मोठी बातमी! न.प.-न.पं. निवडणुकांची उद्याची मतमोजणी रद्द; HCचा आदेश, 21 डिसेंबरला अंतिम निकाल!

Maharashtra Municipal Election Results : राज्यातील नगरपरिषद आणि नगरपंचायत निवडणुकीच्या निकालासंदर्भात उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने अत्यंत महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला आहे. न्यायालयीन प्रक्रियेमुळे काही ठिकाणी प्रलंबित असलेल्या निवडणुकीचा संभाव्य निकाल, अन्य ठिकाणच्या मतदारांवर प्रभाव टाकू नये यासाठी न्यायालयाने सर्व निवडणुकांचे निकाल एकाच दिवशी जाहीर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या निर्णयामुळे उद्याची नियोजित मतमोजणी रद्द करण्यात आली असून, आता सर्व नगरपरिषद व नगरपंचायत निवडणुकांचे निकाल २१ डिसेंबर रोजी जाहीर होणार आहेत.

उच्च न्यायालयाचा महत्त्वाचा निर्णय आणि कारण

काही नगरपरिषदांबाबत न्यायालयीन प्रक्रिया प्रलंबित असल्याने जवळपास २० नगरपरिषदांची मतदान प्रक्रिया पुढे ढकलण्यात आली होती (जी २० डिसेंबरला होणार होती). यामुळे इतर ठिकाणचे निकाल अगोदर जाहीर झाल्यास या २० नगरपरिषदांच्या निकालावर त्याचा प्रभाव पडू शकतो, अशी याचिका उच्च न्यायालयात दाखल करण्यात आली.

या याचिकेवरील युक्तिवाद ऐकून घेतल्यानंतर न्यायालयाने सर्व नगरपरिषद आणि नगरपंचायत निवडणुकांचा निकाल एकाच दिवशी, म्हणजेच २१ डिसेंबरला जाहीर करण्याचे आदेश दिले आहेत. आज मतदान पार पडले असले तरी त्याचे निकाल २१ डिसेंबरलाच जाहीर करावे लागतील. या निवडणुकीसाठी आदर्श आचारसंहिता २० डिसेंबरपर्यंत लागू राहील. निवडणूक संपल्यानंतर अर्ध्या तासाने, २० डिसेंबरला एक्झिट पोल जाहीर करता येतील.

ज्या ठिकाणी निवडणूक रद्द झाली, तेथील उमेदवारांना मिळालेले निवडणूक चिन्ह कायम राहणार आहे. मात्र, या उमेदवारांनी निवडणुकीवर केलेल्या खर्चाची मर्यादा वाढवून देण्याची मागणी न्यायालयाने मान्य केलेली नाही.

'यंत्रणेचे अपयश': देवेंद्र फडणवीस यांची नाराजी

राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी निवडणुकीच्या प्रक्रियेतील या बदलांवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, घोषित केलेल्या निवडणुका पुढे ढकलल्या जाणे आणि त्यानंतर निकाल पुढे जाणे हे 'यंत्रणांचे अपयश' आहे.

"घोषित केलेल्या निवडणुका पुढे ढकलल्या जात आहेत, त्याचा निकाल पुढे जातोय, हे पहिल्यांदाच होतंय. हे अतिशय चूक आहे. मी पहिल्यांदाच अशी निवडणूक पाहतोय. माझी नाराजी निवडणूक आयोगावर नाही, तर प्रक्रियेवर आहे. निवडणूक आयोगाने या प्रक्रियेत सुधारणा करावी," असे परखड मत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केले आहे.

निकालाची तारीख पुढे गेल्यामुळे प्रशासनावर ताण

निकालाची तारीख पुढे गेल्यामुळे प्रशासकीय यंत्रणा आणि पोलिसांवर मोठा ताण येणार आहे. निवडणुकीचे मतदान झाले असल्याने ईव्हीएम मशीन्स सुरक्षित ठेवणे ही एक मोठी जबाबदारी आहे.

ईव्हीएम सुरक्षा : प्रशासनाला ईव्हीएम सुरक्षित ठेवण्यासाठी स्ट्रॉंग रूम आणि मतमोजणी केंद्र २१ नोव्हेंबरपर्यंत (बातमीतील तारीख) राखीव ठेवावे लागतील.

कर्मचारी आणि पोलीस बंदोबस्त : ही निवडणूक सुमारे २८० ठिकाणी होत असल्याने, जवळपास २८० पेक्षा जास्त मतमोजणी केंद्र आणि स्ट्रॉंग रूम्स इतके दिवस राखीव ठेवणे आवश्यक आहे. यासाठी मोठा पोलीस बंदोबस्त स्ट्रॉंग रूम्सवर तैनात ठेवावा लागेल.

दैनिक तपासणी : स्ट्रॉंग रूममध्ये ईव्हीएम असताना निवडणूक निर्णय अधिकारी आणि संबंधित कर्मचाऱ्यांसाठी रोज स्ट्रॉंग रूममध्ये जाऊन पाहणी करणे आणि स्वाक्षरी करणे बंधनकारक असते. ही प्रक्रिया आता २१ नोव्हेंबरपर्यंत (बातमीतील तारीख) पार पाडावी लागणार आहे.

विधानसभा निवडणुकीतही साधारणतः २८८ ठिकाणी मतमोजणी असते, परंतु ती मतदानानंतर एक किंवा दोन दिवसांत होते. परंतु, आता मतमोजणीची तारीख तीन आठवड्यांनी पुढे ढकलली गेल्यामुळे, ईव्हीएम सुरक्षित ठेवण्यासाठी प्रशासन आणि पोलिसांची यंत्रणा अधिक कालावधीसाठी (सुमारे तीन आठवडे) पूर्ण क्षमतेने कामाला लागेल.