दिष्टे राहिलेली नाहीत - तर हे दोन असे खांब आहेत ज्यांच्यावर एक जागतिक महासत्ता म्हणून भारताचे भविष्य उभे राहिले पाहिजे.

मुंबईत पार पडलेल्या अदानी एंटरप्रायझेस लिमिटेडच्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेत (AGM) बोलताना अदानी म्हणाले, "या आता दोन वेगवेगळ्या प्राथमिकता राहिलेल्या नाहीत. हे ते दोन जागतिक इंजिन आहेत जे भारताच्या ताकदीला आकार देतील, भारताचे सार्वभौमत्व सुरक्षित करतील आणि या शतकातील एक निर्णायक शक्ती बनण्याच्या भारताच्या प्रवासाला गती देतील."

अदानी यांनी समूहाच्या या लवचिकतेचे आणि यशाचे श्रेय जागतिक प्रवाहांचे लवकर आणि अचूक आकलन करण्याच्या क्षमतेला दिले. ते म्हणाले, "आम्हाला आधीच जाणीव झाली होती की जग एका नवीन युगात प्रवेश करत आहे, जिथे भू-राजकीय मतभेद अधिक गडद होतील, पुरवठा साखळी (सप्लाय चेन) विखुरली जाईल आणि ऊर्जा सुरक्षा ही पुन्हा एकदा एक धोरणात्मक प्राथमिकता बनेल." ते पुढे म्हणाले की, त्यांच्या मते, तांत्रिक नेतृत्वाची ही स्पर्धा केवळ महत्त्वाकांक्षेपुरती मर्यादित राहणार नाही - तर ती मजबूत आणि एकमेकांशी जोडलेल्या पायाभूत सुविधांच्या उपलब्धतेवर अवलंबून असेल.

खाणींपासून ते डेटा सेंटर्सपर्यंत: एक अतुलनीय इन्फ्रास्ट्रक्चर स्टॅक

अदानी समूहाच्या अध्यक्षांच्या मते, अदानी समूहाला इतरांपेक्षा जे वेगळे ठरवते ते त्यांच्या कोणत्याही एका व्यवसायाचे प्रमाण (स्केल) नसून, त्या व्यवसायांचे विविध भाग एकमेकांशी ज्या पद्धतीने जोडलेले आहेत ते आहे. समूहाच्या एकात्मिक पोर्टफोलिओमध्ये खाणकाम, वीज निर्मिती, पारेषण आणि वितरण (ट्रान्समिशन अँड डिस्ट्रिब्युशन), बंदरे आणि लॉजिस्टिक, डेटा सेंटर्स, फुलफिलमेंट सेंटर्स, रस्ते आणि पाणी पायाभूत सुविधांचा समावेश आहे. "इंटेलिजन्सच्या (बुद्धिमत्तेच्या) या युगाला ऊर्जा देण्यासाठी आवश्यक असलेला पायाभूत सुविधांचा प्रत्येक महत्त्वाचा स्तर एकमेकांशी जोडण्याची क्षमता आमच्याकडे आहे," असे सांगत अदानी यांनी, शारीरिक आणि डिजिटल अशा दोन्ही पायाभूत सुविधांवर एकाच वेळी प्रभुत्व मिळवण्याची मागणी करणाऱ्या एआय (AI) युगाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी आपला समूह अनन्यसाधारणपणे सक्षम असल्याचे स्पष्ट केले.

प्रमाणाद्वारे सार्वभौमत्व (सोव्हरेनटी थ्रू स्केल)

अदानी यांच्या संपूर्ण भाषणात एक महत्त्वाचा आणि सातत्यपूर्ण विचार प्रकर्षाने जाणवला: तो म्हणजे पायाभूत सुविधा ही आता केवळ एक आर्थिक मालमत्ता राहिलेली नसून, ती एक धोरणात्मक मालमत्ता बनली आहे. अशा जगात जिथे पुरवठा साखळी विखुरत आहे आणि ऊर्जा हे एक भू-राजकीय हत्यार बनत चालले आहे, तिथे समूहाचे एंड-टू-एंड इंटिग्रेशन (कच्चा माल काढण्यापासून ते थेट अंतिम वितरणापर्यंतचे एकात्मिकरण) भारताच्या स्वावलंबनासाठी थेट योगदान देणारे ठरत आहे. जागतिक पातळीवर मोठ्या प्रमाणावर उलथापालथ सुरू असतानाही, अदानी समूहाची आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मधील कामगिरी या सिद्धांताची प्रचिती देणारी ठरली - कारण बहुतांश जागतिक समपदस्थ कंपन्यांनी (पीअर्स) आपले पाऊल मागे घेतले किंवा पुनर्रचना केली, तर अदानी समूहाने मात्र विविध क्षेत्रांमध्ये आपला विस्तार सुरूच ठेवला.