former PM Manmohan Singh: माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांचे 5 मोठे निर्णय, जे देश कधीही विसरणार नाही
former PM Manmohan Singh death : डॉ. मनमोहन सिंग सिंग हे 2004 ते 2014 पर्यंत सलग दोन वेळा भारताचे पंतप्रधान होते. 26 सप्टेंबर 1932 रोजी जन्मलेल्या डॉ. सिंग यांनी पंतप्रधान होण्यापूर्वी देशाचे अर्थमंत्री, अर्थतज्ज्ञ आणि रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) गव्हर्नर म्हणून काम केले होते. त्यांच्या दोन वेगवेगळ्या जबाबदाऱ्यांची देशाच्या राजकारणात अधिक चर्चा होते आणि नेहमीच होते.
एक ते माजी पंतप्रधान नरसिंह राव यांच्या सरकारमध्ये अर्थमंत्री असताना आणि दुसरे यूपीए-1 आणि यूपीए-2 सरकारचे दशकभर नेतृत्व करणारे पंतप्रधान... आपल्या प्रदीर्घ राजकीय आणि प्रशासकीय कारकिर्दीत त्यांनी अनेक उत्कृष्ट कामे केली आहेत. पण, त्यांची 5 कामे जी भारताला पुढील अनेक दशके किंवा शतके आठवतील.

1) आर्थिक उदारीकरण : आर्थिक उदारीकरण हे मनमोहन सिंग यांचे देशाच्या अर्थव्यवस्थेत सर्वात मोठे योगदान आहे. 1991 मध्ये, भारताची वित्तीय तूट जीडीपीच्या 8.5 टक्क्यांच्या जवळ होती, देयकातील शिल्लक तूट खूप मोठी होती आणि चालू खात्यातील तूट भारताच्या जीडीपीच्या 3.5 टक्क्यांच्या जवळ पोहोचली होती. त्यावेळी देश गंभीर आर्थिक संकटातून जात होता. त्याच वेळी देशात आर्थिक उदारीकरणाची घोडदौड सुरू झाली. देशाच्या धोरणांमध्ये बदल होऊ लागले आणि देशाची अर्थव्यवस्था जगासमोर खुली होऊ लागली. त्या निर्णयामुळे आज भारताच्या अर्थव्यवस्थेचा पाया रचला गेला.
2) MNREGA (महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा) : 2005 मध्ये, पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांच्या कार्यकाळात, देशात मनरेगा अंतर्गत 100 दिवसांचा रोजगार हमी कार्यक्रम सुरू करण्यात आला. हा भारतातील सर्वात मोठा लोककल्याण कार्यक्रम आहे आणि खेड्यापाड्यातील अकुशल मजुरांना वर्षातील 100 दिवस हमखास मजुरी प्रदान करतो.
हेही वाचा : माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांचे निधन, एम्स रुग्णालयात घेतला अखेरचा श्वास
3) माहिती अधिकार कायदा: मनमोहन सिंग यांच्या कार्यकाळात 2005 मध्ये माहितीचा अधिकार कायदा देखील लागू करण्यात आला. या अंतर्गत भारतातील कोणत्याही नागरिकाला सरकार आणि प्रशासनाकडून माहिती मिळवण्याचा अधिकार मिळाला आहे. या कायद्यांतर्गत विनंती केलेली माहिती 30 दिवसांच्या आत सार्वजनिक प्राधिकरणाला देण्याची तरतूद आहे. जर माहिती याचिकाकर्त्याच्या जीवनाशी किंवा स्वातंत्र्याशी संबंधित असेल तर ती 48 तासांच्या आत देणे बंधनकारक आहे.
हेही वाचा : Manmohan Singh passes away :अर्थव्यवस्थेला गती देणारे माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांची जीवनगाथा वाचा
4) शिक्षणाचा अधिकार कायदा: मनमोहन सिंग यांच्या सरकारने दुसऱ्या कार्यकाळात 2 जुलै 2009 रोजी शिक्षण हक्क कायदा लागू केला. या अंतर्गत 6 वर्षे ते 14 वर्षे वयोगटातील मुलांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण मिळण्याचा अधिकार आहे. राज्यघटनेच्या कलम 21 अ अन्वये मुलांना शिक्षणाचा हा अधिकार देण्यात आला आहे.
हेही वाचा : माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांचे निधन, PM मोदींकडून शोक व्यक्त, जाणून घ्या कुणाची काय प्रतिक्रीया?
5) अमेरिकेसोबतचा अणु करार : हा 123 करार म्हणूनही ओळखला जातो. हा नागरी आण्विक करार आहे, ज्यावर भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग आणि अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांनी स्वाक्षरी केली होती. या अंतर्गत भारताने आपल्या सर्व नागरी आणि लष्करी अणु सुविधा वेगळे करण्याचे मान्य केले आहे आणि आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सीच्या (IAEA) संरक्षणाखाली सर्व नागरी आण्विक सुविधा आणण्याचे मान्य केले आहे. या बदल्यात अमेरिकेने भारताला नागरी अणुक्षेत्रात पूर्ण सहकार्य करण्याचे मान्य केले आहे.
-
मंगळवार,10 मार्च 2026 चे राशीभविष्य: 'या' राशींना होणार धनलाभ, कोणासाठी शुभ तर कोणासाठी अशुभ? वाचा -
संभाजीनगरचा प्रसिद्ध रील स्टार अरुण तुपेचं संशयास्पद निधन; राहत्या घरात आढळला मृतदेह, नेमकं काय घडलं -
वर्ल्ड कप जिंकून हा क्रिकेटर ट्रेनने घरी परतला! "टीसीने पकडले असते पण बायकोने..." पहा काय घडलं? -
Daily Horoscope 11 मार्च 2026 : आजचे राशीभविष्य, 'या' राशींना मिळणार नवीन संधी आणि जीवनात यश! -
IND vs NZ: बुमराह, अन् अक्षरचा फायनलमध्ये जलवा; न्युझीलंडच्या फलंदाजांना कसं केलं गारद? वाचा -
लोकसभा अध्यक्षांच्या विरुद्धचा अविश्वास प्रस्ताव फेटाळला; विरोधकांचा पराभव की लोकशाहीची परीक्षा? -
"सुप्रीम कोर्टात फक्त बंगालचीच प्रकरणे आहेत का?"; पश्चिम बंगाल SIR प्रकरणावर सरन्यायाधीशांचा संताप -
घरगुती सिलिंडर बुकिंगच्या नियमांत मोठा बदल; साठेबाजी रोखण्यासाठी सरकारने घेतला हा निर्णय -
इराण-अमेरिका युद्ध पेटलं! अमेरिकेने उद्ध्वस्त केल्या इराणच्या 'एवढ्या' युद्धनौका; तेलपुरवठा धोक्यात -
नंदकिशोर कागलीवाल यांचा गौरव; राजस्थान राज्य कृषी विद्यापीठाकडून मानद 'डॉक्टरेट' प्रदान -
8 व्या वेतन आयोगाचा काउंटडाउन सुरू! सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी खुशखबर; पगारवाढीसाठी सरकारचा 'हा' प्लॅन -
लाडकी बहीण होणार 'लखपती'; बिनव्याजी कर्ज आणि व्यवसायाची संधी, मुख्यमंत्र्यांनी मांडला मेगा प्लॅन!










Click it and Unblock the Notifications