नितीश कुमारांना धक्का ! 20 वर्षांत जे घडलं नाही ते भाजपने करून दाखवलं, सर्वात मोठी खेळी

बिहारच्या राजकारणात सध्या मोठी उलथापालथ होत असून, नवनिर्वाचित राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA) सरकारने मंत्रिमंडळाच्या खातेवाटपात एक ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. गेल्या २० वर्षांत प्रथमच गृह (Home) मंत्रालय हे मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांच्याकडे राहिलेले नाही. हे अत्यंत महत्त्वाचे आणि नेहमीच मुख्यमंत्र्यांकडे असलेले खाते आता भाजपचे उप-मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांना देण्यात आले आहे.

खातेवाटपाच्या या निर्णयामुळे बिहारच्या राजकारणावर भाजपचा वाढता प्रभाव आणि सत्तेच्या समीकरणातील बदल स्पष्टपणे दिसत आहेत.

गृह मंत्रालयाचा ताबा भाजपच्या हाती!

बिहारमध्ये जेव्हा जेव्हा नितीश कुमार यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार सत्तेत आले, तेव्हा कायदा आणि सुव्यवस्थेशी संबंधित गृह खाते नितीश कुमार यांनी स्वतःकडेच ठेवण्याची परंपरा होती. मात्र, गुरुवारी (नोव्हेंबर २०, २०२५) पार पडलेल्या २६ मंत्र्यांच्या (मुख्यमंत्र्यांसहित) शपथविधीनंतर जाहीर झालेल्या खातेवाटपात ही परंपरा खंडित झाली.

भाजपचे उप-मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांच्याकडे केवळ गृह खातेच नाही, तर अर्थ, वाणिज्य कर आणि उद्योग यांसारखी महत्त्वाची मंत्रालये सोपवण्यात आली आहेत. या फेरबदलामुळे, भाजप आता बिहार सरकारमधील 'बिग ब्रदर'च्या भूमिकेत अधिक ठामपणे दिसत आहे.

नितीश कुमारांकडे काय राहिले?

मुख्यमंत्री नितीश कुमार (JDU) यांनी आपल्याकडे मंत्रिमंडळातील इतर कोणत्याही मंत्र्याला वाटप न केलेली सर्व खाती, ज्यात प्रामुख्याने सामान्य प्रशासन, मंत्रिमंडळ सचिवालय आणि दक्षता (Vigilance) यांसारख्या महत्त्वाच्या विभागांचा समावेश आहे, ती स्वतःकडे ठेवली आहेत.

इतर महत्त्वाचे खातेवाटप

• विजय कुमार सिन्हा (उप-मुख्यमंत्री, भाजप): यांच्याकडे रस्ते बांधकाम, ग्रामविकास, विधी आणि खाण व भूविज्ञान यांसारखे महत्त्वाचे विभाग देण्यात आले आहेत.
• मंगल पांडे (भाजप): यांना आरोग्य आणि कृषी यांसारखी महत्त्वपूर्ण खाती मिळाली आहेत.
• विजय कुमार चौधरी (JDU): जुन्या जाणत्या मंत्र्यांपैकी एक असलेल्या विजय कुमार चौधरी यांच्याकडे जलसंपदा, संसदीय कामकाज आणि नियोजन व विकास ही खाती कायम आहेत.
• बिजेंद्र प्रसाद यादव (JDU): यांच्याकडे ऊर्जा तसेच उत्पादन शुल्क व नोंदणी विभाग कायम आहे.
• मदन साहनी (JDU): यांना शिक्षण आणि मागास व अतिमागास कल्याण विभागाची जबाबदारी मिळाली आहे.
• श्रमती श्रेयासी सिंह (भाजप): माजी नेमबाज असलेल्या श्रेयासी सिंह यांच्याकडे युवा, कला आणि संस्कृती तसेच वन, पर्यावरण व हवामान बदल विभाग सोपवण्यात आला आहे.

बिहारच्या राजकारणातील या बदलांमुळे, गृह आणि अर्थ यांसारखी महत्त्वाची खाती भाजपला मिळाल्याने आगामी काळात नितीश कुमार यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्ये भाजपचा प्रशासकीय हस्तक्षेप अधिक वाढलेला दिसून येईल.