‘ऑपरेशन सिंदूर’ आता मदरशांमध्ये शिकवले जाणार, सरकारचा ऐतिहासिक निर्णय

काही दिवसांपूर्वी केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी एक महत्त्वपूर्ण विधान करत 'ऑपरेशन सिंदूर' आणि 'चांद्रयान' मोहिमा शालेय अभ्यासक्रमाचा भाग होऊ शकतात, असे सूचित केले होते. या घोषणेनंतर उत्तराखंड सरकारने या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. राज्यातील नोंदणीकृत मदरशांमध्ये 'ऑपरेशन सिंदूर' या विषयाचा समावेश शैक्षणिक अभ्यासक्रमात करण्यात येणार असल्याची अधिकृत घोषणा नुकतीच करण्यात आली आहे.

उत्तराखंडमध्ये सध्या ४५१ नोंदणीकृत मदरसे कार्यरत आहेत, जिथे सुमारे ५०,००० हून अधिक विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. या विद्यार्थ्यांना 'ऑपरेशन सिंदूर'सारख्या लष्करी मोहिमेबद्दल माहिती देण्यात येणार असून, त्यातून त्यांच्यात देशभक्ती, राष्ट्रीय सुरक्षेविषयी जागरूकता आणि भारतीय लष्कराच्या पराक्रमाबद्दल अभिमान निर्माण होईल, असा विश्वास राज्य सरकारने व्यक्त केला आहे.

'ऑपरेशन सिंदूर' ही एक सर्जिकल स्ट्राईक होती, ज्याद्वारे भारताने पाकिस्तानच्या भूमीवर घुसून दहशतवाद्यांवर हल्ला केला होता. या मोहिमेमुळे देशभरात राष्ट्रभक्तीची भावना जागृत झाली होती. ही घटना केवळ लष्करी दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर देशाच्या आत्मविश्वासाचा आणि सामर्थ्याचा प्रतीक ठरली. अशा महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटनांची माहिती विद्यार्थ्यांना शालेय पातळीवर मिळाल्यास त्यांना आपल्या देशाच्या सुरक्षाव्यवस्थेची आणि लष्कराच्या कर्तृत्वाची जाणीव होईल.

नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणानुसार (NEP 2020) विद्यार्थ्यांमध्ये लहान वयापासूनच वैज्ञानिक दृष्टिकोन, इतिहासाची जाण आणि देशप्रेमाची भावना विकसित करण्यावर भर दिला गेला आहे. याच उद्देशाने शिक्षणात केवळ शैक्षणिक ज्ञान न देता, मूल्यशिक्षण, राष्ट्रनिर्मितीचे तत्व, आणि वास्तवाधारित अनुभवांचा समावेश केला जात आहे. उत्तराखंड सरकारचा हा निर्णय याच दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.

या निर्णयामुळे मदरशांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना देखील मुख्य प्रवाहातील शिक्षणाचा लाभ मिळेल. त्यांनी फक्त धार्मिक शिक्षणावर भर न देता, विज्ञान, तंत्रज्ञान, लष्कर, आणि अंतराळ संशोधन यासारख्या विषयांशी ओळख निर्माण करणे आवश्यक आहे. ही एक समन्वयी शैक्षणिक दृष्टिकोनाची सुरुवात म्हणून पाहिली जात आहे.

यासोबतच 'चांद्रयान' मोहिमेचा धडाही अभ्यासक्रमात समाविष्ट होणार आहे. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (ISRO) केलेल्या कामगिरीबद्दल विद्यार्थ्यांना माहिती मिळाल्यास त्यांच्यात वैज्ञानिक क्षेत्रात काम करण्याची प्रेरणा मिळू शकते. चांद्रयान-३ मोहिमेतील भारताच्या यशामुळे संपूर्ण जगाने आपल्याला मान्यता दिली. अशा प्रेरणादायी कहाण्यांची माहिती विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवणे हे भावी वैज्ञानिक घडवण्याच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे आहे.

आजची तरुण पिढी सोशल मिडियावर जागतिक घडामोडी पाहते, पण भारताच्या शौर्यगाथांबद्दल त्यांना फारशी माहिती नसते. अभ्यासक्रमात ब्रह्मोस, आकाश, तेजस, आणि अग्नि मिसाईल यांसारख्या भारतीय संरक्षण तंत्रज्ञानाचा उल्लेख केल्यास त्यांच्या मनात कुतूहल निर्माण होईल आणि त्यांना या क्षेत्राकडे वळण्याची प्रेरणा मिळेल.

इतिहासाच्या दृष्टीने पाहता, भारताने पाकिस्तानविरुद्ध १९४७, १९६५ आणि १९७१ अशी तीन प्रमुख युद्धे लढली आहेत. या युद्धांमध्ये भारतीय लष्कराने अतुलनीय विजय मिळवले. विशेषतः १९७१ च्या युद्धानंतर बांगलादेशची निर्मिती झाली, हे एक ऐतिहासिक यश होते. ही माहिती आजच्या विद्यार्थ्यांना देणे अत्यंत आवश्यक आहे, कारण ती त्यांच्यात राष्ट्रीय अभिमान बळकट करते.

शिक्षण तज्ज्ञांचे मत आहे की, देशाच्या संरक्षण व विज्ञान क्षेत्रातील प्रगतीचे धडे विद्यार्थ्यांना दिल्यास ते भविष्यात अधिक जबाबदार, आत्मविश्वासी आणि देशाभिमानी नागरिक म्हणून घडतील. केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता, विद्यार्थ्यांच्या मनात आदर्शांचे बीज पेरणे हेच आजच्या शिक्षणाचे खरे उद्दिष्ट असायला हवे.