Womens day : सिंधुताई सपकाळ यांची प्रेरणादायी कथा, स्मशानभूमीत बनवली रोटी, हजारो मुलांना केले यशस्वी

Womens day 2025 : आंतरराष्ट्रीय महिला दिन 8 मार्च रोजी साजरा केला जातो. भारतीय इतिहासात महिलांचे योगदान मोठे आहे. आधुनिक भारताच्या जडणघडणीत जसे महिलांचे कार्य मोलाचे आहे तसेच भारतीय समाजाची मानसिकता बदलण्यापासून सामाजिक उत्थान, चुकीच्या रुढी परंपरांना छेद देत अनेक महिलांनी आपले आयुष्य खर्च केले. स्वातंत्र्यसंग्रामात तर स्वःतला झोकूनही दिले.

आज आपण अशाच समाजसेविकेची माहिती जाणून घेणार आहोत. ज्यांनी आपले सर्व जीवन अनाथाची माय म्हणून खर्च केले. हजारो अनाथ मुलांची जी आई बनली एवढेच नाही तर त्यांना माणूस म्हणून जगात उभा केले आणि स्वःतच्या पायावर उभे केले अशा सिंधुताई सपकाळ...

सिंधुताई सपकाळ यांची कहाणी थक्क करणारी तर आहेच पण त्यांचा जीवनप्रवास प्रेरणादायी आहे तो जगायचे कसे हे शिकवतो. त्यांच्या जीवनाचे धडे तुम्ही शिकू शकता जे तुम्हाला आयुष्यात काहीतरी करण्याची प्रेरणा देईल. आयुष्य म्हणजे फुलांचा पलंग नाही असं म्हणतात... सिंधुताई सपकाळ यांच्यावर हे वाक्य अगदी चपखल बसते.

"तू अभ्यास करून काय करणार?"

सिंधुताई सपकाळ यांना लहानपणापासूनच अभ्यास करायचा होता पण आईने तिला विचारले, "तू अभ्यास करून काय करणार?" आणि अवघ्या 10 व्या वर्षी तिने तिच्या वयाच्या तिप्पट मुलाशी लग्न लावून दिले. काही कारणांनी त्यांना पतीने घराबाहेर काढले. त्यावेळी त्या 9 महिन्यांची गरोदर होत्या.

बेघर झालेल्या सिंधुताईंनी गायींच्या गोठ्यात मुलीला जन्म दिला. त्यावेळी त्यांना मदत करणारे कोणी नव्हते म्हणून त्याने स्वतःची नाळ कापली. एका कार्यक्रमात त्यांनी 16 वेळा दगड मारून आपली नाळ तोडल्याचा उल्लेख केला होता. त्या गरिबीने इतक्या त्रस्त झाल्या होत्या की, त्यांना त्यांच्या मुलीला स्टेशनवर सोडावे लागले. या घटनेने त्या एवढ्या मोडल्या की त्यांच्या मनात आत्महत्येचे विचार येऊ लागले...

स्मशानभूमीत आश्रय घ्यावा लागला

सिंधुताई स्टेशनवर भीक मागून आपला उदरनिर्वाह करत होत्या. त्यांना स्मशानभूमीत आश्रय घ्यावा लागला. तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की, जळत्या मृतदेहावर अंतिम संस्कारासाठी ठेवलेल्या पिठाच्या रोट्या भाजून त्यांनी आपली भूक भागवली आणि त्याच रोट्या आपल्या मुलीलाही खाऊ घातल्या. सुरुवातीच्या काळात त्या ट्रेनमध्ये भीक मागून आपला उदरनिर्वाह करत होत्या. अनाथ मुलांना पाहून त्यांच्या मनात आपुलकी निर्माण झाली. त्यांनी या अनाथ आणि गरीब मुलांना आधार देईन अशी शपथ घेतली.

..अन् बनल्या अनाथांची माय

सिंधुताईंना त्यांच्या जीवनात एक उद्देश सापडला. त्याचं झालं असं की त्यांच्या आयुष्याला असं वळण लागलं की समाजातील इतर लोकांनाही त्याचा फायदा झाला. अनाथ मुलांची काळजी घेणे हे त्यांच्या जीवनाचे ध्येय बनले. भीक मागून आणि लोकांकडे मदत मागून ती त्या निराधार मुलांचा सांभाळ करू लागल्या. सुरुवातीला लोकांनी त्याला नाकारले पण त्याची धडपड आणि प्रामाणिकपणा पाहून त्या गलबलल्या.

सिंधुताईंनी 1050 मुलांना यशाचा मंत्र दिला आहे."

विशेष म्हणजे या सर्व मुलांना संगोपनासोबतच चांगले शिक्षणही देण्यात आले आहे. यापैकी बरीच मुलं आज स्वतः अनाथाश्रम चालवतात आणि स्वतःचा व्यवसाय देखील चालवतात. त्यांचे सिंधुताईंचे 73 वर्षांचे जीवन संघर्षमय होते पण समाजाप्रती त्यांनी दाखविलेल्या औदार्यातून समाजाला मोठी प्रेरणा मिळते.

सिंधुताईंच्या जीवनावर आला चित्रपट

समाजाप्रती उदार भावना असलेला मराठी चित्रपट - मी सिंधुताई सपकाळ बनवला आहे. त्या नेहमी म्हणायच्या की, 'प्रत्येकजण स्वार्थासाठी जगतो, थोडं दुसऱ्यासाठीही जगतो.' या आश्चर्यकारक कार्यासाठी त्यांना 900 हून अधिक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले. भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते त्यांना पद्मश्रीनेही सन्मानित करण्यात आले आहे. पुरस्काराची रक्कम त्या नेहमी अनाथाश्रमात खर्च करत असे. दयाळूपणा आणि करुणेचे मूर्त रूप असलेल्या सिंधुताई यांचे 4 जानेवारी 2022 रोजी निधन झाले. देशाच्या पंतप्रधानांसह अनेक मान्यवरांनी त्यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला होता.