मोदी-जिनपिंग यांच्यातील मैत्री पाहून अमेरिकेचा संताप; ट्रम्पांच्या शिलेदाराने भारताला दिला थेट इशारा

us reaction on india china relations : अलीकडच्या काळात भारत आणि चीन यांच्यातील संबंधांमध्ये सुधारणा होताना दिसत आहे. शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) शिखर परिषदेच्या निमित्ताने चीनच्या तियानजिन शहरात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे राष्ट्रपती शी जिनपिंग यांच्या भेटीनंतर, दोन्ही देशांनी द्विपक्षीय संबंधांमध्ये सुधारणा करण्याची आणि सहकार्य वाढवण्याची वचनबद्धता व्यक्त केली आहे. या वाढत्या मैत्रीमुळे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे व्यापार सल्लागार पीटर नवारो यांनी भारतावर जोरदार टीका केली आहे.

नवारो यांची भारतावर टीका

पीटर नवारो यांनी भारतावर युक्रेन युद्धाला मदत करत असल्याचा आरोप केला आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, भारत रशियाकडून स्वस्त दरात तेल विकत घेऊन रशियाच्या 'युद्ध यंत्रणेला' आर्थिक बळ देत आहे.

नवारो यांनी फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटले आहे की, युक्रेनवरील हल्ल्यापूर्वी भारत रशियाकडून खूप कमी प्रमाणात तेल खरेदी करत होता, पण आता भारत रशियन तेलाचा सर्वात मोठा खरेदीदार बनला आहे.

नवारो यांच्या मते, भारत रशियाकडून स्वस्त दरात कच्चे तेल विकत घेतो, ते शुद्ध करतो आणि नंतर युरोप, आफ्रिका आणि आशियामध्ये निर्यात करून भरपूर नफा कमावतो. "भारत क्रेमलिनसाठी (रशियाचे सरकार) एक वॉशिंग मशीन बनले आहे, जे रशियाला युक्रेनियन लोकांना मारण्यास मदत करते," अशा कठोर शब्दांत त्यांनी भारतावर टीका केली.

भारत आणि चीनमधील जवळीक

पंतप्रधान मोदी आणि शी जिनपिंग यांच्यात झालेल्या बैठकीत, दोन्ही देशांनी द्विपक्षीय, प्रादेशिक आणि जागतिक मुद्द्यांवर समान भूमिका घेण्यावर भर दिला.

परराष्ट्र मंत्रालयाच्या निवेदनानुसार, दोन्ही नेत्यांनी भारत आणि चीन हे विकास भागीदार असून, प्रतिस्पर्धी नाहीत असे म्हटले आहे. तसेच, दोन्ही देशांमधील मतभेद वादात बदलू नयेत यावरही सहमती झाली.

पंतप्रधान मोदींनी शी जिनपिंग यांना २०२६ मध्ये भारतात होणाऱ्या ब्रिक्स शिखर परिषदेसाठी निमंत्रण दिले आहे, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील संबंध आणखी मजबूत होण्याची शक्यता आहे.

अमेरिकेचा भारतावरील वाढता दबाव!

नवारो यांच्या मते, भारत आणि चीन यांच्यातील वाढती मैत्री अमेरिकेसाठी धोक्याची घंटा आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर यापूर्वी 25 टक्के कर लादला होता, आणि आता रशियाकडून तेल खरेदी करण्याच्या कारणावरून तो आणखी 25 टक्के वाढवून 50 टक्के केला आहे. हे शुल्क २७ ऑगस्टपासून लागू झाले आहे.

या वाढलेल्या करांमुळे भारताला अनेक क्षेत्रांमध्ये नुकसान होण्याची शक्यता आहे. मात्र, चीनसोबतचे संबंध सुधारल्यामुळे भारत इतर बाजारपेठा शोधत आहे. यामुळे अमेरिकेच्या या नव्या शुल्काचा फारसा परिणाम होणार नाही अशी अपेक्षा आहे.

या घडामोडींचे महत्त्व!

एकंदरीत, ही घटना जागतिक राजकारणातील बदलत्या समीकरणांचे प्रतीक आहे. एकीकडे, अमेरिकेचे ट्रम्प प्रशासन भारतावर आर्थिक दबाव आणत आहे, तर दुसरीकडे, भारत आणि चीनसारखे मोठे देश त्यांच्यातील मतभेद दूर करून एकत्र येण्याचा प्रयत्न करत आहेत. भारताची परराष्ट्र धोरणे स्वतंत्र आहेत आणि ती केवळ आपल्या राष्ट्रीय हितांवर आधारित आहेत हे यावरून स्पष्ट होते.