धडाकेबाज विजयानंतरही विनेश फोगट पदकापासून कशी वंचित राहीली? समजून घ्या ऑलिम्पिकमध्ये कुस्तीचे नियम
50 किलो वजन गटात धडाकेबाज पाठोपाठ तीन विजयानंतर विनेश फोगट हिनं अंतीम फेरीत स्थान पक्क केलं आणि ऐनवेळी तिचं वजन 50 किलो आणि काही ग्रॅम वर भरलं. यामुळं ती पॅरिस ऑलिम्पिकमधून अपात्र ठरली आहे. त्यामुळं तिचं ऑलिम्पिक पदकाचं स्वप्न भंगलं.
पॅरिस ऑलिम्पिकमधून आलेली ही बातमी भारतासाठी मोठी धक्कादायक आहे. विनेश फोगट पदकापासून कशी वंचित राहीली? ऑलिम्पिकमध्ये कुस्तीचे नियम काय आहेत हे जाणून घेऊया..
विनेश पदकाशिवाय येणार मायदेशी
विनेशचा आज सारा हिल्डब्रँडशी अंतीम सामना होणार होता, पण तिचं वजन अवघं शंभर ग्रॅम जास्त भरल्यानं आता हिल्डब्रँडला सुवर्णपदक दिले जाईल आणि फोगट पदकाशिवाय स्पर्धा सोडेल. विनेशला अपात्र ठरवल्यामुळे तिला कोणतेही पदक दिले जाणार नाही.
रौप्य पदक तरी मिळेल का?
विनेश फोगट हिला रौप्य पदक तरी मिळेल का? असा प्रश्न अनेकांच्या मनात होता. तर उत्तर 'नाही' असे आहे म्हणजेच स्पर्धेच्या नियमांनुसार, फोगट रौप्य पदकासाठीही पात्र ठरणार नाही आणि विनेशला अपात्र ठरल्यामुळे रिकाम्या हाताने परतावे लागेल. आता त्याला स्पर्धेत भाग घेण्याची परवानगी नाही आणि त्याला रौप्य पदकही मिळणार नाही.
कुस्तीचे हे आहेत प्रकार
आधुनिक कुस्तीच्या दोन वेगळ्या शैली आहेत - फ्रीस्टाइल आणि ग्रीको-रोमन. पुरुषांच्या स्पर्धेत दोन्ही शैलींचा समावेश असला तरी महिलांची कुस्ती फ्रीस्टाइलपुरती मर्यादित होती, कालातराने यात आता बदल झाले आहेत.
ग्रीको-रोमन कुस्तीमध्ये, प्रतिस्पर्ध्याला आक्रमण सुरू करण्यासाठी फक्त त्याचा हात आणि शरीराचा वरचा भाग वापरता येतो, तर फ्रीस्टाइल ही अधिक खुली शैली आहे जी पाय वापरण्याची परवानगी देते, प्रतिस्पर्ध्यांना कंबरेच्यावर किंवा खाली धरण्याची परवानगी असते.
- नऊ मीटर व्यासाच्या वर्तुळाकार चटईवर चढाओढ होते आणि ती तीस सेकंदांच्या अंतराने प्रत्येकी तीन मिनिटांच्या दोन टप्प्यांत विभागली जाते.
- जागतिक अजिंक्यपद किंवा ऑलिम्पिक स्पर्धांसाठी, बाउट्स मॅटवर किमान 9 मीटर (30 फूट) व्यासाच्या असतात. 1989 पासून, एका फेरीचा कालावधी पाच मिनिटांचा आहे. त्यापूर्वी, बाउट्समध्ये दोन किंवा तीन तीन-मिनिटांच्या फेऱ्या होत्या.
- मॅट चेअरमन, पंच आणि टाइमकीपर यांच्यावरील रेफ्रींद्वारे सामन्यातील खेळाडूंच्या पकडीचं पर्यवेक्षण केले जातं. जेव्हा एखादा स्पर्धक त्याच्या दोन्ही प्रतिस्पर्ध्याचे खांदे एका सेकंदासाठी मॅटवर धरून ठेवतो तेव्हा फॉल दिला जातो.
- रेफ्री हाताने मॅट मारून पडण्याचे संकेत देतात. जर खेळाडू पडला नाही तरीही त्या कृतीसाठी पंच गुण देतात.
- कुस्तीपटू कोणत्याही एका इव्हेंटमध्ये फक्त एकाच वर्गात भाग घेऊ शकतात.
ऑलिम्पिक आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये पुरुषांसाठी वजन गट मर्यादा
55 किलो (121.25 पौंड),
60 किलो (132.25 पौंड),
66 किलो (145.5 पौंड),
74 किलो (163 एलबी),
84 किलो (185 एलबी) ,
96 किलो (211.5 पाउंड),
120 किलो (264.5 पाउंड).
महिलांसाठी, वजन गट मर्यादा
50 kg (106 पौंड),
55 kg (121.25 पौंड)
63 kg (139 पौंड)
72 kg (158.75 पौंड)
नियम काय आहेत?
- ज्या वजन गटात खेळाडू खेळत आहे, त्याचे वजन त्या वजनाच्या खालीच भरायला हवं. वजन जर कुस्तीआधी किंवा नंतर जास्त भरलं तर तो खेळाडू अपात्र म्हणून ठरवला जाऊ शकतो.
- स्पर्धेच्या आधीच वजन गटासाठी मोजमाप केले जाते. त्यासाठी खेळाडूही खबरदारी घेतात. विशेष म्हणजे कुस्तीत वजनावरुन खेळाडूंची शक्ती ठरवली जाते. त्यामुळे योग्य वजनगटात योग्य वजन असलेलाच खेळाडू खेळू शकतो.
- जर एखाद्या खेळाडूचे वजन जास्त असेल अशी शंका असल्यास प्रतिस्पर्धी ऑलिम्पिक पडताळणी समितीकडे दाद मागू शकतो.
- वजनगटापेक्षा जास्त वजन भरल्यास तो खेळाडू ऑलिम्पिकमध्ये अपात्र घोषित केले जाते व त्याला पुढचा एकही सामना खेळता येत नाही. विशेष म्हणजे तो मिळवत असलेला आणि मिळवलेले पदकही त्याला गमवावे लागते.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google