BMC Election : 'बटेंगे तो कटेंगे'ला ठाकरेंचं 'फुटाल तर संपाल'ने चोख प्रत्युत्तर! भाजपपुढे पर्याय काय

मुंबई महानगरपालिका (BMC) निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठा भूकंप झाला आहे. अनेक वर्षांचा संघर्ष बाजूला सारून उद्धव ठाकरे (Uddhav Thackeray) आणि राज ठाकरे (Raj Thackeray) यांनी अखेर एकत्र येण्याची घोषणा केली आहे. या युतीमुळे मुंबईच्या राजकीय पटलावर मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता असून, भाजपच्या 'बटेंगे तो कटेंगे' या नॅरेटिव्हला ठाकरेंनी 'फुटाल तर संपाल' या घोषणेने जोरदार प्रत्युत्तर दिले आहे.

ठाकरे ब्रँडची 'वज्रमूठ': मराठी कार्ड पुन्हा ठरणार गेमचेंजर?

मुंबई महानगरपालिकेवर ताबा मिळवण्यासाठी भाजपने मागील काही काळापासून अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. विधानसभा निवडणुकीत यश मिळाल्यानंतर भाजपने 'बटेंगे तो कटेंगे' चा नारा देऊन हिंदू मतांच्या ध्रुवीकरणाचा प्रयत्न केला होता. मात्र, आता दोन्ही ठाकरे भाऊ एकत्र आल्याने मुंबईतील 'मराठी' मतांचे होणारे विभाजन थांबण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.

इतिहासात डोकावून पाहिले तर मुंबईतील मराठी माणसाने कठीण काळात नेहमीच शिवसेनेच्या पाठीशी उभे राहणे पसंत केले आहे. राज ठाकरे यांच्या वेगळ्या भूमिकेमुळे मराठी मतांमध्ये होणारी फूट ही भाजपच्या पथ्यावर पडत होती. आता ही फूट भरून निघणार असल्याने भाजपसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.

नॅरेटिव्हची लढाई: 'बटेंगे तो कटेंगे' विरुद्ध 'फुटाल तर संपाल'

राजकीय रणनीतीमध्ये 'नॅरेटिव्ह' (कथानक) तयार करण्याला अत्यंत महत्त्व असते. भाजपच्या हिंदू एकतेच्या नाऱ्याला काटशह देण्यासाठी उद्धव ठाकरे यांनी 'फुटाल तर संपाल' हा नवा नारा दिला आहे.

• भाजपचा अजेंडा: हिंदू मतांना एकत्रित करून मुंबईचा महापौर भाजपचाच असेल, असा दावा भाजप नेत्यांनी वारंवार केला आहे.
• ठाकरेंचा अजेंडा: "मराठी माणसाने जर आपली एकजूट तोडली, तर मुंबईवरील आपले अस्तित्व धोक्यात येईल," ही भावना जनमानसात रुजवण्याचा ठाकरेंचा प्रयत्न आहे.

२०२४ ची आकडेवारी: ठाकरे की शिंदे? कोणाचे पारडे जड?

२०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत उद्धव ठाकरे यांनी मुस्लिम आणि मराठी मतांची एक नवी 'सोशल इंजिनिअरिंग' यशस्वी करून दाखवली होती. आता विधानसभा निवडणुकीच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास मुंबईतील चित्र स्पष्ट होते.

• मुंबईत उद्धव ठाकरे गटाचे १० आमदार निवडून आले आहेत.
• तर एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे ६ आमदार निवडून आले आहेत.

या आकडेवारीवरून हे स्पष्ट होते की, पक्षात फूट पडल्यानंतरही मुंबईतील जनतेचा मोठा कौल अद्यापही उद्धव ठाकरेंच्या बाजूने आहे. त्यात आता राज ठाकरेंची आक्रमक शैली आणि त्यांची ताकद जोडली गेल्यामुळे ही युती अधिक भक्कम झाली आहे.

भाजप आणि एकनाथ शिंदे यांच्यासमोरील पेच

एकनाथ शिंदे यांना सोबत घेऊन भाजपने शिवसेनेला खिंडार पाडले असले तरी, मुंबईच्या जमिनीवरील वास्तव वेगळे असल्याचे दिसते.

1. मराठी मतांचे गणित: राज आणि उद्धव एकत्र आल्याने भाजपला मिळणारी 'मराठी' मते आता ठाकरेंकडे वळण्याची शक्यता आहे.
2. हिंदुत्वाचा चेहरा: भाजप स्वतःला हिंदुत्वाचा रक्षक म्हणवत असली तरी, ठाकरेंच्या एकत्र येण्यामुळे 'मराठी अस्मिता' हा मुद्दा हिंदुत्वापेक्षा वरचढ ठरू शकतो.
3. रणनीतीतील बदल: आतापर्यंत भाजप 'राज ठाकरे विरुद्ध उद्धव ठाकरे' या वादाचा फायदा घेत होती, मात्र आता भाजपला थेट एकत्रित 'ठाकरे फॅक्टर'शी लढावे लागणार आहे.

भाजपची रणनीती फसली की नवा टाकणार?

मुंबई महानगरपालिकेची आगामी निवडणूक ही केवळ सत्तेची लढाई नसून ती अस्तित्वाची लढाई बनली आहे. राज आणि उद्धव ठाकरे यांच्या युतीमुळे भाजपच्या 'बटेंगे तो कटेंगे' या नाऱ्याचा प्रभाव कमी होण्याची चिन्हे आहेत. भाजपला आता केवळ हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर अवलंबून न राहता, मुंबईसाठी नवी आणि सर्वसमावेशक रणनीती आखावी लागणार आहे.

ठाकरे ब्रँडच्या या नव्या 'युती'ला भाजप कसे उत्तर देते, हे पाहणे आगामी काळात अत्यंत रंजक ठरेल.