अदानी समूहाचा २ लाख कोटींचा महाप्लॅन; अणुऊर्जा क्षेत्रातही एन्ट्री!

एका व्यापक धोरणात्मक घोषणेमध्ये, अदानी समूहाचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी मंगळवारी एकाच कॉर्पोरेट छत्राखाली नवीकरणक्षम ऊर्जा (रिन्यूएबल्स), थर्मल पॉवर (औष्णिक ऊर्जा), गॅस, जलविद्युत (हायड्रोपॉवर), हायड्रोजन आणि अणुऊर्जा यांचा समावेश असलेल्या भारताच्या सर्वात महत्त्वाकांक्षी एकात्मिक ऊर्जा योजनांपैकी एका योजनेची रूपरेषा मांडली.

अदानी एंटरप्रायझेस लिमिटेडच्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेत (एजीएम) भागधारकांना संबोधित करताना अदानी म्हणाले की, समूहाची बहुस्तरीय ऊर्जा रणनीती शाश्वतता, विश्वासार्हता आणि २४ तास वीज पुरवठा करण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे - विशेषतः अशा वेळी जेव्हा भू-राजकीय अस्थिरता आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील व्यत्यय जगभरातील ऊर्जा सुरक्षेला धोका निर्माण करत आहेत.

प्रत्यक्ष जमिनीवर, समूहाची अंमलबजावणी आधीच पूर्ण जोरात सुरू आहे. चार नवीन एमडीओ (माइन डेव्हलपर अँड ऑपरेटर) करारांमुळे समूहाची खाण क्षमता प्रति वर्ष १४.५ कोटी (१४५ दशलक्ष) टन (MTPA) या विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे, ज्यामुळे भारताचा सर्वात मोठा खाजगी खाणकामदार म्हणून समूहाचे स्थान मजबूत झाले आहे.

दरम्यान, अदानी एनर्जी सोल्युशन्सने आपली ट्रान्समिशन ऑर्डर बुक तब्बल ७२,००० कोटी रुपयांपर्यंत वाढवली आहे. यामध्ये खावडा-साउथ ओलपाड एचव्हीडीसी (HVDC) लाईन हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, हा एक असा प्रकल्प आहे जो अदानी समूहाला भारतातील एकमेव खाजगी खेळाडू म्हणून सिद्ध करतो ज्याच्याकडे हाय व्होल्टेज डायरेक्ट करंट (HVDC) ची क्षमता आहे - जी लांब पल्ल्याच्या, कमी-नुकसानीच्या वीज वहनासाठी (ट्रान्समिशन) एक अत्यंत महत्त्वाची तंत्रज्ञान प्रणाली आहे.

२ लाख कोटी रुपयांचा विजेवरील सट्टा: पाच वर्षांत ४५ गिगावॉट (GW)

अदानी पॉवर देशातील खाजगी क्षेत्रातील सर्वात मोठ्या वीज भांडवली खर्च (कॅपिटल एक्स्पेंडिचर) कार्यक्रमासाठी सज्ज होत आहे - हा एक प्रचंड २ लाख कोटी रुपयांचा गुंतवणूक आराखडा आहे ज्यामध्ये पुढील पाच वर्षांत ४५ गिगावॉट क्षमतेचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. जर हे साध्य झाले, तर ते भारताच्या खाजगी वीज निर्मितीच्या क्षेत्रात एक क्रांतिकारी बदल घडवून आणणारे पाऊल ठरेल.

भूटान हायड्रो आणि स्वच्छ बेसलोड पॉवरसाठी अणुऊर्जेचा सट्टा

स्वच्छ ऊर्जेच्या आघाडीवर, समूहाने भूटानच्या 'द्रुक ग्रीन पॉवर कॉर्पोरेशन'सोबत ५,००० मेगावॉट जलविद्युत प्रकल्प विकसित करण्यासाठी भागीदारी केली आहे, ज्यामुळे भारताच्या ग्रीडमध्ये नवीकरणक्षम बेसलोड क्षमता जोडताना प्रादेशिक ऊर्जा सहकार्य मजबूत होईल.

कदाचित आतापर्यंतचा सर्वात धाडसी संकेत म्हणजे: 'अदानी ॲटॉमिक एनर्जी'च्या माध्यमातून अणुऊर्जा क्षेत्रात समूहाचे पदार्पण, ज्यामध्ये २०३५ पर्यंत १० गिगावॉटचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. यामुळे अदानी समूह भारताच्या अणुऊर्जा क्षेत्रात प्रवेश करणाऱ्या सुरुवातीच्या खाजगी कंपन्यांपैकी एक बनला आहे - हे क्षेत्र देशाच्या स्वच्छ ऊर्जेची वचनबद्धता पूर्ण करण्याच्या शर्यतीत खाजगी गुंतवणुकीसाठी हळूहळू खुले होत आहे.

सिटी गॅसने ओलांडला १० लाख घरांचा टप्पा

घरगुती पातळीवर, वाढत्या ऊर्जेच्या मागणीच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय शहरांमध्ये शेवटच्या घटकापर्यंत गॅसचा पोहोच झपाट्याने वाढवत अदानी टोटल गॅसने ११ लाख (१.१ दशलक्ष) पाईप्ड नॅचरल गॅस (PNG) घरगुती कनेक्शनचा टप्पा ओलांडला आहे.

एकंदरीत पाहता, अदानी समूहाचा ऊर्जेचा हा आराखडा संपूर्ण मूल्य साखळीत पसरलेला आहे - कोळसा उत्खनन आणि गॅस वितरणापासून ते सौर, जलविद्युत, अणुऊर्जा आणि एचव्हीडीसी ट्रान्समिशनपर्यंत. हा केवळ मोठ्या प्रमाणावर घेतलेला निर्णय नाही, तर अशा जगात भारताच्या दीर्घकालीन ऊर्जा सार्वभौमत्वावर लावलेला सट्टा आहे जिथे ऊर्जा ही वाढत्या प्रमाणात भू-राजकीय बनत चालली आहे.