महायुतीत खदखद! शिंदे गट आणि भाजपमध्ये स्थानिक निवडणुकीवरून तीव्र तणाव

राज्यात भाजप, शिवसेना (शिंदे गट) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) यांची 'महायुती' सत्तेत असली तरी, आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर भाजप आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेमध्ये तीव्र अंतर्गत संघर्ष उफाळून आला आहे. उच्च स्तरावर समन्वय असला तरी, स्थानिक पातळीवर 'तुझी जागा किती, माझी किती' यावरून मोठी रस्सीखेच सुरू आहे.

प्रमुख घडामोडी

मंत्रिमंडळ बैठकीवर बहिष्कार आणि पक्षांतर बंदीची मागणी

• शिंदे गटाचे मंत्री गैरहजर: मागील आठवड्यात (१८ नोव्हेंबर २०२५) झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे वगळता त्यांच्या शिवसेनेचे बहुतांश मंत्री गैरहजर राहिले होते. हा एकप्रकारे भाजपच्या कार्यशैलीबद्दलचा असंतोष दर्शवत होता.
• नाराजीचे कारण- पक्षांतर: भाजप नेत्यांकडून कल्याण-डोंबिवलीसह विविध भागांत शिंदे गटाच्या कार्यकर्त्यांना आणि माजी नगरसेवकांना पक्षात प्रवेश दिला जात असल्याने शिंदे गटात नाराजी आहे.
• मुख्यमंत्र्यांची मध्यस्थी: या प्रकारानंतर शिंदे गटाच्या मंत्र्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेऊन आपली तक्रार मांडली. यावर फडणवीस यांनी दोन्ही बाजूंनी पक्षांतर थांबवण्याची गरज असल्याचे सुचवत तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न केला.

स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुकीत थेट लढाई

• युतीऐवजी संघर्ष: आगामी नगरपालिका आणि नगरपंचायत निवडणुकांमध्ये महायुतीचे घटक पक्ष एकत्र लढण्याऐवजी अनेक ठिकाणी परस्परांविरुद्ध उभे ठाकत आहेत.
• नाशिकचे उदाहरण: नाशिकमधील येवला, भगूर आणि सिन्नर यांसारख्या भागांत भाजपने अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादीसोबत युती करत थेट एकनाथ शिंदे गटाच्या शिवसेनेला आव्हान दिले आहे.
• रत्नागिरीत बंडखोरी: रत्नागिरी नगर पालिकेच्या निवडणुकीत भाजपच्या तीन प्रबळ इच्छुक उमेदवारांनी शेवटच्या क्षणी शिवसेना (शिंदे गट) च्या तिकिटावर उमेदवारी अर्ज भरला. यामुळे महायुतीतील अंतर्गत धुसफूस चव्हाट्यावर आली आहे.
• स्थानिक नेत्यांना सूट: विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांमध्ये युती असली तरी, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीसाठी स्थानिक युनिट्सना त्यांच्या सोयीनुसार आघाड्या करण्याची सूट देण्यात आली आहे. त्यामुळे ही स्पर्धा वाढली आहे.

भाजपचा बीएमसीवर (BMC) आणि स्वबळावर भर

• मुंबई महापालिकेवर लक्ष: भाजपने बिहारमधील विजयानंतर आता मुंबई महानगरपालिकेवर (BMC) लक्ष केंद्रित केले आहे. महाराष्ट्रातील बदललेल्या राजकीय समीकरणानंतर देशातील सर्वात श्रीमंत महापालिका असलेल्या बीएमसीमधून उद्धव ठाकरेंच्या शिवसेनेला पायउतार करणे, हे भाजपचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
• स्वबळाचे नारे: अनेक ठिकाणी भाजपच्या स्थानिक नेत्यांकडून (उदा. ठाण्यात गणेश नाईक समर्थक) 'स्वबळाचा' नारा दिला जात आहे, ज्यामुळे शिंदे आणि अजित पवार गटात अस्वस्थता आहे.

राज-उद्धव भेटीने वाढले राजकीय तापमान

• ठाकरे बंधूंचे ऐक्य: शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्मृतिस्थळी उद्धव ठाकरे आणि मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी एकत्र हजेरी लावल्यामुळे महाराष्ट्राचे राजकीय वातावरण तापले आहे.
• शिंदे गटाला धोका: या कौटुंबिक एकीमुळे मराठी मतदारांचे ध्रुवीकरण होण्याची शक्यता आहे. बाळासाहेबांचा खरा वारसा सांगणाऱ्या शिंदे गटासाठी हा एक मोठा राजकीय धोका मानला जात आहे.
• एकंदरीत चित्र: राज्यात सरकार स्थिर असले तरी, सत्तेचे विकेंद्रीकरण आणि आगामी स्थानिक निवडणुकीत आपला पक्ष वाढवण्याच्या महत्त्वाकांक्षेमुळे महायुतीचे घटक पक्ष-विशेषत: भाजप आणि शिंदे गट- यांच्यात स्थानिक पातळीवर तीव्र संघर्ष पाहायला मिळत आहे.