गुजरातच्या राजकारणात मोठा भूकंप; सर्व 16 मंत्र्यांचा राजीनामा:उद्या नव्या मंत्रिमंडळाचा शपथविधी!

gujarat cabinet resignation : गुजरातच्या राजकारणात आज (गुरुवारी) मोठा राजकीय 'भूकंप' झाला. मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल यांच्या नेतृत्वाखालील मंत्रिमंडळातील सर्व १६ मंत्र्यांनी एकाच वेळी राजीनामे दिले आहेत.

मुख्यमंत्री पटेल लवकरच हे राजीनामे राज्यपालांना सादर करतील. उद्या (शुक्रवारी) सकाळी ११:३० वाजता गांधीनगर येथे नवीन मंत्रिमंडळाचा शपथविधी समारंभ होणार आहे. भाजप हायकमांडच्या उपस्थितीमुळे सरकारमध्ये मोठे आणि महत्त्वाचे बदल अपेक्षित आहेत.

मंत्रिमंडळात मोठे फेरबदल आणि शपथविधी

सामूहिक राजीनामा: मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल यांच्यासह सध्याच्या १७ मंत्र्यांपैकी (८ कॅबिनेट आणि ८ राज्यमंत्री) सर्व १६ मंत्र्यांनी राजीनामा दिला आहे.

बदलाचे संकेत: १६ मंत्र्यांपैकी अंदाजे आठ मंत्री बदलले जाण्याची शक्यता आहे.

हायकमांडची उपस्थिती: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा गुरुवारी रात्री गुजरातमध्ये पोहोचतील, तर भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष जेपी नड्डा शुक्रवारी सकाळी शपथविधी समारंभाला उपस्थित राहतील. सामान्यतः मंत्रिमंडळ विस्तारावेळी इतके मोठे नेते उपस्थित नसतात, ज्यामुळे हे बदल केवळ विस्तार नसून मोठे फेरबदल (Major Reshuffle) असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

तयारी: मंत्रिमंडळात स्थान मिळण्याची शक्यता असलेल्या आमदारांना फोनद्वारे कळवण्यात आले आहे, तसेच सर्व आमदारांना दोन दिवस गांधीनगरमध्ये राहण्याचे निर्देश दिले आहेत.

बदलामागची कारणे आणि राजकीय विश्लेषण

निवडणुकीची तयारी

२०२२ च्या निवडणुकीनंतर भूपेंद्र पटेल दुसऱ्यांदा मुख्यमंत्री झाले. गेल्या तीन वर्षांपासून मंत्रिमंडळात कोणताही बदल झालेला नव्हता. मात्र, २०२७ च्या विधानसभा निवडणुकीची तयारी म्हणून हे फेरबदल महत्त्वाचे मानले जात आहेत.

कामकाजावर नाराजी

राजकीय तज्ज्ञांच्या मते, सध्याच्या सरकारमधील बहुतेक मंत्री भाजप हायकमांडच्या अपेक्षा पूर्ण करण्यात अपयशी ठरले आहेत.

विसावदर पोटनिवडणूक

अलीकडेच झालेल्या विसावदर विधानसभा पोटनिवडणुकीत भाजपला पराभवाचा सामना करावा लागला. मुख्यमंत्री, प्रदेशाध्यक्ष आणि इतर नेते प्रचारात असूनही ते 'आप'चे गोपाळ इटालिया यांना पराभूत करू शकले नाहीत. या पराभवाचे पडसाद मंत्रिमंडळाच्या विस्तारात दिसण्याची शक्यता आहे.

अमरेली जिल्ह्याला मंत्रिमंडळात स्थान मिळण्याची शक्यता

सौराष्ट्रातील राजकीय केंद्र असलेल्या अमरेली जिल्ह्याला मंत्रिमंडळात महत्त्वाचे स्थान मिळण्याची शक्यता आहे.

मागील कामगिरी: २०१७ मध्ये काँग्रेसने जिल्ह्यातील पाचही जागा जिंकल्या होत्या, परंतु २०२२ मध्ये भाजपने काँग्रेसचा पूर्णपणे पराभव केला आणि महापालिका व सहकारी क्षेत्रातही आपला भगवा फडकवला.

जातीगत समीकरण : जिल्ह्यात पाटीदार आणि कोळी समुदायाचे वर्चस्व आहे.

सध्याची स्थिती: अमरेलीतील पाचपैकी चार विधानसभा जागांवर पाटीदार आमदार आहेत, तर एक जागा कोळी आमदाराकडे आहे.

कोळी समाजाचे प्रतिनिधीत्व: राज्य सरकारमधील विद्यमान मंत्री आणि कोळी समाजाचे सदस्य पुरुषोत्तम सोलंकी काही काळापासून आजारी आहेत. जर सोलंकींना पुन्हा संधी मिळाली नाही, तर राहुलाचे आमदार हिरा सोलंकी (कोळी समाज) यांना मंत्रिपद मिळू शकते.

पाटीदार समाजाचे प्रतिनिधीत्व: जर पुरुषोत्तम सोलंकी यांना मंत्रिमंडळात कायम ठेवण्यात आले, तर पाटीदार समाजातील दोन आमदारांपैकी एक, कौशिक वेकारिया किंवा महेश कासवाला, यांना मंत्रिमंडळात समाविष्ट केले जाऊ शकते.