बाप्पाच्या आगमनाची तयारी: महागड्या सजावटीला फाटा देत यंदा घरीच करा कमी खर्चात इको-फ्रेंडली आरास

Updated: Monday, August 31, 2026, 10:53 [IST]

गणेशोत्सवाच्या स्वागतासाठी अवघा महाराष्ट्र सज्ज झाला आहे. येत्या १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी बाप्पाचे घराघरात आगमन होणार असून, घरोघरी आरास आणि सजावटीची जय्यत तयारी सुरू आहे. पण दरवर्षी बाजारातील महागड्या सजावटीच्या साहित्यामुळे बजेट बिघडते. अशा वेळी घरातल्या उपलब्ध वस्तू वापरून आणि पर्यावरणपूरक पद्धतीने कमी खर्चात देखणी सजावट करणे शक्य आहे.

बाजारात थर्मोकोल आणि प्लास्टिकच्या सजावटीला आता पूर्णपणे फाटा दिला जात आहे. त्यामुळे घरच्या घरी हस्तकलेचा वापर करून केलेली आरास केवळ स्वस्तच पडत नाही, तर ती बाप्पाच्या मूर्तीची शोभा अधिक वाढवते. चला तर मग, यंदाच्या गणेशोत्सवासाठी कमी बजेटमध्ये करता येतील अशा काही निवडक आणि अत्यंत आकर्षक सजावटीच्या कल्पना पाहूया.

साडी आणि दुपट्ट्यांची शाही सजावट

घरातील जुन्या भरजरी साड्या, पैठणी, किंवा डिझायनर दुपट्टे वापरून अतिशय देखणा देखावा तयार करता येतो. यासाठी थर्माकोल किंवा लाकडी चौकटीवर साडीच्या सुंदर निऱ्या करून त्या पडद्यासारख्या भिंतीवर लावता येतात. तुमच्या आवडीनुसार काठपदर किंवा सिल्कच्या रंगीबेरंगी साड्यांचा बॅकड्रॉप बनवल्यास बाप्पाचा मखर अगदी राजेशाही आणि पारंपरिक दिसू लागतो.

या सजावटीसाठी तुम्हाला बाजारातून काहीही यांत्रिक वस्तू विकत आणण्याची गरज पडत नाही. साड्यांच्या मध्यभागी छान समई किंवा दिवे लावले की मखर अधिकच खुलतो. जर घरामध्ये जुन्या तांब्या-पितळेच्या समया किंवा निरंजने असतील, तर त्यांचा वापर करून संपूर्ण आरासला एक देखणा ऐतिहासिक बाज मिळवून देता येतो.

रंगीबेरंगी कागद आणि ओरिगामी कला

विविध रंगांचे क्राफ्ट पेपर आणि ओरिगामी खेळणे वापरून मखराची सजावट करणे सध्या खूप लोकप्रिय आहे. रंगीत कागदांके कापून त्यांचे वेगवेगळ्या आकारांचे पंखे, कागदी फुलं, चांदण्या किंवा तोरणे बनवता येतात. हे काम अत्यंत स्वस्तात होते आणि यामुळे घरातील बच्चेकंपनीलाही या आनंदात उत्साहाने सहभागी करून घेता येते.

गुलाब, जास्वंद किंवा झेंडूच्या कागदी फुलांच्या माळा घराच्या भिंतीवर किंवा बाप्पाच्या मूर्तीभोवती सोडल्यास ती अत्यंत मोहक दिसते. मुख्य म्हणजे ही कागदी फुले खराब होत नाहीत आणि उत्सवानंतरही पुन्हा वापरता येतात. यामुळे यंदाच्या वर्षात साध्या पण आकर्षक अशा शाश्वत डेकोरेशनचा पर्याय तुमच्याकडे सहज उपलब्ध होईल.

निसर्गरम्य पाने आणि फुलांची नैसर्गिक आरास

निसर्ग हा स्वतःच सर्वोत्तम कलाकार आहे. बाप्पाच्या काळात आजूबाजूला मुबलक प्रमाणात मिळणारी पाने आणि फुले वापरून केलेली सजावट मन प्रसन्न करणारी असते. केळीची पाने, आंब्याची पाने किंवा सुपाऱ्याच्या पानांचा वापर करून तुम्ही मखराच्या मागे आणि बाजूला सुंदर चटईसारखा देखावा तयार करू शकता.

यात झेंडूची पिवळी-नारिंगी फुले, मोगऱ्याच्या माळा किंवा शेवंतीच्या फुलांची जोड दिली की साधेपणातूनही समृद्धीचे रूप समोर येते. पानांच्या नैसर्गिक हिरवेपणामुळे बाप्पाची शाडूची मूर्ती अतिशय उठून दिसते. ही पूर्णपणे इको-फ्रेंडली सजावट बजेट आणि पर्यावरणाचे रक्षण या दोन्ही आघाड्यांवर अगदी चपखल बसते.

घरातील तांबे-पितळेची भांडी आणि कुंडीतील रोपे

सजावटीमध्ये घरातील पारंपरिक लुक निर्माण करण्यासाठी आपल्या स्वयंपाकघरातील किंवा पूजेच्या खोलीतील तांबे, पितळ किंवा काशाची भांडी वापरता येतात. मोठी परात किंवा घंगाळ घेऊन त्यात पाणी भरून वरून फुले सोडू शकता. या भांड्यांचा समतोल राखून तयार केलेल्या पायऱ्यांवर बाप्पाचे प्रसादाचे ताट आणि पूजेचे साहित्य ठेवल्याने मखराला पारंपरिक मराठमोळा बाज मिळतो.

यासोबतच आपल्या बाल्कनीमधील किंवा घरातील इनडोअर रोपे म्हणजेच शोभेची झाडे मखराच्या दोन्ही बाजूंना ठेवावीत. मनी प्लांट, पाम ट्री किंवा छोटे शोभेचे बांबू यामुळे मखराच्या आजूबाजूची जागा जिवंत वाटते. रोपांच्या कुंड्या छान रंगवून किंवा त्यांना सुती कपड्याने गुंडाळून ठेवल्यास कमी खर्चात उत्तम परिणाम मिळतो.

लाईट्स आणि दिव्यांची आकर्षक मांडणी

गणपती बाप्पाच्या आरासमध्ये दिव्यांची रोषणाई सर्वात महत्त्वाची असते. जर मखर खूप साधा असेल, तरीही आपण उत्तम लायटिंगने तो भव्य बनवू शकतो. सध्या बाजारात वेगवेगळ्या पद्धतीचे पिक्सेल लाईट्स, एलईडी स्ट्रिप्स आणि पणत्या अगदी कमी किमतीत मिळतात. मखराच्या आकारानुसार आणि रंगाला साजेसे प्रकाशयोजना केल्याने सजावटीची शोभा दुप्पट होते.

पारंपारिकतेला आधुनिकतेची जोड देण्यासाठी काचेच्या रिकाम्या बाटल्यांमध्ये फेअरी लाईट्स म्हणजे बारीक दिवे घालून त्या मखराच्या अवतीभवती ठेवाव्यात. हा घरगुती लॅम्प बनवण्यासाठी तुमचा एकही अतिरिक्त पैसा खर्च होणार नाही. तसेच मातीच्या छोट्या पणत्या तेलाऐवजी एलईडीच्या स्वरूपात लावल्यास सुरक्षितता आणि सौंदर्य दोन्ही राखता येते.

बजेट आणि पारंपरिक पर्यायांची तुलना

बाप्पाच्या सजावटीसाठी बाजारात मिळणाऱ्या महागड्या वस्तूंना आपण घरगुती आणि पर्यावरणपूरक वस्तूंचा कसा पर्याय देऊ शकतो, याची ही एक तुलनात्मक माहिती आहे. यातून तुम्हाला सहज आणि सुटसुटीत कल्पकता लढवणे अधिक सोपे होईल.

महागडी सजावट (High Cost)बजेट-फ्रेंडली पर्याय (Eco Alternative)थर्मोकोल किंवा प्लास्टिक मखरपुठ्ठा, जुन्या साड्या किंवा ओढण्यांची आरासकृत्रिम चायनीज दिव्यांच्या माळाघरच्या घरी काचेच्या बाटल्यांमध्ये फेअरी लाईट्सप्लास्टिकची कृत्रिम फुले व बेगडी पानेताजी झेंडूची फुले आणि आंब्याची व केळीची पाने

यंदाच्या सजावटीत या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा

बाप्पाची कमी बजेटमध्ये आणि नेटकी सजावट करताना मखराचा आकार बाप्पाच्या मूर्तीशी योग्य प्रमाणात असावा. अवाढव्य बॅकड्रॉप बनवून मूर्ती लहान पडणार नाही याची दक्षता घ्यावी. तसेच विजेच्या तारा व्यवस्थित लपवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून पूजा करताना किंवा आरती करताना कोणताही धक्का बसणार नाही आणि मखराची स्वच्छता टिकून राहील.

महोत्सवाचा आनंद हा बाप्पाच्या भक्तीत आणि आपल्या कल्पकतेत असतो. कोणतीही महागडी वस्तू विकत न आणता घरातल्या टाकाऊ वस्तूंमधून टिकाऊ सजावट तयार करणे हा खरा गृहउद्यम आहे. बाप्पाच्या स्वागतासाठी मनापासून केलेली साधी पण सुबक मांडणी हीच त्यांच्यासाठी सर्वात उत्तम सजावट ठरते.