SCO:ना डोळ्याला डोळे भिडले,ना हस्तांदोलन!, राजनाथ सिंहांनी पाकिस्तानच्या संरक्षणमंत्र्यांना झिडकारले

SCO Meeting 2025 Update in Marathi, Rajnath Singh : भारताचे संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी चीनमध्ये आयोजित SCO बैठकीला हजेरी लावली. यावेळी त्यांनीे पाकिस्तानच्या संरक्षण मंत्र्यांसमोर दहशतवादावर जोरदार निशाणा साधला. त्यांनी नाव न घेता पाकिस्तान हा दहशतवाद्यांना कसा पाठिंबा देतो, याची पोलखोल त्या बैठकीत केली. तर एससीओच्या बैठकीत सामायिक दस्तावेजावर भारताने स्वाक्षरी करण्यास नकार दिला, कारण, त्यामध्ये भारतात झालेल्या पहलगाम दहशतवादी हल्ल्याचा समावेश केलेला नव्हता.

चीनमधील किंगदाओ येथे शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) बैठकीत संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह सहभागी झाले. पूर्व लडाखमधील प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर (LAC) लष्करी तणावानंतर चीनसोबतच्या संबंधांमध्ये निर्माण झालेल्या कटुतेनंतर संरक्षण मंत्र्यांचा हा पहिलाच चीन दौरा आहे.

या दरम्यान राजनाथ सिंह यांनी दहशतवाद, सुरक्षा आणि शांतता यासह अनेक मुद्द्यांवर बैठकीत चर्चा केली. या बैठकीत पाकिस्तानी संरक्षण मंत्री ख्वाजा आसिफ देखील उपस्थित होते, ज्यांच्यासमोर राजनाथ यांनी दहशतवादावर जोरदार हल्ला केला आहे. एकत्र बैठकीत हजर असून देखील पाकिस्तान व भारताच्या संरक्षणमंत्र्यांनी एकमेकांची भेट घेतली नाही किंवा कोणतीही चर्चा केली नाही. यातून दोन्ही देशातील संबंध किती तणावग्रस्त आहेत, हे दिसून येते.

भारताने SCO संयुक्त निवेदनावर का केली स्वाक्षरी!

SCO संयुक्त निवेदनावर स्वाक्षरी करण्यास भारताकडून नकार देण्यात आला. कारण त्यात जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्याचा समावेश नव्हता, तर पाकिस्तानातील बलुचिस्तानमधील दहशतवादी घटनेचा उल्लेख होता. भारताने यावर उघडपणे नाराजी व्यक्त केली. राजनाथ सिंह बैठकीत म्हणाले, 'काही देश सीमापार दहशतवादाला आपले धोरण मानतात. ते दहशतवाद्यांना आश्रय देतात. नंतर ते नाकारतात. अशा दुटप्पी मानकांना जागा नसावी. त्यांना हे समजून घ्यावे लागेल की आता दहशतवादाची केंद्रे सुरक्षित नाहीत. एससीओने अशा देशांवर टीका करण्यास मागेपुढे पाहु नये, अशा शब्दात त्यांनी भारताची भूमिका स्पष्ट केली.

ना चर्चा, ना भेट, न पाहिले एकमेकांना; ख्वाजा आसिफ होते एकटे!

भारत आणि पाकिस्तानच्या संरक्षणमंत्र्यांनी बैठकीच्या सभागृहात स्वतंत्रपणे प्रवेश केला आणि सदस्य देशांच्या गट छायाचित्र सत्रात भाग घेतला. परंतु राजनाथ सिंह आणि ख्वाजा आसिफ यांच्यात शुभेच्छांची देवाणघेवाण झाली नाही. दोन्ही नेत्यांनी औपचारिक शुभेच्छांची देवाणघेवाणही केली नाही.

यजमान देश चीनचे संरक्षण मंत्री डोंग जून यांनी बैठकीच्या सभागृहात राजनाथ सिंह यांचे स्वागत केले आणि या दरम्यान राजनाथ यांनी रशियाचे संरक्षण मंत्री आंद्रेई बेलोसोव्ह यांचीही भेट घेतली.

संरक्षणमंत्र्यांनी बेलारूसचे त्यांचे समकक्ष व्हिक्टर ख्रेनिन यांच्याशी द्विपक्षीय चर्चा देखील केली, ज्यामध्ये संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा झाली.

SCOमध्ये राजनाथ सिंह यांच्या भाषणातील प्रमुख मुद्दे

१. अतिरेकीपणा आणि दहशतवाद सर्वात मोठी आव्हाने

राजनाथ सिंह बैठकीत बोलताना म्हणाले की, माझा असा विश्वास आहे की सर्वात मोठी आव्हाने शांतता, सुरक्षा आणि विश्वासाच्या अभावाशी संबंधित आहेत. या समस्यांचे खरे कारण म्हणजे कट्टरतावाद, अतिरेकीपणा आणि दहशतवादात झालेली वाढ. या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी निर्णायक कारवाई आवश्यक आहे आणि आपल्या सामूहिक सुरक्षेसाठी आणि सुरक्षिततेसाठी या वाईट गोष्टींविरुद्धच्या लढाईत आपण एकत्र आले पाहिजे.

२. दहशतवादाविरुद्ध शून्य सहनशीलता

राजनाथ सिंह पुढे बोलताना म्हणाले की, दहशतवादाविरुद्ध भारताचे शून्य सहनशीलता धोरण आजच्या आपल्या कृतीतही दिसून येते. यामध्ये दहशतवादाविरुद्ध स्वतःचे रक्षण करण्याचा आपला अधिकार देखील समाविष्ट आहे. आम्ही दाखवून दिले आहे की दहशतवादाची केंद्रे आता सुरक्षित नाहीत आणि आम्ही त्यांना लक्ष्य करण्यास आम्ही कधीही मागेपुढे पाहणार नाही.

३. देशांमधील संघर्ष रोखण्यासाठी संवादाची आवश्यकता

भारताचा असा विश्वास आहे, की संवादाशिवाय देशांमधील संघर्ष रोखता येणार नाही. यासाठी सर्वांना एकत्र यावे लागेल. कोणताही देश, तो कितीही मोठा आणि शक्तिशाली असला तरी, एकटा काम करू शकत नाही. एकत्र काम करण्याची आपली जुनी परंपरा आहे. "हे आपल्या जुन्या संस्कृत म्हण 'सर्वे जन सुखिनो भवन्तु' चे देखील प्रतिबिंबित करते, ज्याचा अर्थ सर्वांसाठी शांती आणि समृद्धी आहे."

४. जागतिक आव्हानात सर्वजण एकत्र येतात

कोरोना विषाणूने हे सिद्ध केले आहे की, साथीच्या रोगांना सीमा नसतात. जोपर्यंत सर्वजण सुरक्षित नाहीत तोपर्यंत कोणीही सुरक्षित नाही. हे साथीचे रोग, हवामान बदल यासारख्या आव्हानांचा आपल्या जीवनावर कसा परिणाम होऊ शकतो याचे संकेत आहे. त्यांना तोंड देण्यासाठी सर्व देशांनी एकत्र यावे लागेल.

काय असते SCO, काय करते काम?

शांघाय सहकार्य संघटना (SCO) ही 2001 मध्ये चीन, रशिया, कझाकस्तान, किर्गिस्तान, ताजिकिस्तान आणि उझबेकिस्तान यांनी स्थापन केलेली एक प्रादेशिक आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे. नंतर भारत आणि पाकिस्तान 2017 मध्ये त्याचे सदस्य झाले आणि 2023 मध्ये इराण देखील सदस्य झाला.

एससीओचे उद्दिष्ट सदस्य देशांमध्ये सुरक्षा, आर्थिक आणि राजकीय सहकार्य वाढवणे आहे. ही संघटना दहशतवाद, अतिरेकीपणा, अंमली पदार्थांची तस्करी आणि सायबर गुन्हेगारी यासारख्या मुद्द्यांवर एक समान रणनीती तयार करते.

ऑपरेशन सिंदूरची प्रशंसा

राजनाथ सिंह म्हणाले की पहलगाम दहशतवादी हल्ल्याचा नमुना मागील दहशतवादी हल्ल्यांशी जुळतो. भारतात लष्कर-ए-तोयबा. दहशतवाद रोखण्यासाठी आणि सीमापार दहशतवादी हल्ले रोखण्यासाठी आपल्या अधिकाराचा वापर करून, भारताने 7 मे 2025 रोजी सीमेपलीकडील दहशतवादी तळ नष्ट करण्यासाठी ऑपरेशन सिंदूर यशस्वीरित्या सुरू केले.

प्रादेशिक स्थिरतेवर भर

जागतिक एकतेचा संदेश देत ते म्हणाले की कोणताही देश, कितीही मोठा आणि शक्तिशाली असला तरी, एकटा काम करू शकत नाही. खरं तर, जागतिक व्यवस्थेची किंवा बहुपक्षीयतेची मूलभूत कल्पना ही अशी धारणा आहे की राष्ट्रांनी त्यांच्या परस्पर आणि सामूहिक फायद्यासाठी एकमेकांसोबत एकत्र काम केले पाहिजे. ते आपल्या जुन्या संस्कृत म्हण "सर्वे जन सुखिनो भवन्तु" चे देखील प्रतिबिंबित करते, ज्याचा अर्थ सर्वांसाठी शांती आणि समृद्धी आहे.