राफेल ते तजेस लढावू विमान.. अशी 5 विध्वंसक शस्त्रं, ज्यामुळं भारताची सुरक्षा बनली अभेद्य, घ्या जाणून

Independence Day, स्वातंत्र्यदिन : भारताचा स्वातंत्र्यदिन आणि 78 व्या स्वातंत्र्य दिनानिमित्त भारताला किल्ला बनवणाऱ्या शस्त्रास्त्रांबद्दल जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. ही शस्त्रे अशी आहेत की ते शत्रूंना हादरवून टाकतात.

स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून भारताला दोन धोकादायक शत्रूंचा सामना करावा लागला, ज्यामुळे भारताने नवीन शस्त्रास्त्रे बनवण्यात नवनवीन संशोधन केले, तर अनेक महत्त्वाचे शस्त्रास्त्रांचे सौदेही केले, ज्यांना पाहून शत्रू भारताकडे डोळे वर काढण्यास धजावत नाहीत.

गेल्या काही वर्षांत जगातील बलाढ्य देशांनी आपले हवाई दल मजबूत केले आहे आणि भारतानेही आपल्या हवाई दलाची क्षमता अभूतपूर्व पद्धतीने वाढवली आहे. आणि या मालिकेत भारताने फ्रान्सकडून राफेल फायटर विमान घेतले आणि आज राफेल फायटर जेट भारताच्या संरक्षणात सर्वात महत्वाची भूमिका बजावत आहे.

चीन आणि पाकिस्तानसारख्या शत्रूंचा सामना करण्यासाठी लडाख क्षेत्राचे रक्षण करण्यासाठी भारताने पश्चिम बंगालमधील हसिमारा एअरबेस आणि अंबाला येथे 117 'गोल्डन ॲरो' राफेल लढाऊ विमाने तैनात केली आहेत. भारतीय हवाई दलाकडे 36 राफेल लढाऊ विमाने आहेत आणि वृत्तानुसार, भारत सरकार भारतीय नौदलासाठी राफेल-मरीन खरेदी करण्यासाठी फ्रान्सशी चर्चा करत आहे.

फ्रेंच लढाऊ विमान -

Rafale Dassault Aviation चे Rafale हे ट्विन-जेट, 4.5 व्हर्जनचे लढाऊ विमान आहे, जे अनेक लहान आणि लांब पल्ल्याच्या मोहिमा पार पाडण्यात अतिशय विध्वंसक भूमिका बजावू शकते. या अत्याधुनिक लढाऊ विमानाने जमिनीवर आणि सागरी हल्ले, उच्च हल्ले आणि आण्विक हल्ल्यापासून बचाव करणे शक्य आहे.

राफेल लढावू विमान

व्हिज्युअल रेंजच्या पलीकडे असलेल्या उल्का-एअर-टू-एअर क्षेपणास्त्रांव्यतिरिक्त, राफेलमध्ये SCALP एअर-टू-ग्राउंड लेझर-गाइडेड दारुगोळा आहे, जो 300 किलोमीटरहून अधिक अंतरावरील शत्रूला लक्ष्य करु शकतो.

रशियन हवाई संरक्षण प्रणाली - S-400 ही रशियन S-400 हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र प्रणाली स्वातंत्र्यानंतर भारतासाठी सर्वात मोठी आणि सर्वात महत्त्वाची लष्करी खरेदी आहे.
S-400 च्या खरेदीनंतर अमेरिकेच्या भुवया उंचावल्या असल्या तरी भारत अमेरिकेच्या दबावाला बळी पडला नाही.

भारताने आपले संरक्षण बळकट करण्यासाठी S-400 प्रणालीची खरेदी पूर्ण करण्यासाठी अमेरिकेकडून निर्बंधांची धमकी नाकारली आहे आणि परराष्ट्र संबंध आणि राजकीय परिस्थिती आता अशी झाली आहे की भारतावर निर्बंध लादण्याचे धाडसही अमेरिकेला होत नाही.

भारताने चीन आणि पाकिस्तानच्या सीमेवर रशियन S-400 ही हवाई संरक्षण यंत्रणा तैनात केली आहे.

रशियन हवाई संरक्षण प्रणाली - S-400 S-400 Triumph ही हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र प्रणाली आहे, जी S-300P आणि S-200 मॉडेलची पुढील पिढी आहे. S-400 मध्ये एक बहु-कार्यात्मक रडार, स्वयंचलित शोध आणि लक्ष्य केंद्रीत प्रणाली यात समाविष्ट आहे. रशियन सैन्याने ही प्रणाली ऑगस्ट 2007 मध्ये प्रथम त्याच्या ताफ्यात समाविष्ट केली होती.

शत्रूचे हल्ले अयशस्वी करणारे क्षेपणास्त्र

हे तीन प्रकारचे क्षेपणास्त्र डागून एक संरक्षण कवच तयार करते, जे शत्रूचे हल्ले अयशस्वी करते. S-400 सह शत्रूची विमाने, मानवरहित हवाई वाहने (UAV), बॅलेस्टिक आणि क्रूझ क्षेपणास्त्रे हल्ला करण्यापूर्वीच नष्ट करता येतात. त्याची रेंज 400 किलोमीटर आहे आणि ती 30 किलोमीटर उंचीवर असलेल्या लक्ष्यांवर हल्ला करू शकते.

S-400

S-400 मध्ये जुन्या S-300P प्रणालीच्या क्षेपणास्त्रांव्यतिरिक्त चार अतिरिक्त क्षेपणास्त्रांचा समावेश आहे. ते जमिनीवरून हवेत मारा करणारी 9M96E आणि 9M96E2 क्षेपणास्त्रे देखील उडवू शकते. या क्षेपणास्त्रांची कमाल पल्ला 120 किलोमीटर आहे आणि ते फायटर प्लेनसारख्या मोबाइल लक्ष्यांवर अचूक मारा करू शकतात.

अमेरिकन MQ-9 रीपर ड्रोन

फ्रेंच राफेल आणि रशियन S-400 व्यतिरिक्त, भारतीय शस्त्रागारातील आणखी एक महत्त्वाचे विध्वंसक शस्त्र म्हणजे अमेरिकन MQ-9 रीपर ड्रोन. या धोकादायक ड्रोनसाठी भारताने गेल्या वर्षी अमेरिकेसोबत नवा करारही केला आहे. याआधी 2020 मध्ये, भारताने सागरी जागरूकता आणि पाळत ठेवण्याच्या ऑपरेशनसाठी रीपर ड्रोनचे MQ-9B सीगार्डियन प्रकार भाड्याने घेतले होते, परंतु आता भारताने ते खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

अमेरिकन MQ-9 रीपर ड्रोन

MQ-9 रीपर हे दूरस्थपणे नियंत्रित ऑपरेशन्स आणि स्वयंचलित उड्डाणे या दोन्हीसाठी सक्षम आहे. MQ-9, ज्याला प्रीडेटर-बी म्हणूनही ओळखले जाते, हे शिकारी-किलर ड्रोन आहे, जे MQ-1 प्रिडेटरचा उत्तराधिकारी आहे, जे प्रामुख्याने बुद्धिमत्ता, टोपण आणि पाळत ठेवणे (IRS) साठी डिझाइन केलेले आहे.

हे लांब पल्ल्याच्या, उच्च उंचीच्या ऑपरेशनसाठी डिझाइन केलेले आहे. त्यांच्या लांब पल्ल्याची, सेन्सर्सची विस्तृत श्रेणी, मल्टी-मोड कम्युनिकेशन संच आणि अचूक शस्त्रे यांमुळे, UAV मध्ये उच्च-मूल्य, क्षणिक आणि वेळ-संवेदनशील लक्ष्यांवर स्ट्राइक, समन्वय आणि टोपण चालविण्याची अद्वितीय क्षमता आहे.

स्वदेशी हलके लढाऊ विमान - तेजस

भारतीय लष्करासाठी सर्वात महत्वाचे आणि बहुप्रतिक्षित शस्त्रांपैकी एक म्हणजे स्वदेशी हलके लढाऊ विमान (LCA). भारतीय सरकारी मालकीची हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) सध्या भारतीय हवाई दलासाठी 83 तेजस लाइट कॉम्बॅट एअरक्राफ्ट (LCA) तयार करत आहे आणि भारत सरकारने आणखी 98 तेजस लढाऊ विमानांची ऑर्डर दिली आहे.

लढाऊ विमान - तेजस

स्वदेशी हलके लढाऊ विमान - तेजस याव्यतिरिक्त, भारतीय हवाई दल (IAF) तेजस मार्क 2 प्रकारावर देखील लक्ष केंद्रित करत आहे, ज्याचा उद्देश मिराज 2000 आणि मिग-29 तसेच पाचव्या पिढीतील लढाऊ विमान, प्रगत मध्यम यांचा मुकाबला करणे आहे. कॉम्बॅट एअरक्राफ्ट (AMCA) बदलले जाणार आहे. या विमानांची क्षमता वाढवण्यात भारताने लक्षणीय प्रगती केली आहे. भारत सरकारला तेजस लढाऊ विमानही विकायचे आहे, जेणेकरून भारत संरक्षण निर्यातीत महत्त्वाचे स्थान प्राप्त करू शकेल.

क्षेपणास्त्र अग्नी

स्वातंत्र्यानंतर, भारताने प्रगत क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञान वेगाने विकसित केले आहे आणि आज भारत क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानामध्ये आघाडीवर आहे. या वर्षी भारताने मल्टिपल इंडिपेंडेंटली टार्गेटेबल री-एंट्री व्हेईकल (MIRV) तंत्रज्ञानाने सुसज्ज असलेल्या अग्नी-V बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली आहे, ज्यामुळे भारत चीन, अमेरिका आणि रशियासह MIRV क्लबमध्ये सामील झाला आहे.

अग्नि-V क्षेपणास्त्रामध्ये इंटरकॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक मिसाइल (ICBM) रेंज आहे, म्हणजेच 5 हजार किलोमीटरहून अधिक अंतरावर मारा करण्याची क्षमता आहे. म्हणजेच भारताच्या क्षमतेत झालेली ही ऐतिहासिक वाढ आपल्या धोरणात्मक परिदृश्यात लक्षणीय बदल करते.

अग्नी

अग्नी MirV म्हणजे मल्टिपल इंडिपेंडेंटली टार्गेटेबल री-एंट्री व्हेईकल आणि भारतापूर्वी केवळ अमेरिका, रशिया, चीन आणि फ्रान्स हे MIRV तंत्रज्ञान असलेले देश होते आणि आता भारतानेही या प्रतिष्ठित क्लबमध्ये सामील होण्यासाठी आपला दावा केला आहे.

या तंत्रज्ञानावर प्रभुत्व मिळवण्याचा अर्थ असा आहे की आता भारत अग्नी-5 क्षेपणास्त्राद्वारे एकाच स्त्रोतावरून अनेक अण्वस्त्र हल्ले करू शकतो. MIRV तंत्रज्ञान क्षेपणास्त्राला अनेक वेगवेगळ्या लक्ष्यांवर हल्ला करण्यासाठी वॉरहेड उडवण्याची शक्ती देते. म्हणजेच एक क्षेपणास्त्र एकाच वेळी जगाच्या वेगवेगळ्या कोपऱ्यांवर हल्ला करू शकते.

भारताचे पुढचे पाऊल आता MIRV तंत्रज्ञानाने सुसज्ज पाणबुडी-लाँच्ड बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे (SLBMs) ​​विकसित करणे आहे. भारत आपल्या सागरिका K4 क्षेपणास्त्र कार्यक्रमात श्रेणी वाढवण्याच्या आणि MIRV क्षमता जोडण्यासाठी वेगाने काम करत आहे. आणि ही क्षमता भारताला जागतिक महासत्ता बनवते आणि शत्रूला कोणतेही साहस करण्यापासून रोखत नाही, तर अमेरिकेसारख्या देशांना संदेश देतात, जे कधीही टेबल फिरवू शकतात, ते भारताबद्दल काळजी करू शकत नाहीत.

English summary

Independence Day 2024 India has five weapons that can counter Pakistan, China