बाप्पा पुढच्या वर्षी कधी येणार? पुढील ९ वर्षांच्या गणेशोत्सवाच्या तारखा जाणून घ्या
महाराष्ट्रात आणि संपूर्ण देशभरात गणेशोत्सव हा अत्यंत उत्साहाने आणि भक्तीने साजरा केला जातो. 'गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या' अशा स्वरांनी आपण बाप्पाला निरोप देतो, पण आपल्या मनात लगेचच पुढच्या वर्षी बाप्पा कधी येणार, याची ओढ लागलेली असते. अशा वेळी, पुढील काही वर्षांचे नियोजन करण्यासाठी गणेश चतुर्थीच्या अचूक तारखांची माहिती असणे भक्तांसाठी अत्यंत सोयीचे ठरते.

प्रसिद्ध पंचांगकर्ते खगोल अभ्यासक दा. कृ. सोमण यांनी पुढील नऊ वर्षांचे म्हणजेच २०२७ ते २०३५ या काळातील गणेशोत्सवाचे संपूर्ण वेळापत्रक मांडले आहे. या वेळापत्रकामुळे भाविकांना आपल्या सुट्ट्यांचे, प्रवासाचे आणि घरगुती पूजेचे नियोजन आधीच करता येईल. हिंदू पंचांगानुसार, भाद्रपद शुक्ल चतुर्थीला बाप्पाचे आगमन होते आणि अनंत चतुर्दशीला विसर्जन होते.
गणेश चतुर्थीच्या तारखा दरवर्षी का बदलतात?
अनेकदा भाविकांना प्रश्न पडतो की इंग्रजी कॅलेंडरनुसार गणेश चतुर्थीची तारीख दरवर्षी सारखी का नसते? याचे मुख्य कारण म्हणजे हिंदू दिनदर्शिका ही चंद्राच्या गतीवर आधारित असते, तर इंग्रजी दिनदर्शिका सूर्याच्या गतीवर आधारित असते. म्हणूनच तिथीनुसार येणारा हा सण इंग्रजी कॅलेंडरनुसार कधी ऑगस्टच्या अखेरीस तर कधी सप्टेंबरच्या मध्यावर येतो. म्हणजेच चांद्रमासाचे इंग्रजी वर्षाशी मेळ घालताना तारखांमध्ये दरवर्षी साधारण अकरा दिवसांचा फरक पडतो.
या संपूर्ण वर्षांच्या ताळेबंदामध्ये अधिक मासाचा मोठा वाटा असतो. जेव्हा हिंदू वर्षात एखादा अधिक महिना येतो, तेव्हा सणांची तारीख पुढे ढकलली जाते. उदाहरणार्थ, २०३१ या वर्षामध्ये भाद्रपद महिन्यात अधिक मास येणार आहे. शास्त्रानुसार, अधिक भाद्रपद महिन्यात गणेश स्थापना केली जात नाही, तर 'निज भाद्रपद' महिन्यात ती केली जाते. यामुळेच २०३१ मध्ये गणेशोत्सव नेहमीपेक्षा उशिरा म्हणजेच थेट २० सप्टेंबर रोजी सुरू होणार आहे.
२०२७ ते २०३५: पुढील ९ वर्षांचे संपूर्ण वेळापत्रक
पंचांगकर्त्यांच्या गणितीय आकडेमोडीनुसार, पुढील ९ वर्षांत बाप्पा कधी ऑगस्टमध्ये तर कधी सप्टेंबरमध्ये दाखल होणार आहेत. भाविकांच्या सुविधेसाठी २०२७ ते २०३५ या ९ वर्षांमधील गणेश चतुर्थीच्या अचूक तारखा आणि वार खालील कोष्टकात दिले आहेत, जेणेकरून तुम्हाला सणाचे नियोजन करणे सोपे जाईल.
| वर्ष | गणेश चतुर्थी तारीख | वार |
|---|---|---|
| २०२७ | ४ सप्टेंबर २०२७ | शनिवार |
| २०२८ | २३ ऑगस्ट २०२८ | बुधवार |
| २०२९ | ११ सप्टेंबर २०२९ | मंगळवार |
| २०३० | १ सप्टेंबर २०३० | रविवार |
| २०३१ | २० सप्टेंबर २०३१ | शनिवार |
| २०३२ | ८ सप्टेंबर २०३२ | बुधवार |
| २०३३ | २८ ऑगस्ट २०३३ | रविवार |
| २०३४ | १६ सप्टेंबर २०३४ | शनिवार |
| २०३५ | ५ सप्टेंबर २०३५ | बुधवार |
आगमन कधी लवकर तर कधी उशिरा?
या ९ वर्षांच्या वेळापत्रकाचे निरीक्षण केल्यास असे दिसून येते की, बाप्पाचे आगमन कधी अत्यंत लवकर म्हणजेच ऑगस्टच्या उत्तरार्धात होते, तर काही वेळा ते सप्टेंबरच्या उत्तरार्धात होते. २०२८ मधील २३ ऑगस्ट ही या संपूर्ण ९ वर्षांच्या काळातील सर्वात आधी येणारी गणेश चतुर्थीची तारीख असेल. याउलट, २०३१ मध्ये अधिक भाद्रपदामुळे बाप्पा सर्वात उशिरा म्हणजेच २० सप्टेंबर रोजी आपल्या घरी विराजमान होतील.
अशा प्रकारे गणेश चतुर्थीच्या तारखांमधील बदल हे निसर्गाच्या चक्राशी सुसंगत असतात. भाविकांना या तारखा माहिती असल्यामुळे घरगुती नियोजनासाठी लागणाऱ्या साहित्याची खरेदी, सुट्ट्यांचे अर्ज, परगावाहून यावे लागणाऱ्या नातेवाईकांच्या प्रवासाचे आरक्षण या सर्व गोष्टी वेळेत साध्य करता येतात. विशेषतः चाकरमान्यांना आणि नोकरदार वर्गाला आपल्या गावी जाण्यासाठी रेल्वे किंवा एसटीचे आरक्षण तीन-चार महिने आधीच करावे लागते, त्यांच्यासाठी हे वेळापत्रक मोलाचे ठरेल.
गणेश चतुर्थीला चंद्रदर्शन का टाळले जाते?
गणेश चतुर्थीच्या दिवशी बाप्पाची प्राणप्रतिष्ठापना केली जाते, परंतु या दिवशी रात्री चंद्रदर्शन करू नये, असा धार्मिक संकेत आहे. शास्त्रात सांगितले आहे की, गणेश चतुर्थीच्या दिवशी चंद्र पाहिल्याने माणसावर 'मिथ्या कलंक' लागतो. म्हणजेच त्या व्यक्तीवर चोरीचा किंवा खोटा आळ येण्याची शक्यता असते. पौराणिक कथेनुसार, एकदा बाप्पा आपल्या मोदकांचा आस्वाद घेऊन जात असताना त्यांच्या रूपावरून चंद्राने त्यांची थट्टा केली होती, ज्यामुळे बाप्पाने चंद्राला शाप दिला होता.
रागाच्या भरात श्री गणेशाने चंद्राला शाप दिला की, आजच्या दिवशी जो कोणी तुझे तोंड पाहील, त्याला समाजात अपमानाला सामोरे जावे लागेल. नंतर चंद्राने माफी मागितल्यावर गणेशाने या शापाची तीव्रता कमी केली. त्यामुळे केवळ भाद्रपद शुक्ल चतुर्थीच्या दिवशी रात्री चंद्रदर्शन वर्ज्य मानले जाते. जर अनावधानाने चंद्र दिसलाच, तर त्या दोषाचे निवारण करण्यासाठी विशिष्ट मंत्रांचे पठण किंवा भगवान श्रीकृष्णाच्या 'स्यमंतक मणी'ची कथा ऐकली जाते.
गौरी आणि गणपती विसर्जनाचे महत्त्व
गणेश चतुर्थीला बाप्पाचे आगमन जितके महत्त्वाचे असते, तितकेच विसर्जनाच्या दिवसांचे देखील अध्यात्मिक महत्त्व मानले जाते. घराघरांमध्ये दीड दिवस, पाच दिवस, सात दिवस तर काही ठिकाणी दहा दिवस बाप्पाची सेवा केली जाते. या काळात घरातील वातावरण सकारात्मक आणि सुगंधी बनते. बाप्पाच्या सहवासाने मनातील नकारात्मकता दूर होऊन प्रत्येकाला मानसिक शांतता लाभते. अनंत चतुर्दशीला बाप्पाला निरोप देताना प्रत्येक भक्ताच्या डोळ्यात पाणी आणि मुखात पुढच्या वर्षी पुन्हा लवकर येण्याची प्रार्थना असते.
पुढील ९ वर्षांचे हे सविस्तर वेळापत्रक प्रत्येक गणेशभक्ताला आपल्या घरच्या पूजेचे अचूक नियोजन करण्यासाठी उपयोगी पडेल. बाप्पाचे येणे हा केवळ धार्मिक सोहळा नसून तो संपूर्ण कुटुंबाला आणि समाजाला एकत्र आणणारा महाउत्सव आहे. दा. कृ. सोमण यांनी मांडलेल्या या खगोलीय आणि पंचांगीय माहितीमुळे आगामी सणांची तयारी अधिक उत्साहाने आणि उत्तम नियोजनाने करणे आता भक्तांना सहज शक्य होईल.


Click it and Unblock the Notifications
