घरात बाप्पाची स्थापना करताय? 'या' चुका टाळा; सुख-समृद्धीसाठी जाणून घ्या खास नियम
महाराष्ट्रात आणि देशभरात अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपलेल्या गणेशोत्सवाची जय्यत तयारी सुरू झाली आहे. देवाधिदेव बाप्पाच्या आगमनाची आतुरता लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच लागली आहे. यंदा २०२६ मध्ये गणेशोत्सवाचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. कारण यावर्षी तिथीच्या गणितानुसार बाप्पाचा मुक्काम नेहमीप्रमाणे १० दिवसांचा नसून संपूर्ण १२ दिवसांचा असणार आहे. त्यामुळे यंदाचा गणेशोत्सव अधिकच खास ठरणार आहे.
पंचांगानुसार, यंदा १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी हरतालिका आणि गणेश चतुर्थी एकाच दिवशी आल्याने बाप्पाचे अत्यंत मंगलमय वातावरणात आगमन होत आहे. त्याच दिवशी घराघरांमध्ये गणपती बाप्पाची प्राणप्रतिष्ठापना केली जाणार आहे. यंदा बाप्पाच्या आगमनाच्या दिवशी रवी योग, ब्रह्म योग आणि इंद्र योग असा तीन अत्यंत शुभ योगांचा दुर्मिळ त्रिवेणी संगम जुळून आला आहे. ज्यामुळे गणपती बाप्पाची उपासना अधिक फलदायी ठरेल.
जीवाभावाच्या बाप्पाला घरात आणताना तिथी आणि मुहूर्ताची काळजी घेणे जेवढे गरजेचे आहे, तेवढेच बाप्पाची स्थापना वास्तूशास्त्राच्या नियमांनुसार करणे आवश्यक आहे. जर आपण योग्य पद्धतीने आणि काही विशेष उपायांसह बाप्पाची स्थापना केली, तर घरात वर्षभर सुख, शांती आणि समृद्धी नांदते. म्हणूनच, मूर्ती स्थापनेच्या दिवशी आवर्जून करावेत असे सोपे धार्मिक आणि वास्तू उपाय नेमके कोणते आहेत, ते आपण जाणून घेऊया.
घरात सुख-समृद्धी आणण्यासाठी गणपती स्थापनेच्या दिवशी करायचे सोपे उपाय
बाप्पाची स्थापना करताना त्याच्या पूजेमध्ये ताज्या २१ दूर्वांच्या जुड्या आणि शमी पत्र अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. 'विघ्नहर्ता' समजल्या जाणाऱ्या गणेशाला दूर्वा अतिशय प्रिय आहेत. म्हणून प्राणप्रतिष्ठेच्या वेळी 'ॐ गं गणपतये नमः' या मंत्राचा जप करत बाप्पाला दूर्वा वाहिल्यास आपल्या मार्गातील सर्व अडथळे दूर होतात आणि आर्थिक अडचणींमधून सुटका होते.
मूर्ती स्थापनेनंतर देवाच्या चरणाशी तांदळाच्या अक्षता अर्पण करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. पण यासाठी वापरले जाणारे तांदूळ तुटलेले नसावेत. हळदीने पिवळ्या केलेल्या अखंड अक्षता बाप्पाला अर्पण केल्यास घरातील नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते. वास्तूतील दोष दूर होऊन संपूर्ण कुटुंबात सकारात्मक लहरींचा संचार होतो, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.
भगवान गणेशाला मोदक आणि लाडूचा नैवेद्य अर्पण केल्याशिवाय कोणतीही पूजा पूर्ण होत नाही. उकडीचे मोदक किंवा बेसनाचे पिवळे लाडू गणपतीला अर्पण केल्याने घरात कधीही अन्नाची आणि धनाची कमतरता भासत नाही. या गोड नैवेद्यामुळे घरातील कलह शांत होतात आणि कुटुंबातील सदस्यांमध्ये मधुर संबंध प्रस्थापित होण्यास मदत होते.
स्थापनेच्या दिवशी श्रीगणेशाच्या कपाळावर गाईच्या तुपात किंवा चमेलीच्या तेलात मिक्स केलेला लाल सिंदूर लावावा. त्यानंतर त्याच सिंदराचा टिळा स्वतःच्या कपाळावर आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांच्या कपाळावर लावावा. सिंदूर हा सुख, समृद्धी आणि चांगल्या आरोग्याचे प्रतीक मानला जातो. यामुळे वाईट नजरेपासून घरातील लोकांचे रक्षण होते.
घरात सुख आणि ऐश्वर्य टिकून राहावे यासाठी मूर्तीची स्थापना घराच्या ईशान्य कोपऱ्यात म्हणजेच उत्तर-पूर्व दिशेला करावी. कारण ही दिशा देवांचे स्थान मानली जाते. जर ईशान्य कोपरा उपलब्ध नसेल, तर पूर्व किंवा पश्चिम दिशेला बाप्पाला बसवता येईल. योग्य दिशेमुळे वास्तूला भरपूर प्रमाणात सकारात्मक ऊर्जा मिळते आणि घरात शांतता राहते.
बाप्पाच्या मूर्ती शेजारी एक पाण्याचा कलश ठेवल्यास घरातील सकारात्मक लहरी अधिक गतिमान होतात. एका तांब्याच्या कलशात शुद्ध पाणी भरून त्यात थोडे गंगाजल, सुपारी आणि एक नाणे टाकावे. त्यावर आंब्याची पाने ठेवून त्यावर नारळ ठेवावा. हा कलश बाप्पाच्या उजव्या बाजूला ठेवल्याने घरात वरुण देवाची आणि लक्ष्मीची कृपा कायम राहते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.
यंदा मूर्ती निवडताना शाडूच्या मातीपासून तयार केलेली पर्यावरणपूरक मूर्ती आणण्यास प्राधान्य द्यावे. प्लास्टर ऑफ पॅरिस (POP) ची मूर्ती आणल्यास निसर्गाचे नुकसान होतेच, शिवाय ती वास्तूशास्त्राच्या दृष्टीने देखील तितकीशी योग्य मानली जात नाही. शाडूची माती थेट मातीशी आणि निसर्गाशी जोडलेली असल्याने तिच्यातून निघणारी ऊर्जा घरात शांतता आणते.
बाप्पाच्या स्थापनेदरम्यान चुकूनही करू नका 'या' मोठ्या चुका
गणपती बाप्पाला घरी आणताना आणि त्याची स्थापना करताना काही चुका पूर्णपणे टाळल्या पाहिजेत. अनेकदा अनवधानाने आपल्याकडून काही शास्त्राविरुद्ध गोष्टी घडतात, ज्याचा थेट परिणाम घराच्या सुख-समृद्धीवर होऊ शकतो. म्हणूनच, बाप्पाच्या स्वागतादरम्यान कोणत्या चुकांवर विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे, हे आपण समजून घेतले पाहिजे.
पहिली आणि सर्वांत मोठी चूक मूर्ती निवडताना होते. घरात स्थापन करण्यासाठी नेहमी डाव्या बाजूला सोंड असलेली, म्हणजेच 'वाममुखी' गणेश मूर्ती आणावी. डाव्या सोंडेचा गणपती हा अत्यंत शांत आणि सौम्य स्वभावाचा मानला जातो, ज्याची पूजा करणे गृहस्थांसाठी सोपे असते. उजव्या सोंडेची मूर्ती (सिद्धिविनायक) खूप कडक नियमांची मागणी करते, ज्याचे पालन घरगुती पूजेत करणे कठीण जाते.
घरामध्ये कधीही गणपतीची उभी राहिलेली किंवा नृत्य करणारी मूर्ती आणू नये. नृत्यावस्थेतील गणेश मूर्ती घरात आणल्याने कौटुंबिक शांततेचा भंग होऊ शकतो आणि विनाकारण घरात वाद निर्माण होतात, अशी वास्तूशास्त्रात मान्यता आहे. नेहमी बसलेल्या किंवा शांत मुद्रेतील बाप्पाची मूर्ती घरासाठी उत्तम मानली जाते. कारण बसलेला गणपती घरामध्ये समृद्धीचे स्थिरीकरण करतो.
बाप्पाची मूर्ती ज्या चौरंगावर किंवा पाटावर स्थापित केली जाईल, तो भाग कधीही अंधारात असू नये. गणेश स्थापनेचे स्थान नेहमी प्रकाशमान असायला हवे. अंधाऱ्या जागेत देव ठेवल्याने नकारात्मकता वाढते. तसेच, गणपतीच्या स्थापनेचा कट्टा किंवा मंदिर स्वच्छ असणे आवश्यक आहे. मूर्तीच्या मागे किंवा खाली कोणत्याही प्रकारचा कचरा किंवा जुनी अडगळ असणार नाही याची काळजी घ्यावी.
अनेक जण हौशीने एकाच देवघरात किंवा एकाच हॉलमध्ये एकापेक्षा जास्त गणपतीच्या मूर्ती ठेवतात. वास्तूशास्त्रानुसार, एका घरात एकाच वेळी एकापेक्षा अधिक गणेश मूर्तींची पूजा करणे अत्यंत अयोग्य मानले जाते. असे केल्याने सकारात्मक ऊर्जेचे विभाजन होते आणि घरात अशांततेचे वातावरण निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे केवळ एकाच मुख्य मूर्तीची भक्तीभावाने स्थापना करावी.
गणपतीची स्थापना कधीही बेडरूममध्ये, टॉयलेट किंवा बाथरूमच्या भिंतीला लागून असलेल्या ठिकाणी करू नये. तसेच जिना किंवा पायऱ्यांच्या खाली बाप्पाची स्थापना करणे पूर्णपणे टाळावे. अशा ठिकाणी देव ठेवल्याने मोठा वास्तू दोष लागतो, ज्यामुळे घरातील प्रगती खुंटते आणि आर्थिक नुकसान सहन करावे लागण्याची दाट शक्यता असते.
यंदाचा १२ दिवसांचा गणेशोत्सव: शुभ मुहूर्त आणि पूजा विधीचे महत्त्व
१४ सप्टेंबर २०२६ रोजी सोमवारच्या दिवशी बाप्पाचे घरात आगमन होत आहे. मूर्ती स्थापनेचा सर्वांत शुभ काळ म्हणजेच मध्यान्ह मुहूर्त सकाळी ११ वाजून २ मिनिटांपासून दुपारी १ वाजून ३१ मिनिटांपर्यंत असेल. हा योग बाप्पाच्या स्वागतासाठी आणि विधीवत प्राणप्रतिष्ठेसाठी अतिशय उत्तम आहे. या काळात केलेली पूजा बाप्पाची विशेष कृपा मिळवून देणारी ठरेल.
यंदाचा गणेशोत्सव एकूण १२ दिवसांचा असल्याने भक्तांना बाप्पाची सेवा करण्याची अधिक संधी मिळणार आहे. हरतालिका आणि गणेश चतुर्थीचा हा दुहेरी योग तब्बल ९ वर्षांनंतर आला आहे. या संपूर्ण काळात घरात सात्त्विक आणि पवित्र वातावरण असणे गरजेचे आहे. या कालावधीत घरामध्ये भांडणे, वादविवाद टाळावेत आणि सर्वांनी मिळून बाप्पाची आरती करावी.
प्राणप्रतिष्ठा करताना घरातील कर्त्या व्यक्तीने पूजेच्या सुरुवातीला संकल्प करणे गरजेचे मानले जाते. 'संकल्प' म्हणजे बाप्पाच्या चरणी आपण करत असलेली प्रार्थना आणि आपली मनोकामना आहे. पूजेची सुरुवात गणपती अथर्वशीर्षाचे पठण करून किंवा बाप्पाच्या १०८ नामांचा जप करून केल्यास घरात ऐश्वर्य आणि आरोग्य टिकून राहते, असा धार्मिक विश्वास आहे.
गणपती स्थापना: काय करावे आणि काय टाळावे?
करायच्या गोष्टी (शुभ फळ)टाळायच्या गोष्टी (अशुभ फळ)डाव्या सोंडेची (वाममुखी) शांत स्वरूपातील मूर्ती आणावी.उजव्या सोंडेची किंवा नृत्य करणारी मूर्ती आणू नये.ईशान्य किंवा पूर्व दिशेला बाप्पाची स्थापना करावी.बेडरूम, जिना किंवा टॉयलेटच्या भिंतीजवळ स्थापना टाळावी.२१ दूर्वा, शमी पत्र आणि हळदीच्या अक्षता अर्पण कराव्यात.पूजेत मोडलेले तांदूळ किंवा वाळलेली फुले वापरू नयेत.मूर्ती स्थापनेचा परिसर नेहमी स्वच्छ आणि प्रकाशमान ठेवावा.अंधाऱ्या कोपऱ्यात किंवा अस्वच्छ जागी बाप्पाला बसवू नये.दररोज सकाळ-संध्याकाळ आरती आणि नैवेद्य दाखवावा.घरात किंवा पूजास्थळाजवळ कोणताही वाद किंवा भांडण करू नये.
या साध्या आणि सोप्या नियमांचे पालन करून आपण आपल्या घरात सुख-समृद्धीचे वातावरण कायम ठेवू शकता. गणपती बाप्पा हा केवळ संकटे दूर करणारा नाही तर आपल्या बुद्धीला योग्य दिशा देणारा देव आहे. त्यामुळे त्याचे आगमन घरात आनंद आणि चैतन्य घेऊन येते. श्रद्धेने आणि योग्य नियमांनी केलेली पूजा निश्चितच संपूर्ण कुटुंबाला प्रगतीचा मार्ग दाखवेल.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google