यंदाच्या गणेशोत्सवात बाप्पाला रोज द्या नवा नैवेद्य; अवघ्या काही मिनिटांत बनवा ५ हटके आणि पौष्टिक पदार्थ
महाराष्ट्राचा लाडका आणि अत्यंत मोठा सण असणारा गणेशोत्सव आता अगदी काही दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. संपूर्ण सणांच्या काळात घरोघरी बाप्पाच्या आगमनाची जय्यत तयारी अत्यंत उत्साहात सुरू झाली असून, बाप्पाला दररोज कोणत्या प्रकारचा नैवेद्य दाखवायचा, याचे नियोजनही गृहिणी करू लागल्या आहेत. गणेशोत्सवाच्या दहा दिवसांत बाप्पाला वेगवेगळ्या चवींचे सुगंधी नैवेद्य अर्पण करण्याची जुनी परंपरा आहे.
बाप्पाचा अत्यंत लाडका आणि मुख्य मानला जाणारा मुख्य प्रसाद म्हणजे सुगंधी 'उकडीचे मोदक' होय. मात्र, दहा दिवसांच्या या मोठ्या आनंदोत्सवात दररोज तोच तोच पारंपारिक नैवेद्य दाखवण्याऐवजी काहीतरी वेगळे, नाविन्यपूर्ण आणि चवदार बनवण्याची इच्छा अनेकांची असते. आजकाल जुन्या पारंपारिक पाककृतींना आधुनिकतेची उत्तम जोड देऊन नैवेद्याचे अनेक नवनवीन प्रकार घरोघरी बनवले जात आहेत.
बाप्पाला अर्पण केल्या जाणाऱ्या पवित्र प्रसादात केवळ गोडवा नसतो, तर भक्तांची अपार श्रद्धा, आदर आणि निस्सीम प्रेमही दडलेले असते. म्हणूनच, या वर्षीच्या गणेशोत्सवात आपण नेहमीच्या मोदकांपेक्षा थोडे वेगळे, अत्यंत चविष्ट आणि घरच्या घरी करायला सोपे असणारे काही विशेष पदार्थ पाहणार आहोत. हे पदार्थ घरातील लहान मुलांपासून ते वयोवृद्ध थोरमोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच नक्कीच प्रचंड आवडतील.
अननसाचा सुगंधी आणि मऊसूद शिरा
गणेशोत्सवाच्या काळात महाप्रसादासाठी किंवा सत्यनारायणाच्या पूजेला रव्याचा मऊसूद शिरा मोठ्या प्रमाणावर बनवला जातो. पण याच नेहमीच्या पांढऱ्याशुभ्र शिऱ्याला एक वेगळा, फ्रुटी आणि अत्यंत स्वादिष्ट स्वाद देण्यासाठी तुम्ही 'अननसाचा शिरा' बनवू शकता. अननसाचा हलका आंबट-गोड स्वाद आणि रव्याचा मऊसूदपणा एकत्रितपणे जिभेवर रेंगाळणारी अत्यंत भन्नाट चव देतात.
हा चवदार शिरा बनवण्यासाठी बारीक किंवा मध्यम रवा चांगला साजूक तुपात खमंग भाजून घ्यावा लागतो. दुसरीकडे अननसाचे अत्यंत बारीक तुकडे करून ते साखरेसोबत मऊ होईपर्यंत चांगले शिजवून घेतले जातात. रवा चांगला फुलल्यानंतर त्यात हे शिजवलेले अननसाचे सुगंधी मिश्रण, थोडे कोमट केलेले दूध आणि गरम पाणी घालून शिरा वाफेवर चांगला शिजवला जातो.
या शिऱ्यामध्ये भरपूर प्रमाणात काजू, बदाम, मनुके आणि वेलची पूड घातल्याने त्याची चव अधिकच समृद्ध आणि शाही बनते. हॉटेल किंवा मोठ्या समारंभात मिळणारा हा अननसाचा शिरा आता तुम्ही घरच्या घरी बाप्पाच्या प्रसादासाठी अत्यंत सोप्या पद्धतीने तयार करू शकता. अननसाचा हा नैसर्गिक सुवास घरातील संपूर्ण वातावरणाला पवित्र आणि प्रफुल्लित करतो.
आरोग्यदायी मखाना खीर
सणासुदीच्या काळात सतत गोडधोड खाल्ल्याने आपल्या आरोग्याची आणि वजनाची काळजी वाटणाऱ्या लोकांसाठी मखाना खीर हा एक उत्तम, हलका आणि पौष्टिक पर्याय मानला जातो. मखाना हा कॅल्शियम, अँटीऑक्सिडंट्स आणि फायबरचा अत्यंत उत्तम स्त्रोत आहे. त्यामुळे बाप्पाला उत्तम नैवेद्य दाखवण्यासोबतच घरातील सर्वांच्या आरोग्यासाठी हा एक उत्कृष्ट गोड पदार्थ ठरू शकतो.
मखाना खीर बनवण्यासाठी प्रथम मखाने साजूक तुपात हलके लालसर होईपर्यंत चांगले खरपूस भाजून घ्यावेत. त्यानंतर त्यातील काही मखाने अख्खे बाजूला ठेवून उरलेल्या मखान्यांची मिक्सरमध्ये हलकी जाडसर पूड करून घ्यावी. तापवलेल्या गरम दुधात ही पूड, थोडे अख्खे मखाने, साखर, केशर आणि आवडीनुसार सुका मेवा घालून दूध घट्ट होईपर्यंत मंद आचेवर चांगले उकळू द्यावे.
केशर, जायफळ आणि वेलचीच्या अप्रतिम सुवासामुळे ही मखाना खीर अत्यंत चवदार आणि सुगंधी बनते. फ्रिजमध्ये ठेवून थंड केलेली खीर तर आणखीनच चविष्ट आणि घट्ट रबडीसारखी लागते. नेहमीच्या पारंपारिक तांदळाच्या किंवा शेवयांच्या खिरीपेक्षा हा एक अत्यंत वेगळा, पौष्टिक आणि झटपट होणारा प्रसादाचा प्रकार आहे, जो तुमच्या बाप्पाला नक्कीच आवडेल.
चॉकलेट ड्रायफ्रूट मोदक
जर घरातील लहान मुलांना बाप्पाच्या नैवेद्याकडे अधिक आकर्षित करायचे असेल, तर चॉकलेट ड्रायफ्रूट मोदक हा सध्याच्या काळातील सर्वात लोकप्रिय पर्याय आहे. पारंपारिक मोदकांची चव तर अप्रतिम असतेच, पण सणासुदीत आजच्या नव्या पिढीला चॉकलेटचे प्रचंड वेड पाहायला मिळते. त्यामुळे चॉकलेट आणि भरपूर सुकामेवा यांचे मिश्रण करून बनवलेले हे मोदक बाप्पाच्या प्रसादाची शोभा नक्कीच वाढवतील.
हे आधुनिक मोदक बनवण्यासाठी गॅस पेटवून मोठी तयारी करण्याचीही फारशी गरज भासत नाही. डार्क किंवा मिल्क चॉकलेट कंपाउंड डबल बॉयलर पद्धतीने वितळवून त्यात काजू, बदाम, पिस्ता यांचे बारीक तुकडे आणि थोडे कंडेंस्ड मिल्क व्यवस्थित एकत्र करावे. हे मिश्रण मोदकाच्या आकर्षक साच्यात व्यवस्थित भरून काही वेळ फ्रिजमध्ये सेट होण्यासाठी ठेवून द्यावे.
चॉकलेटचे हे मोदक दिसायला अत्यंत चकचकीत, आकर्षक आणि खाण्यास अतिशय स्वादिष्ट असतात. गणेशोत्सवाच्या काळात घरी येणाऱ्या पाहुण्यांना किंवा शेजाऱ्यांना देण्यासाठी देखील हा एक उत्तम आणि सुटसुटीत भेटवस्तूचा प्रकार ठरू शकतो. लहान मुले तर हा चॉकलेटचा अनोखा प्रसाद पाहताच क्षणी आनंदाने नाचू लागतील यात मुळीच शंका नाही.
सफरचंदाची बासुंदी
नैवेद्याच्या संपूर्ण ताटात उकडीच्या मोदकासोबत जर मलाईदार आणि घट्ट बासुंदी असेल, तर भोजनाची लज्जत आणखी वाढते. नेहमीची साधी बासुंदी बनवण्याऐवजी यंदा तुम्ही बाप्पाच्या प्रसादासाठी 'सफरचंदाची बासुंदी' हा अत्यंत खास बेत नक्की ट्राय करून पहा. सफरचंदाचा नैसर्गिक सुवास, हलका आंबटपणा आणि घट्ट आटवलेल्या दुधाचा गोडवा यामुळे या बासुंदीला एक वेगळीच शाही चव मिळते.
ही सफरचंदाची बासुंदी बनवण्यासाठी दूध मंद आचेवर घट्ट होईपर्यंत चांगले आटवून घ्यावे लागते. दूध व्यवस्थित आटत असतानाच त्यात चवीनुसार साखर, वेलची पूड आणि केशर घालावे. दुसरीकडे ताजे सफरचंद किसून ते साजूक तुपात मंद आचेवर थोडे परतून घ्यावे, जेणेकरून त्याचा कच्चेपणा दूर होईल आणि बासुंदीला सफरचंदाचा छान स्वाद येईल.
गरम उकळत्या दुधात थेट सफरचंद किसून घातल्यास दूध फाटण्याची शक्यता जास्त असते, म्हणून दूध पूर्णपणे थंड झाल्यावरच त्यात परतून घेतलेला सफरचंदाचा कीस आणि सुकामेवा मिसळावा. ही अत्यंत महत्त्वाची टीप वापरून तयार केलेली बासुंदी अत्यंत क्रीमी लागते. बाप्पाच्या महानैवेद्याच्या दिवशी हा पदार्थ तुमच्या सुगरणपणाची दाद मिळवून देईल.
बीटरूट पुरी आणि केशर श्रीखंड
गणेशोत्सवाच्या काळात किंवा विशेषतः गौरी-गणपतीच्या जेवणाला पुरी-श्रीखंडाची जोड देण्याची परंपरा महाराष्ट्रीयन घरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पाळली जाते. पण या नैवेद्याच्या ताटाला अधिक रंगतदार, नेत्रसुखद आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर बनवण्यासाठी नेहमीच्या पुऱ्यांऐवजी लालभडक 'बीटरूट पुरी' आणि सोबत सुगंधी 'केशर श्रीखंड' असा अप्रतिम मेळ घालू शकता. पुऱ्यांचा लाल रंग आणि श्रीखंडाचा पिवळा रंग ताटात उत्तम दिसतो.
बीटरूट पुरी बनवण्यासाठी गव्हाच्या पिठात बीटरूटची उकडलेली मऊ प्युरी, ओवा, जिरे, थोडे तिखट आणि चवीनुसार मीठ घालून पीठ व्यवस्थित मळून घ्यावे. या आकर्षक लाल रंगाच्या गरमागरम पुऱ्या दिसायला जितक्या सुरेख दिसतात, तितक्याच त्या चवीलाही खूप छान लागतात. या पुऱ्यांसोबत घरगुती चक्क्यापासून बनवलेले घट्ट केशर श्रीखंड खायला दिल्यास नैवेद्याचे जेवण अत्यंत तृप्त करणारे ठरते.
हा स्वादिष्ट मेनू केवळ केवळ बाप्पाच्या नैवेद्यापुरता मर्यादित न राहता सणाच्या निमित्ताने घरातील सर्वांसाठी एक उत्तम खाद्यभ्रमंती ठरतो. भाजी म्हणून बीटरूट न खाणारी लहान मुलेही या आकर्षक रंगाच्या चवदार पुऱ्या खूप आवडीने खातात. त्यामुळे आरोग्यासाठी अतिशय फायदेशीर असणारा हा पारंपरिक आणि तितकाच आधुनिक टच असलेला बेत तुम्ही यंदाच्या सणात नक्कीच करायला हवा.
यंदाच्या गणेशोत्सवात दररोज वेगवेगळ्या चवींचे हे ५ हटके आणि अत्यंत स्वादिष्ट पदार्थ बनवून तुम्ही बाप्पाला नैवेद्य दाखवू शकता. हे नैवेद्याचे प्रकार बनवायला अत्यंत सोपे, चवीला भन्नाट आणि आरोग्यासाठीही उत्तम आहेत. बाप्पाच्या चरणी निस्सीम भक्तीभावाने अर्पण केलेला कोणताही नैवेद्य हा नेहमीच अत्यंत गोड असतो, पण त्याला अशा काही नाविन्यपूर्ण चवींची जोड दिल्यास घरातील सणाचा उत्साह आणि आनंद नक्कीच द्विपूर्ण होईल.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google