Mokshada Ekadashi:मोक्षदा एकादशी व्रतामध्ये खाण्याचे नियम काय आहेत, जाणून घ्या काय खावे आणि काय नको?

Mokshada Ekadashi 2024 : भगवान विष्णू आणि विठ्ठलाची भक्ती करणाऱ्यांसाठी एकादशी व्रत हा सण- उत्सवाचाच एक भाग..एकादशीला वारकरी संप्रदायात फार मोठे महत्व आहे. सनातन धर्मात विशेष महत्त्व आहे. हिंदू कॅलेंडरनुसार, यावर्षी मोक्षदा एकादशी 11 डिसेंबर 2024 रोजी म्हणजेच साजरी होत आहे.

हे व्रत मार्गशीर्ष महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशी तिथीला येते. या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा केल्याने जीवनातील सर्व अडथळे दूर होतात आणि मोक्ष प्राप्त होतो अशी पारंपारिक धारणा आहे, या दिवशी अन्नामध्ये काही गोष्टी निषिद्ध असतात, तर काही गोष्टी फळ म्हणून घेता येतात. मोक्षदा एकादशीला काय खावे आणि काय खाऊ नये? हे आपण जाणून घेऊया.

मोक्षदा एकादशीला काय खावे आणि काय खाऊ नये?

मोक्षदा एकादशी व्रताला भक्त सात्विक आणि हलके अन्न सेवन करू शकतात. यामध्ये दूध, दही, फळे, शरबत, साबुदाणा, नारळ, बदाम, रताळे, बटाटे, मिरची, खडे मीठ आणि राजगिराच्या पिठापासून बनवलेल्या पदार्थांचा समावेश आहे.

या व्रतामध्ये भगवान विष्णूची पूजा केल्यानंतरच अन्न घ्या. प्रसाद बनवताना शुद्धता आणि शुद्धतेची विशेष काळजी घ्यावी. तामसिक व धान्याचे सेवन वर्ज्य आहे.हे व्रत भक्तिभावाने व अनुष्ठानाने पाळल्यास भगवान विष्णूची कृपा प्राप्त होते व व्रत सफल होते.

हेही वाचा : Diwali 2025 : 2025 मध्ये दिवाळी कधी आहे? जाणून घ्या दिपावलीची तारीख, मुहूर्त आणि लक्ष्मीपूजनाबद्दल

मोक्षदा एकादशीला काय खाऊ नये?

मोक्षदा एकादशीला काय खाऊ नये? याचा विचार केल्यास मोक्षदा एकादशीला उपवास करताना अन्नाची विशेष काळजी घेतली पाहिजे, कारण उपवासाच्या यशात ती महत्त्वाची भूमिका बजावते. या दिवशी उपवास करणाऱ्या व्यक्तीने अन्न सेवन करू नये. तसेच मांस, मद्य, कांदा, लसूण असे तामसिक पदार्थ पूर्णपणे टाळावेत.

तांदूळ आणि सामान्य मीठ : (रॉक मीठ वगळता) वापरण्यास मनाई आहे. त्यांच्या वापराने उपवास मोडू शकतो. त्यामुळे व्रत करताना केवळ सात्विक व फळेयुक्त अन्नाचे सेवन करावे. भगवान विष्णूची पूजा करून व्रत केल्यास सर्व मनोकामना पूर्ण होतात अशी धारणा आहे.

हेही वाचा : Mokshada Ekadashi 2024 : मोक्षदा एकादशी कधी आहे? महत्त्व आणि उपासनेची पद्धत काय आहे? घ्या जाणून

उपवासाची पद्धत

• सकाळी लवकर उठणे, आंघोळ करणे आणि स्वच्छ कपडे घालणे.
• भगवान विष्णूची उपासना करा आणि व्रताची प्रतिज्ञा घ्या.
• विष्णु सहस्रनामाचा पाठ करा आणि गीतेचा अभ्यास करा.
• दिवसभर उपवास ठेवा, फक्त फळे खा.
• रात्री जागरण करून भजन-कीर्तन करावे.
• दुसऱ्या दिवशी द्वादशीला व्रत मोडून दान करावे.

वास्तविक, एकादशी तिथी 11 डिसेंबर रोजी पहाटे 3:42 वाजता सुरू होईल आणि ती 12 डिसेंबर रोजी पहाटे 1:09 वाजता समाप्त होईल, म्हणून मोक्षदा एकादशीचे व्रत 11 डिसेंबर 2024 रोजी पाळले जात आहे.

Mokshada Ekadashi 2024 मोक्षदा एकादशीचे महत्त्व

आख्यायिका आहे की, ही एकादशी माणसाला त्याच्या पापांपासून मुक्त करते आणि मोक्षाचा मार्ग प्रशस्त करते. या दिवशी पितरांचे व्रत आणि पूजा केल्याने मोक्ष प्राप्त होतो अशी भावना आहे.

या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने अर्जुनला भगवद्गीतेचा उपदेश केला, म्हणून हा दिवस गीता जयंती म्हणूनही महत्त्वाचा आहे असे पुर्वापार सांगितले जात आहे. या व्रताचे पालन केल्याने अश्वमेध यज्ञासारखे पुण्य प्राप्त होते.