PM मोदी बांगलादेशात जाणार का? नवे पंतप्रधान तारीक रहेमान यांच्या शपथविधीचे निमंत्रण; भारत काय करणार?

Will PM Modi Attend Tarique Rahman's Swearing In Ceremony in Bangladesh : बांगलादेशातील ऐतिहासिक सत्तांतरानंतर आता संपूर्ण जगाचे लक्ष १७ फेब्रुवारी रोजी होणाऱ्या शपथविधी सोहळ्याकडे लागले आहे. बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टीचे (BNP) प्रमुख तारीक रहेमान हे देशाचे नवे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेणार आहेत. या खास सोहळ्यासाठी बांगलादेशने भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासह १३ देशांच्या प्रादेशिक नेत्यांना अधिकृत निमंत्रण धाडले आहे.

पंतप्रधान मोदी उपस्थित राहणार का?

सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की पंतप्रधान मोदी या सोहळ्याला उपस्थित राहणार का? सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, १७ फेब्रुवारी रोजी पंतप्रधान मोदींचा मुंबईत फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्यासोबत पूर्वनियोजित द्विपक्षीय कार्यक्रम आहे. त्यामुळे मोदींचा ढाका दौरा कठीण वाटत आहे. अशा परिस्थितीत भारत सरकार आपल्या एखाद्या वरिष्ठ प्रतिनिधीला किंवा मंत्र्याला या सोहळ्यासाठी पाठवण्याची शक्यता आहे.

बीएनपीचे दणदणीत पुनरागमन

जवळपास दोन दशकांनंतर 'बीएनपी'ने बांगलादेशात पुनरागमन केले आहे. २०२६ च्या संसदीय निवडणुकीत २९७ पैकी २०९ जागा जिंकून तारीक रहेमान यांनी एकहाती सत्ता मिळवली आहे. शेख हसीना यांच्या नेतृत्वाखालील अवामी लीगने या निवडणुकीत सहभाग घेतला नव्हता.

भारत-बांगलादेश संबंधांचे नवे पर्व

निवडणुकीतील विजयानंतर पंतप्रधान मोदींनी तारीक रहेमान यांच्याशी फोनवरून चर्चा करून त्यांचे अभिनंदन केले आहे. बांगलादेशच्या विकासासाठी आणि या भागातील शांततेसाठी भारत कटिबद्ध असल्याचे मोदींनी यावेळी स्पष्ट केले होते. आता नव्या सरकारच्या काळात दोन्ही देशांमधील संबंध कोणत्या दिशेला जातात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

भारत बांगलादेश संबंध का ताणले?

१. शेख हसीना यांचा भारतात मुक्काम आणि प्रत्यार्पणाचा मुद्दा

ऑगस्ट २०२४ मध्ये सत्तापालट झाल्यानंतर माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांनी भारतात आश्रय घेतला आहे. बांगलादेशातील नवीन 'बीएनपी' (BNP) सरकार आणि तेथील आंदोलक त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाईसाठी त्यांना परत पाठवण्याची (प्रत्यार्पणाची) मागणी करत आहेत. भारताने त्यांना आश्रय दिल्याने बांगलादेशातील भारतविरोधी भावना प्रबळ झाल्या आहेत.

२. अल्पसंख्याकांवरील हल्ले आणि सुरक्षा चिंता

शेख हसीना यांच्या पाडावानंतर बांगलादेशात हिंदू आणि इतर अल्पसंख्याकांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे भारताने वारंवार चिंता व्यक्त केली आहे. तसेच, 'बीएनपी' आणि 'जमात-ए-इस्लामी' सारख्या पक्षांच्या वाढत्या प्रभावामुळे भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांमध्ये दहशतवाद किंवा घुसखोरी वाढण्याची भीती निर्माण झाली आहे, जी दोन्ही देशांमधील तणावाचे मोठे कारण आहे.

३. 'इंडिया आऊट' मोहीम आणि चीनचा वाढता प्रभाव

बांगलादेशात गेल्या काही महिन्यांपासून "इंडिया आऊट" (India Out) ही सोशल मीडिया मोहीम जोरात सुरू आहे, ज्यामध्ये भारतीय वस्तूंवर बहिष्कार टाकण्याचे आवाहन केले जात आहे. याच काळात बांगलादेशची नवीन सत्ता चीन आणि पाकिस्तानशी अधिक जवळचे संबंध प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करत आहे, जे भारतासाठी धोरणात्मकदृष्ट्या चिंतेचे आहे.