Vaisakh Amavasya 2025: वैशाख अमावस्याच्या दिवशी दिवे का लावले जातात ? जाणून घ्या महत्त्व, पूजाविधी

Vaisakh Amavasya 2025: वैशाख अमावस्या ही हिंदू कॅलेंडरमधील एक महत्त्वाची तारीख आहे, जेव्हा श्राद्ध, दीपदान आणि तर्पण हे दिवंगत पूर्वजांच्या आत्म्याच्या शांती आणि समाधानासाठी विशेष महत्त्व आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, अमावस्येच्या दिवशी पितृलोकाचे दरवाजे पृथ्वीकडे उघडतात आणि पूर्वज त्यांच्या मुलांकडून तर्पण, श्राद्ध आणि दीपदानाची अपेक्षा करतात.

दीपदान का केले जाते ?

हिंदू पंचांगानुसार, वैशाख अमावस्या ही वैशाख महिन्यातील कृष्ण पक्षातील अमावस्या तिथीला साजरी केली जाते. 2025 साली ही तिथी 27 एप्रिल 2025 रोजी रविवारी साजरी होईल. अमावस्या तिथी 26 एप्रिल 2025 रात्री 7:35 वाजता सुरू होईल आणि 27 एप्रिल 2025 रात्री 8:12 वाजता समाप्त होईल. उदय तिथीनुसार 27 एप्रिल हा दिवस वैशाख अमावस्येसाठी शुभ मानला जातो. या दिवशी सकाळी ब्रह्म मुहूर्तात (साधारणपणे 4:49 ते 6:00 या वेळेत) स्नान आणि पूजा करणे उत्तम मानले जाते. तसेच, सायंकाळी प्रदोष काळात (सूर्यास्तानंतर) दीपदान करण्याचा विशेष मुहूर्त आहे, जो साधारणपणे 6:30 ते 8:00 या वेळेत असतो. या शुभ मुहूर्तात केलेले धार्मिक कार्य पितरांना प्रसन्न करतात आणि कुटुंबाला सुख-शांती मिळते.

वैशाख अमावस्येवर दीपदान करण्याचे कारण पितरांच्या आत्म्याला प्रकाश आणि शांती देणे हे आहे. अंधाराचे प्रतीक असलेल्या अमावस्येच्या दिवशी दीप लावून पितरांना त्यांच्या मार्गावर प्रकाश दाखवला जातो. याशिवाय, दीपदानामुळे नकारात्मक ऊर्जेचे नाश होते आणि घरात सकारात्मकता येते.

दिव्याची निवड: पीतळ किंवा मातीचा दिवा वापरावा. मातीचा दिवा पितृदोष शांतीसाठी विशेष लाभदायक मानला जातो.

तेल आणि वाती: दिव्यासाठी तिळाचे तेल किंवा गाईचे तूप असावे. तिळाचे तेल पितृदोष निवारणासाठी उत्तम मानले जाते, तर तूप शुभ फल देणारे आहे. रुईची वाती वापरून ती पूर्व किंवा उत्तर दिशेला ठेवावी.

ठिकाण: दिवा तुळशीच्या झाडाजवळ, पिपळाच्या झाडाखाली, किंवा दक्षिण दिशेला लावावा. दक्षिण दिशा पितरांशी संबंधित मानली जाते.

वेळ: सूर्यास्तानंतर प्रदोष काळात (साधारण 6:30 ते 8:00) दीप लावावा. या वेळेत केलेले दीपदान विशेष फलदायी ठरते.

प्रार्थना: दीप लावताना पितरांना समर्पित करून त्यांच्या शांतीसाठी प्रार्थना करावी. "ॐ पितृभ्यः नमः" हा मंत्र जपावा.

या पद्धतींचे पालन केल्यास पितर प्रसन्न होतात आणि कुटुंबाला त्यांचा आशीर्वाद मिळतो. तसेच, दीपदानादरम्यान कोणत्याही प्रकारचा वाद किंवा नकारात्मक विचार टाळावा.

दिवा कुठे लावायचा?

तुळशीजवळ: तुळशीच्या झाडासमोर दिवा लावल्याने घरात सकारात्मक ऊर्जा येते.

मुख्य प्रवेशद्वारावर: घराच्या प्रवेशद्वारावर दिवा लावल्याने गरिबी आणि नकारात्मक ऊर्जा दूर होते.

पूर्वजांसाठी: शक्य असल्यास, पूर्वजांच्या शांतीसाठी घराच्या दक्षिण दिशेला दिवा लावा.

मंत्र आणि भाव

दिवा लावताना, "ओम नम: शिवाय" किंवा "ओम पितृदेवाय नम:" चा जप करा आणि तुमच्या पूर्वजांच्या शांतीसाठी, तुमच्या घराच्या सुख, समृद्धी आणि आरोग्यासाठी प्रार्थना करा.

दिवा लावण्याचे महत्व

दिवा लावण्यापूर्वी संबंधित जागा स्वच्छ करणे आवश्यक आहे. स्वच्छ वातावरणात दिवा लावल्याने त्याचा आध्यात्मिक परिणाम वाढतो. वैशाख अमावस्येला भक्तीभावाने आणि योग्य पद्धतीने दिवा लावल्याने जीवनात शुभ आणि ऊर्जा येते.