'नव्या भारता'चे निर्माण नाविन्य, आत्मनिर्भरता आणि मोठेपणाने करा; गौतम अदानींचा संदेश

आयआयटी खरगपूरच्या अमृतमहोत्सवी अधिवेशनाला संबोधित करताना, अदानी समूहाचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी भारताच्या तंत्रज्ञान प्रवासाला 'दुसरे स्वातंत्र्ययुद्ध' म्हटले. या युद्धात आत्मनिर्भरता, नाविन्य आणि सामूहिक दृढनिश्चयाची गरज असल्याचा संदेश त्यांनी दिला.

आपल्या भाषणाची सुरुवात करताना अदानी यांनी खरगपूरमधील हिजली तुरुंगाच्या इतिहासाची आठवण करून दिली. १९३० च्या दशकात त्रिदिब कुमार चौधरींसारख्या तरुण स्वातंत्र्यसैनिकांना येथे कैद केले होते. आजच्या आव्हानांशी त्याची तुलना करताना ते म्हणाले की, जरी भारताने १९४७ मध्ये वसाहतवादी राजवटीच्या साखळ्या तोडल्या, तरी नवीन प्रकारची परदेशी अवलंबित्वे अजूनही कायम आहेत.

जसे की आयात केलेले सेमीकंडक्टर, परदेशी तेल, परदेशी डेटा प्रवाह आणि आयात केलेल्या संरक्षण प्रणाली. "आज आपली युद्धे अदृश्य आहेत," ते म्हणाले. "ती खंदकांमध्ये नव्हे, तर सर्व्हर फार्म्समध्ये लढली जातात. शस्त्रे बंदुका नव्हे, तर अल्गोरिदम आहेत. साम्राज्ये जमिनीवर नव्हे, तर डेटा सेंटर्समध्ये उभी केली जातात."

विद्यार्थ्यांना 'भारताचे नवे स्वातंत्र्यसैनिक' बनण्याचे आवाहन

अदानी यांनी विद्यार्थ्यांना 'भारताचे नवे स्वातंत्र्यसैनिक' म्हटले आणि जोर देऊन सांगितले की, नाविन्यपूर्ण कल्पना, कोड आणि विचार हीच आधुनिक शस्त्रे आहेत, जी भारताचे भविष्य ठरवतील. कृत्रिम बुद्धिमत्तेने (AI) प्रेरित जगात खर्चाचा फायदा राहणार नाही, फक्त तेच देश भरभराट करतील जे बौद्धिक संपदा आणि मोठ्या प्रमाणावर यश मिळवतील. त्यांनी शैक्षणिक संस्थांना आवाहन केले की, त्यांनी केवळ पदवीधर निर्माण करण्यापलीकडे जाऊन 'हुशार देशभक्त' तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित करावे, जे थेट भारताच्या प्रगतीमध्ये योगदान देऊ शकतील.

शिक्षण आणि उद्योगाचे समन्वय

अदानी यांनी मान्य केले की, भारतातील उद्योगांनी नाविन्यपूर्णतेचा भार उचलण्यात थोडी कमी कामगिरी केली आहे. त्यांनी विद्यापीठे आणि उद्योगांमध्ये अधिक सखोल सहकार्याची कल्पना मांडली, जिथे प्रयोगशाळा आणि कंपन्यांमधील सीमारेषा अस्पष्ट होतील. "विद्यापीठांनी नवीन शोधांवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे आणि कंपन्यांनी ते मोठ्या प्रमाणावर वाढवण्यावर. एकत्र येऊनच आपण मोठा प्रभाव पाडू शकतो," असे ते म्हणाले.

या उद्देशाने, त्यांनी अदानी-आयआयटी प्लॅटिनम ज्युबिली चेंज मेकर्स फेलोशिपची घोषणा केली. या फेलोशिपचा उद्देश आयआयटीमधील प्रतिभावंत विद्यार्थ्यांना अक्षय ऊर्जा, बंदरे, लॉजिस्टिक्स आणि स्मार्ट विमानतळ यांसारख्या उच्च-प्रभाव असलेल्या प्रकल्पांमध्ये सहभागी करणे आहे.

स्वतःच्या प्रवासातून मिळालेले धडे

मुंबईत १६ वर्षांच्या हिरे-व्यापाऱ्यापासून ते भारतातील सर्वात मोठ्या पायाभूत सुविधा समूहाचे बांधकाम करण्यापर्यंतचा आपला उद्योजकतेचा प्रवास त्यांनी शेअर केला. त्यांनी आपले मार्गदर्शक तत्त्वज्ञान सांगितले: निर्णय घेण्यात धोका आणि वेग स्वीकारणे, पूर्ण प्रक्रियेची जबाबदारी घेणे आणि प्रत्यक्ष मालमत्तांवर आधारित व्यवसाय उभारणे. मुंद्रा बंदरापासून ते खावडा अक्षय ऊर्जा पार्क आणि अदानी विमानतळांपर्यंत, प्रत्येक प्रकल्प केवळ उद्योजकतेतून नव्हे, तर भारताच्या विकासावरील त्यांच्या अढळ विश्वासातून जन्माला आला, असे ते म्हणाले.

पुढील पिढीला आवाहन

अदानी यांनी विद्यार्थ्यांना 'महान भारत' घडवण्यासाठी चार तत्त्वे सांगितली:

• १. नवे स्वातंत्र्यसैनिक बना - कल्पना आणि नाविन्य ही तुमची शस्त्रे आहेत.
• २. आधी भारतासाठी निर्माण करा - जागतिक बाजारपेठांपूर्वी मच्छीमार, शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांसाठी उपाय शोधा.
• ३. राष्ट्रीय पाया भक्कम करा - पायाभूत सुविधा, तंत्रज्ञान आणि बौद्धिक संपदेमध्ये.
• ४. एक संघ म्हणून पुढे चला - शिक्षण क्षेत्र, उद्योग आणि सरकार यांना एकत्र आणून.

भाषणाच्या शेवटी, त्यांनी विद्यार्थ्यांना एक आव्हान दिले: "तुमच्या हातात लवकरच दोन तिकिटे असतील. एक आरामदायक पगाराच्या नोकरीचे, दुसरे 'भारत' घडवण्याच्या वारसाचे. यापैकी फक्त एकच गाडी राष्ट्रनिर्माणाचा अभिमान घेऊन जाते. तुम्ही कोणती गाडी निवडाल?"