तुम्हाला माहीतेय का? सैन्य, नौदल आणि वायूसेनेच्या सलामीच्या पद्धती आहेत वेगळ्या! ही ऐतिहासिक कारणे..

भारतीय सैन्य, सामर्थ्य आणि शौर्याचे प्रतीक असण्याबरोबरच, त्याच्या अनोख्या परंपरांसाठी देखील ओळखले जाते. भारतीय लष्कराच्या परंपरांना मोठा इतिहास आहे. सलामी ही अशीच एक परंपरा आहे, जी आपल्या आत्म्यात खोलवर रुजलेली आहे. सलामी म्हणजे केवळ हावभाव किंवा हावभाव नसून ते सैनिकांना एकत्र आणणारे आदर, शिस्त आणि बंधुतेचे प्रतीक आहे.

पण तुम्हाला माहीत आहे काय की, भारतीय लष्कराची सलामी एकसमान नसते. भारतीय लष्कराच्या प्रत्येक शाखेची, म्हणजे नौदल, लष्कर आणि वायुसेनेची सलाम करण्याची स्वतःची वेगळी शैली आहे जी त्यांच्या इतिहासाशी जोडलेली आहे.

इंडियन आर्मीची खुल्या तळहाताची सलामी

एका हातात हत्यार आणि दुसऱ्या हाताने सलामी दिली जाते. समोरच्या व्यक्तीकडे तोंड करून ही सलामी दिली जाते. पुढे दाखवणारा तळहात मोकळेपणा आणि विश्वास दर्शवतो, हे दर्शविते की सलामी देणारा सैनिक विश्वास दाखवत आहे. ही पारंपारिक सलामी विविध प्रसंगी वापरली जाते, जसे की परेड, ध्वजारोहण आणि वरिष्ठांना अभिवादन. वसाहती काळापासून ते वापरात आहे आणि भारतीय लष्कराच्या इतिहासाचे वैशिष्ट्य बनले आहे.

नेव्ही सॅल्यूट विथ रिस्पेक्ट विथ रिस्पेक्ट हँड

भारतीय नौदलाची ही सलामी खास आहे. सैन्यदलाच्या सलामीपेक्षा ही सलामीपेक्षा बरीच वेगळी आहे, कारण यामध्ये हात जमिनीच्या दिशेने कपाळापासून 90 अंश कोनात असतो. याचा उगम नौदलाच्या इतिहासाशी जोडलेला आहे.

तेव्हाच्या काळात तेल आणि ग्रीससह काम केल्याने खलाशांचे हात घाण व्हायचे, जे सलाम करताना अनादर मानले जाऊ शकत होते. हे टाळण्यासाठी, नौदलाने वर्तमान स्वरूप तयार केले, जे हात लपवताना आदर निश्चित करतो. ही सलामी नौदलाच्या स्वच्छता आणि कर्तव्याप्रती असलेल्या समर्पणाचे प्रतिबिंबित करते आणि त्यांच्या सागरी वातावरणातील कष्टांची कबुली देते.

वायूसेनेची विशिष्ट सलामी

मार्च 2006 मध्ये, आकाशातून देशाचे रक्षण करणाऱ्या भारतीय वायुसेनेने वेगळी सलामी स्वीकारली आहे. लष्कर आणि नौदलाच्या सलामीदरम्यान खुले तळहात जमिनीच्या 45 अंशांच्या कोनात उंचावले जातात. हा अनोखा हावभाव जमीन आणि समुद्र यांच्यातील मध्य असतो, म्हणून हवाई दलाची भूमिका प्रतिबिंबित करतो. हे हवाई दलाचे आधुनिक आणि गतिमान स्वरूप देखील प्रतिबिंबित करते, जे सतत विकसित होत असते आणि बदलत्या तांत्रिक संदर्भाशी जुळवून घेते.

परंपरेच्या पलिकडे विविधता अन् सलामी देण्याच्या विशेष पद्धती

1. भारतीय सैन्याच्या सलामीच्या तीन प्रमुख पद्धती आहेत. जेव्हा शस्त्र घेऊन जाणे धोकादायक असते, तेव्हा बंद मुठ हृदयावर ठेवून सलामी दिली जातो.

2. याव्यतिरिक्त, "साउंडिंग रिट्रीट" बिगुल वाजवणे आणि शहीद सैनिकांचा सन्मान करणे यासारख्या विशेष कार्यक्रमांदरम्यान विशेष सलामी वापरली जातात.
3. भारतीय सैन्यात विविध सलामी म्हणजे केवळ हातवारे, इशारे नसतात. तर ते लष्करी संस्कृतीत खोलवर रुजलेले आहेत आणि ते सन्मान, शिस्त आणि बंधुत्वाचे प्रतीक आहेत.

4. जेव्हा सैनिक अभिवादन करतात तेव्हा ते त्यांच्या वरिष्ठांच्या स्थानाचा आणि अधिकाराचा आदर करतात आणि कमांडच्या साखळीवरील त्यांच्या निष्ठेची निश्चिती करतात.
5. ही मूक कृती देखील एकता आणि सामायिक उद्देशाचे लक्षण आहे, सैनिकांना आठवण करून देते की ते स्वतःहून मोठ्या गोष्टीचा भाग आहेत.

6. प्रत्येक हावभावाचा एक विशेष अर्थ असतो आणि शक्तीला प्रिय असलेल्या तत्त्वांचे प्रतीक आहे. पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही एखाद्या सैनिकाला सलामी देताना पाहाल, तेव्हा या हावभावाचे महत्त्व आणि ते प्रतिनिधित्व करत असलेले समर्पण लक्षात ठेवा.

English summary

Independence Day 2024 Know latest updates in Marathi Maharashtra News