फडणवीसांच्या व्हिजनने समृद्धी महामार्गाला जिवंत केले, महाराष्ट्रातील अप्रगत प्रदेशांना मुंबईशी जोडले

Devendra Fadanvis : कोणत्याही राज्याचा विकास हा त्या राज्यातील पायाभूत सुविधांवर अवलंबून असतो. आर्थिक आणि सामाजिक उन्नतीसाठी महत्त्वकांक्षी असलेल्या कोणत्याही प्रदेशासाठी मजबूत पायाभूत सुविधा महत्त्वाच्या मानल्या जातात. याच दृष्टीकोनातून महाराष्ट्रातील सर्वात लांब एक्स्प्रेसवेचा मार्ग मोकळा झाला. एक परिवर्तनवादी दृष्टीकोण प्रत्यक्षात वास्तव्यात उतरला. त्याचे जीवंत उदाहरण महाराष्ट्रात देखील पाहायला मिळाले. 'हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे महाराष्ट्र समृद्धी महामार्ग', मुंबई आणि नागपूरला जोडणारा 701 किलोमीटरचा कॉरिडॉर, उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यामुळेच या महत्त्वकांक्षी प्रकल्पाला गती मिळाली.

मुळात, या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची बीजे फडणवीस यांच्या नागपूरच्या महापौरपदाच्या कार्यकाळातच रोवली गेली हे देखील फार कमी जणांना माहीत आहे. आज, त्यांची दृढ वचनबद्धता हा प्रकल्प पूर्णत्वाकडे नेण्यात महत्त्वाची ठरली आहे, ज्यामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात विकासाचा नवीन मार्ग मोकळा झाला आहे.

महत्त्वाकांक्षी समृद्धी एक्स्प्रेस वे प्रकल्प अंतिम टप्प्यात आला आहे. 2015 मध्ये झालेल्या घोषणेपासून फडणवीस आणि त्यांच्या टीमने महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC) ही कार्यकारी एजन्सी म्हणून नियुक्त केल्यापासून या परिवर्तनीय प्रकल्पाला सातत्याने मुहूर्तरुप देण्याचे काम केले.

2019 पर्यंत, भूसंपादन आणि निधीसह सर्व औपचारिकता, जलदगतीने पूर्ण करून, बांधकामाचा टप्पा निश्चित करून प्रकल्पाला लक्षणीय गती मिळाली. 11 डिसेंबर 2022 रोजी नागपूर ते शिर्डी जोडणारा पहिला 520 किमीचा टप्पा लोकांसाठी खुला करण्यात आला. त्यामुळे प्रवासाचा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी झाला. शिर्डी आणि इगतपुरी दरम्यान अतिरिक्त 80 किमी अंतराचा दुसरा टप्पा मे 2023 मध्ये लोकांसाठी खुला करण्यात आला. तर इगतपुरीला मुंबईशी जोडणारा अंतिम मार्ग 701 किमीचा मार्ग पूर्ण करेल, नागपूर ते मुंबई दरम्यानचा प्रवास सुमारे आठ तासाने कमी होणार आहे.

कसारा घाटातील सर्वात मोठ्या लांबीचा बोगदा

समृद्धी महामार्गावर एकूण सहा बोगदे बांधले गेले. या एक्सप्रेसवेमध्ये कसारा घाटातील 7.7 किमी लांबीच्या दुहेरी बोगद्याचा समावेश आहे, जो महाराष्ट्रातील सर्वात लांब महामार्गाचा बोगदा आहे. त्याच्या अभियांत्रिकी चमत्कारांच्या पलीकडे, हा मार्ग तीन वन्यजीव अभयारण्यांसह, 35 इको-सेन्सिटिव्ह झोन आणि 310-मीटर पुलाद्वारे वर्धा नदीसह निसर्गरम्य लँडस्केपमधून जातो.

24 इंटरचेंज औद्योगिक केंद्रांना जोडतात

देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली महामार्गाच्या कामाला गती मिळाली. विशेषत:धोरणात्मकरित्या तयार करण्यात आलेला समृद्धी महामार्ग प्रामुख्याने 10 प्रमुख जिल्ह्यांतून जातो आणि अप्रत्यक्षपणे आणखी 14 जिल्ह्यांना जोडणारा आहे. ज्यामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात आर्थिक कनेक्टिव्हिटी वाढण्यास सुरूवात झाली. रस्त्याचे संरेखन मुंबईतील जवाहरलाल नेहरू बंदर आणि आगामी नवी मुंबई विमानतळासारख्या प्रमुख केंद्रांशी देखील जोडले जात आहे. त्याचे 24 इंटरचेंज औद्योगिक केंद्रांना जोडतात, ज्यामुळे हा एक आर्थिक कॉरिडॉर बनतो ज्यामुळे विकासाला चालना मिळेल आणि राज्यासाठी संधी खुली होतील अशी अपेक्षा आहे.

40 किमी अंतरावर टाऊनशिपचा विकास

पारंपारिक महामार्गांप्रमाणेच, या प्रकल्पामध्ये मार्गावर 30-40 किमी अंतराने टाउनशिप विकास समाविष्ट केला आहे, ज्यामध्ये शैक्षणिक, आरोग्य सेवा आणि मनोरंजन सुविधा असलेल्या 18 टाऊनशिपचा समावेश आहे ज्याचा उद्देश समुदायाच्या वाढीला चालना देणे आणि ग्रामीण-शहरी असमानता कमी करण्याचे काम या महामार्गाच्या कामामुळे झाले अन् सातत्याने होत राहणार आहे.

अनेक आव्हानांमधून प्रकल्पाला दिली गती

भूसंपादन आणि पर्यावरण मंजुरी यासह विविध आव्हानांमधून या प्रकल्पाचे नेतृत्व करण्यात फडणवीस यांचा मोलाचा वाटा आहे. त्यांच्या 'वॉर रूम' दृष्टिकोनामुळे पाच सार्वजनिक एजन्सींद्वारे मंजूरी सुलभ करण्यात आणि निधी सुरक्षित करण्यात मदत झाली. एकत्रितपणे रु. 5,000 कोटी. मुंबई-पुणे एक्स्प्रेस वेवरील टोल हक्क सुरक्षित करण्यासाठी अतिरिक्त रु. 9,000 कोटी, प्रकल्पासाठी मजबूत आर्थिक सहाय्य सुनिश्चित केले गेले.

समृद्धीशी जोडण्यासाठी अतिरिक्त मार्गांची निर्मिती

मुळात समृद्धी महामार्गाशी जोडण्यासाठी आता अतिरिक्त मार्ग देखील तयार केले जात आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने 53 किमीचा पुणे-शिरूर रोड आणि 180 किमीचा जालना-नांदेड द्रुतगती मार्ग प्रमुख जिल्ह्यांशी कनेक्टिव्हिटी वाढवेल, जालना-नांदेड मार्गाने भविष्यातील हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरसह मुंबई आणि जेएनपीटीला थेटल जोडले जाणार आहे.

एकूण खर्च किती लागणार

या प्रकल्पासाठी एकूण 9,565 कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे. पुणे-शिरूर विकास, महाराष्ट्र राज्य पायाभूत सुविधा विकास महामंडळ (MSIDC) च्या देखरेखीखाली, पुण्याला अनेक प्रवेश आणि एक्झिट पॉईंटद्वारे प्रमुख औद्योगिक क्षेत्रांशी जोडले जाणार आहे आणि आर्थिक समानतेला आणखी चालना देईल.

फडणवीसांचे व्हिजन म्हणजे प्रकल्पपूर्ती

देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली समृद्धी महामार्गाच्या कामाला गती मिळाली आहे. विस्तृत पायाभूत सुविधा आणि धोरणात्मक टाउनशिप मॉडेलसह समृद्धी द्रुतगती मार्ग आर्थिकदृष्ट्या सशक्त महाराष्ट्राचे स्वप्न प्रतिबिंबित करतोय. प्रकल्प पूर्णत्वास येत असताना, शहरी आणि ग्रामीण भागांना एकत्रित आर्थिक नेटवर्कमध्ये जोडून राज्याच्या लँडस्केपला पुन्हा आकार देण्यास सुरुवात झालेली आहे. यामागे फडणवीस यांचे व्हिजन तितकाच मैलाचा दगड ठरला आहे.