‘धर्मो रक्षति रक्षितः’ ऑपरेशन सिंदूरनंतर हा श्लोक का होतोय ट्रेंड, या श्लोकाचा अर्थ काय?

मंगळवारी रात्री १:०५ वाजता भारताने पाकिस्तानवर हवाई हल्ला केला आणि सर्व दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले आणि पहलगाम हल्ल्याचा बदला घेतला. जेव्हा संपूर्ण देश झोपेत होता, तेव्हा भारतीय लष्कर आणि हवाई दलाने मिळून पाकिस्तानमधील दहशतवाद्यांच्या अड्ड्यांवर क्षेपणास्त्रांचा वर्षाव केला.

भारताने पाकिस्तानी दहशतवाद्यांवर केलेल्या कारवाईला ऑपरेशन सिंदूर असे नाव देण्यात आले. भारताने पहलगाम हल्ल्याचा बदला घेतल्याची माहिती सकाळी भारतीयांना मिळताच, 'धर्मो रक्षति रक्षित:' सोशल मीडियावर ट्रेंड होऊ लागला आहे. 'धर्मो रक्षति रक्षित: हा एक लोकप्रिय संस्कृत वाक्यप्रचार आहे, ज्याचा उल्लेख महाभारत आणि मनुस्मृतीत आहे. याचा अर्थ असा की जर आपण धर्माचे रक्षण केले तर तो आपले रक्षण करतो. या श्लोकाचा ऑपरेशन सिंदूरशी काय संबंध आहे आणि त्याचा अर्थ काय आहे ते जाणून घेऊया...

हा संस्कृत वाक्यांश मनुस्मृतीतील एका संपूर्ण श्लोकाचा भाग आहे

धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षति रक्षितः ।
तस्माधर्मो न हन्तव्यो मा नो धर्मो हटोवधित ।

म्हणजेच, जेव्हा धर्म नष्ट होतो, तेव्हा तो त्याचा नाश करणाऱ्यांचा नाश करतो आणि संरक्षित धर्म रक्षकाचे रक्षण करतो. म्हणून, आपण कधीही धर्माचे उल्लंघन करू नये जेणेकरून नष्ट झालेला धर्म आपल्याला कधीही नष्ट करू नये.

हा श्लोक धर्माच्या शक्तीचे प्रतीक आहे

भारताच्या हवाई हल्ल्यानंतर 'धर्मो रक्षति रक्षितः ' हा श्लोक सोशल मीडियावर ट्रेंड होऊ लागला असून सर्वत्र भारत माता की जयच्या घोषणा दिल्या जात आहेत. हा सामान्य श्लोक नाही. हा सनातन धर्माच्या सामर्थ्याचे प्रतीक आहे आणि हे दर्शवतो की हा धर्म कधीही नष्ट होऊ शकत नाही. 'धर्मो रक्षति रक्षित:' हा शब्द महाभारतात दोन ठिकाणी आढळतो, जरी दोन्ही ठिकाणी शब्दांमध्ये थोडा फरक आहे.

वनपर्वात युधिष्ठिर यक्षाला सांगतो

धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षिती रक्षितः ।
तस्माद् धर्म न त्यजामि मा न धर्मं हटोवधित ॥

अर्थ - मृत धर्म मारणाऱ्याचा नाश करतो आणि संरक्षित धर्म तारणाऱ्याचे रक्षण करतो. म्हणूनच मी कधीही धर्म सोडू शकत नाही, नाहीतर तो नष्ट होईल आणि मला नष्ट करेल.

अनुशासन पर्वामध्ये हा श्लोक असा लिहिला आहे

धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षिती रक्षितः ।
तस्माद् धर्मो न हन्तव्य पार्थिवें विशेषत: ॥

अर्थ - मृत धर्म मारणाऱ्याचा नाश करतो आणि संरक्षित धर्म नेहमीच तारणाऱ्याचे रक्षण करतो. म्हणून धर्माची हत्या करू नये.

पहलगाम हल्ल्याचा बदला घेतला गेला

पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यात २६ जण ठार झाले आणि ऑपरेशन सिंदूर हे दहशतवाद्यांच्या या भ्याड कृत्याला एक कडक प्रत्युत्तर आहे. या दहशतवादी हल्ल्यात माता-भगिनींचे सिंदूर नष्ट झाले, म्हणून भारताच्या या कारवाईला ऑपरेशन सिंदूर असे नाव देण्यात आले.

या कारवाईअंतर्गत, पाकिस्तानमध्ये असलेल्या जैश, लष्कर, हिजबुल मुजाहिदीनच्या 9 दहशतवादी तळांवर हल्ला करण्यात आला आणि किमान 70 दहशतवादी मारले गेले. या कारवाईअंतर्गत, माता आणि बहिणींच्या सिंदूरचा बदला घेण्यात आला.