धनत्रयोदशीला 'या' वस्तू चुकूनही देऊ नका उधार! देवी लक्ष्मी होईल तुमच्यावर नाराज, घरावर अडचणीचा डोंगर

Dhanteras 2025 do's and don'ts : : धनत्रयोदशी हा हिंदू धर्मातील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि पवित्र सण आहे, जो दिवाळीच्या उत्सवाची सुरुवात करतो. अश्विन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील त्रयोदशी तिथीला हा सण साजरा केला जातो. या दिवसाला 'धनतेरस' असेही म्हणतात.

या दिवशी खरेदी करणे शुभ मानले जाते, पण त्याचबरोबर काही धार्मिक मान्यतांनुसार काही वस्तू उधार (उसने) देणे अशुभ मानले जाते. या दिवशी कोणती खबरदारी घ्यावी आणि कोणत्या वस्तू उधार देणे टाळावे, याबद्दलची सविस्तर माहिती आज आपण या लेखातून जाणून घेणार आहोत.

धनत्रयोदशीचे पौराणिक महत्त्व आणि प्रमुख कथा

पुराणांमध्ये धनत्रयोदशीचे मोठे महत्त्व सांगितले आहे, ज्याचे मूळ समुद्रमंथनाच्या घटनेत आहे.

१. भगवान धन्वंतरीचा जन्म आणि आरोग्य लाभ

समुद्रमंथनातून १४ रत्ने बाहेर पडली, त्यापैकी एक म्हणजे भगवान धन्वंतरी. धनत्रयोदशीच्या याच दिवशी धन्वंतरी देव हातात अमृत कलश घेऊन प्रकट झाले.

धन्वंतरी हे देवांचे वैद्य आणि आयुर्वेदाचे जनक मानले जातात. म्हणूनच या दिवसाला 'धन्वंतरी जयंती' असेही म्हणतात. या दिवशी त्यांची पूजा केल्याने उत्तम आरोग्य लाभते आणि दीर्घायुष्य प्राप्त होते.

२. देवी लक्ष्मीचे प्रकटीकरण आणि समृद्धी

समुद्रमंथनातून देवी लक्ष्मी देखील याच दिवशी प्रकट झाली होती. त्यामुळे या दिवशी देवी लक्ष्मी आणि धनाची देवता कुबेर यांची पूजा केली जाते. या पूजेमुळे घरात धन, सुख आणि समृद्धी येते अशी श्रद्धा आहे.

३. यमदीपदान (अपमृत्यू टळणे)

यमदीपदानाची कथा राजा हेमाच्या पुत्राशी जोडलेली आहे. त्याला १६ व्या वर्षी सर्पदंशाने मृत्यू येणार असल्याची भविष्यवाणी होती. त्याच्या पत्नीने चौथ्या रात्री संपूर्ण शयनगृहात दिवे लावले आणि सोन्या-चांदीच्या मोहरा व दागिने प्रवेशद्वारावर ठेवले.

यमराज जेव्हा सर्परूपात आले, तेव्हा दिव्यांच्या आणि दागिन्यांच्या तेजाने त्यांचे डोळे दिपले आणि त्यांना राजपुत्र दिसला नाही, त्यामुळे ते परत गेले आणि राजपुत्राचे प्राण वाचले. याच कारणामुळे धनत्रयोदशीच्या रात्री यमराजासाठी घराबाहेर दक्षिण दिशेला दिवा (यमदीप) लावला जातो, याला 'यमदीपदान' म्हणतात. यामुळे कुटुंबातील सदस्यांचा अपमृत्यू टळतो, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.

धनत्रयोदशीला 'या' वस्तू उधार देऊ नका

असे मानले जाते की, धनत्रयोदशीच्या दिवशी (विशेषतः संध्याकाळच्या वेळी) काही वस्तू उधार देणे टाळावे, अन्यथा घरात पैशांची कमतरता भासू शकते आणि देवी लक्ष्मी नाराज होऊ शकते.

वस्तू धार्मिक कारण आणि परिणाम

१. पैसे / धन (कर्ज) : धनत्रयोदशीचा दिवस हा 'धनाची वृद्धी' करणारा मानला जातो. या दिवशी कोणाला पैसे उधार दिल्यास तुमच्याकडील 'लक्ष्मी' बाहेर जाते, असे मानले जाते. त्यामुळे तुमच्या घरात पैशांची कमतरता भासू शकते. कर्ज देणे किंवा घेणे दोन्ही टाळावे.

२. साखर (Sugar) साखर (गोडवा) हा देवी लक्ष्मीशी आणि घरातल्या आनंदाशी संबंधित मानला जातो. या दिवशी साखर उधार दिल्यास घरातील सुख-समृद्धी कमी होऊ शकते.

३. मीठ (Salt) मीठ हे समुद्राचे उत्पादन असून त्याचा संबंध देवी लक्ष्मीशी जोडला जातो. मीठ हे समृद्धी आणि स्थैर्य दर्शवते. धनत्रयोदशीच्या संध्याकाळी मीठ उधार दिल्यास घराच्या समृद्धीला बाधा येऊ शकते.

४. दूध / दही दूध आणि दही यांसारख्या पांढऱ्या वस्तूंचा संबंध चंद्र आणि शुभ्रतेशी असतो. तसेच, त्यांचा वापर धार्मिक विधींमध्ये केला जातो. या वस्तू उधार देणे टाळले पाहिजे.

५. तेल (Oil) तेलाचा संबंध शनिदेवाशी जोडला जातो, परंतु या दिवशी तेलासारख्या वस्तू उधार देण्याने घरातील लक्ष्मी बाहेर जाऊ शकते, असे मानले जाते.

६. सोन्या-चांदीचे दागिने धनत्रयोदशीला सोने आणि चांदी खरेदी करण्याची प्रथा आहे, कारण ती समृद्धी आणते. त्यामुळे या दिवशी ही संपत्ती दुसऱ्याला उधार देणे शुभ मानले जात नाही.

धनत्रयोदशी हा दिवस घरात 'धन' आणि 'आरोग्य' आणण्यासाठी साजरा केला जातो. त्यामुळे या दिवशी कोणत्याही स्वरूपातील संपत्ती (धन, धान्य, शुभ वस्तू) घराबाहेर उधार देऊ नये. यामुळे तुमच्या घरातील ऊर्जा आणि समृद्धी बाहेरच्या व्यक्तीकडे जाते, अशी धार्मिक धारणा आहे.

(अस्वीकरण : वरील माहिती ही इंटरनेटवरील स्त्रोतावरुन देण्यात आलेली आहे, यातील धार्मिक गोष्टींचा दावा वनइंडिया मराठी करत नाही, योग्य व्यक्तीकडून योग्य तो सल्ला जरूर घ्यावा)