आता मुंबई लोकलचा प्रवास होणार अधिक सुरक्षित: AI तंत्रज्ञानाने प्रवासाला नवा आयाम, जाणून घ्या ते कसे?

Mumbai local AI safety know details in Marathi : मुंबईची जीवनवाहिनी असलेल्या लोकल ट्रेनमध्ये आता आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुरक्षित आणि सोयीस्कर बनवण्यासाठी, मुंबई उपनगरीय रेल्वेने क्रू व्हॉइस अँड व्हिडिओ रेकॉर्डिंग सिस्टम (CVVRS) सुरू केली आहे. ही प्रणाली आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) वर आधारित असून, यामुळे भविष्यात रेल्वे अपघातांची शक्यता मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.

एआय तंत्रज्ञानाचे फायदे काय आहेत?

• या अत्याधुनिक प्रणालीमध्ये मोटरमनच्या केबिनमध्ये सहा हाय-रेझोल्यूशन सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि ऑडिओ रेकॉर्डिंग उपकरणे बसवण्यात आली आहेत.
• या तंत्रज्ञानाचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे, हे कॅमेरे केवळ रेकॉर्डिंग करत नाहीत, तर ते मोटरमनच्या वर्तनाचे निरीक्षणही करतात.
• जर मोटरमनला थकवा जाणवत असेल, त्याचे लक्ष विचलित झाले असेल किंवा तो मोबाईल फोन वापरत असेल, तर ही प्रणाली तात्काळ अलर्ट पाठवते. यामुळे मानवी चुकीमुळे होणारे अपघात टाळण्यास मदत होईल.
• एखादी दुर्घटना घडल्यास, या रेकॉर्डिंगमुळे तपास करणे सोपे होईल. यात ट्रॅकचा व्ह्यू, केबिनमधील वातावरण आणि बाह्य हालचालींची नोंद होते.

प्रकल्पाची सद्यस्थिती आणि भविष्यातील योजना

मुंबई लोकलला जागतिक दर्जाच्या रेल्वे सेवेमध्ये रूपांतरित करण्यासाठी रेल्वे विभाग मोठी गुंतवणूक करत आहे. आतापर्यंत, मध्य रेल्वेच्या २५ लोकलमध्ये आणि पश्चिम रेल्वेच्या २६ लोकलमध्ये ही प्रणाली बसवण्यात आली आहे.

जून २०२५ पर्यंत संपूर्ण लोकल नेटवर्कमध्ये ही प्रणाली बसवण्याचे उद्दिष्ट आहे. नुकत्याच मुंब्रा येथे झालेल्या अपघातानंतर, अशा घटनांना आळा घालण्यासाठी हे काम अधिक वेगाने सुरू आहे.

रेल्वे प्रवक्त्यांच्या म्हणण्यानुसार, CVVRS तंत्रज्ञानमुळे कामात अधिक पारदर्शकता आणि जबाबदारी येईल. यातून प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचा रेल्वेचा निर्धार दिसून येतो. भविष्यात, मुंबई लोकलचा हा प्रयोग देशातील इतर शहरांच्या स्थानिक रेल्वे सेवांसाठी एक आदर्श ठरू शकतो.