भुजबळांचे पुनरागमन: भाजपचा हातभार, की अजित पवारांची रणनीती?

महायुती सरकार स्थापनेच्या वेळी छगन भुजबळांना मंत्रिपद मिळाले नाही; त्यामुळे त्यांनी थेट पक्षाध्यक्ष अजित पवार यांच्यावर नाराजी व्यक्त केली होती. त्या काळात भुजबळ पक्षाच्या बैठकींना तोंड द्यायला टाळत होते, तर त्यांच्या मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबतच्या भेटी वाढल्या होत्या. यामुळे भुजबळ भाजपमध्ये प्रवेश करतील, अशी चर्चा रंगली होती.

मागील तणावाची पार्श्वभूमी

• राज्यसभेची उमेदवारी व मंत्रिपद या दोन्ही वेळी भुजबळांची नावं बाजूला ठेवली गेली, असा भुजबळांचा आरोप होता.
• "मी कुणाच्या हातचं खेळणं नाही" अशी थेट टीका त्यांनी केली होती.
• दर मंगळवारी अजित पवारांच्या निवासस्थानी होणाऱ्या राष्ट्रवादीच्या बैठकींना भुजबळ दोन महिने हजर राहिले नव्हते.

फडणवीसांची 'मध्यस्थीची' भूमिका?

• संसदीय अधिवेशनातही भुजबळ पक्षाच्या बैठकीपासून दूर राहिले; परंतु फडणवीस यांच्याशी त्यांची सतत भेट होत राहिली.
• याच काळात दुरावा कमी करण्यासाठी मुख्यमंत्री फडणवीसांनीच मध्यस्थी केली, असे सांगितले जाते.
• म्हणूनच भुजबळांच्या पुनर्नियुक्तीचे श्रेय भाजपला की अजित पवारांना, यावर राजकीय वर्तुळात चर्चेला उधाण आले आहे.

ओबीसी मतपेटीचं गणित

• धनंजय मुंडे यांच्या राजीनाम्यानंतर राष्ट्रवादीकडे ठोस OBC चेहरा उरला नव्हता.
• स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका डोळ्यासमोर ठेवून ओबीसी मतं टिकवण्यासाठी भुजबळांना पुन्हा मैदानात उतरवण्याचा निर्णय घेतल्याचे तज्ज्ञांचे भाष्य.
• अजित पवार सर्वसमावेशक पक्ष तयार करण्याच्या प्रयत्नात आहेत; भुजबळांची निवड त्याच रणनीतीचा भाग असल्याचा दावा पक्षातील काही नेते करतात.

निवडणूक रणनीतीतील महत्त्वाची चाल

• येणाऱ्या जिल्हा परिषद, पंचायत समिती आणि महानगरपालिका निवडणुकांमध्ये OBC मतपेढीचा प्रभाव लक्षात घेता भुजबळांचा वापर महत्त्वाचा आहे.
• राष्ट्रवादीवर केवळ मराठा समाजाचा पक्ष असल्याचा शिक्का बसू नये, यासाठी अजित पवार सर्वसमावेशक नेतृत्व उभं करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. भुजबळ हे त्यासाठी योग्य चेहरा आहेत.

• त्यांच्या पुनर्नियुक्तीमुळे फडणवीस व अजित पवार दोघांनाही OBC समाजात फायदा मिळण्याची शक्यता आहे.

राजकीय परिपक्वता आणि अनुभव

• भुजबळ यांनी महाराष्ट्र सरकारमध्ये विविध खात्यांचे मंत्री म्हणून काम पाहिले आहे - त्यात गृह, सार्वजनिक बांधकाम, अन्न व नागरी पुरवठा, पर्यटन इत्यादी महत्त्वाची खाती त्यांनी सांभाळली आहेत.
• त्यांचा प्रशासनातील अनुभव आणि भाषणशैली राजकारणात प्रभाव निर्माण करणारी मानली जाते.
• राज ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे यांच्यासोबत शिवसेनेच्या पूर्वीच्या काळात कार्यरत असलेल्या भुजबळांनी नंतर शरद पवारांच्या नेतृत्वाखाली राष्ट्रवादी कॉंग्रेसमध्ये प्रवेश केला आणि OBC समाजाचा विश्वास मिळवला.

राजकीय परिणामकारकता

भुजबळांचा मंत्रिमंडळातील पुनर्प्रवेश महायुतीलाही उपयोगी ठरतो-एकीकडे ते ओबीसी समाजात संदेश देतात, तर दुसरीकडे भाजप-राष्ट्रवादीतील समीकरणे गडद करतात. त्यामुळे भुजबळांचं नव्या मंत्रिपदाचं श्रेय नेमकं कुणाला-अजित पवार की देवेंद्र फडणवीस? यावर सध्या टीकाकारांचा नैपुण्यपूर्ण वाद सुरू आहे.