गणेश चतुर्थी २०२६: यंदा दुर्मिळ योगायोग! बाप्पाच्या आगमनाचे अचूक मुहूर्त आणि पूजा विधी जाणून घ्या
पंचांगानुसार, यंदा गणेश चतुर्थी सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी अतिशय भक्तीभावाने साजरी होणार आहे. विशेष म्हणजे या दिवशी हरतालिका तृतीया आणि गणेश स्थापना असा अत्यंत दुर्मिळ दुहेरी योग जुळून आला आहे. तसेच या दिवशी ज्योतिषशास्त्रात अत्यंत पवित्र मानले जाणारे रवी योग, ब्रह्म योग आणि इंद्र योग हे तीन शुभ योग एकत्र येत असल्याने यंदाचे गणेश आगमन अधिक मंगलमय ठरणार आहे.
यंदाच्या वर्षी हरतालिका आणि गणेश चतुर्थी एकाच दिवशी आल्याने अनेक भक्तांमध्ये काहीसा गोंधळ निर्माण होऊ शकतो. १३ सप्टेंबर रोजी तृतीया तिथी सुरू होऊन ती १४ सप्टेंबरच्या सकाळी लवकर समाप्त होईल. त्यामुळे हरतालिकेचा उपवास १४ सप्टेंबरलाच म्हणजेच गणपती स्थापनेच्या दिवशीच करावा लागेल. नियमांनुसार, हरतालिकेच्या वाळूच्या मूर्तीची उत्तरापूजा करून विसर्जन केल्यावरच घरात गणपती बाप्पाची प्राणप्रतिष्ठा करावी, असा सल्ला पुरोहितांनी दिला आहे.{https://aiapi.greynium.com/nanoimages/article_image_resize_new_image_1787818307932.jpg}
गणेश चतुर्थी २०२६: तिथी आणि प्राणप्रतिष्ठेचा शुभ मुहूर्त
भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षातील चतुर्थी तिथीला गणेश चतुर्थी साजरी केली जाते. यंदा चतुर्थी तिथीचा प्रारंभ १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ७ वाजून ६ मिनिटांनी होणार असून, ही तिथी १५ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ७ वाजून ४४ मिनिटांपर्यंत असेल. उदयतिथीनुसार सोमवार, १४ सप्टेंबर रोजी दुपारी मध्यान्ह काळातच बाप्पाची प्राणप्रतिष्ठा केली जाईल, कारण असे मानले जाते की भगवान गणेशाचा जन्म दुपारी मध्यान्ह काळात झाला होता.
गणपती बाप्पाच्या स्थापनेसाठी मध्यान्ह काळ अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी पूजेचा एकूण शुभ कालावधी साधारणपणे २ तास २८ मिनिटांचा असेल. तुमच्या सुविधेसाठी विविध शहरांनुसार प्राणप्रतिष्ठेची योग्य वेळ खालीलप्रमाणे आहे. स्थानिक पंचांगानुसार सूर्योदयाच्या वेळेत बदल होत असल्याने मुख्य शहरांतील अचूक मुहूर्त जाणून घेणे भक्तांसाठी अत्यंत सोयीचे ठरेल आणि याद्वारे ते योग्य नियोजन करू शकतील.
शहरस्थापना मुहूर्त (मध्यान्ह काळ)मुंबई (Mumbai)सकाळी ११:२० ते दुपारी ०१:४८पुणे (Pune)सकाळी ११:१६ ते दुपारी ०१:४४नाशिक आणि नागपूरसकाळी ११:०७ ते दुपारी ०१:३४
यंदाच्या गणेश स्थापनेच्या वेळी जुळून आलेले तीन शुभ योग अत्यंत सकारात्मक ऊर्जा घेऊन येत आहेत. ब्रह्म योग हा बुद्धी आणि ज्ञान वाढवणारा मानला जातो, तर इंद्र योग सुख-समृद्धी प्रदान करतो. यासोबतच रवी योगाची जोड मिळाल्यामुळे या काळात केलेली बाप्पाची भक्ती सर्व विघ्न दूर करणारी आणि घरात सकारात्मक लहरी पसरवणारी ठरेल, असा विश्वास पुरोहितांनी व्यक्त केला आहे.
बाप्पाची मूर्ती आणावी कशी? सोपी स्थापना आणि पूजा विधी
बाप्पाचे घरात आगमन करताना आणि स्थापना करताना काही नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. सर्वात आधी ज्या ठिकाणी बाप्पाची मूर्ती ठेवायची आहे, ती जागा चांगल्या प्रकारे स्वच्छ करून तिथे सुंदर रांगोळी काढावी. त्यानंतर चौरंगावर किंवा पाटावर लाल किंवा पिवळे वस्त्र अंथरावे. पाटाच्या भोवती थोडे तांदूळ ठेवून त्यावर बाप्पाच्या मूर्तीची अत्यंत आदराने आणि श्रद्धेने स्थापना करावी.
मूर्तीची स्थापना केल्यानंतर 'ॐ गं गणपतये नमः' या मंत्राचा जप करत पूजा विधी सुरू करावा. बाप्पाला गंगाजलाने किंवा शुद्ध पाण्याने प्रोक्षण करून वस्त्र, जानवे, हळद-कुंकू आणि गंध अर्पण करावे. गणपती बाप्पाला दुर्वा अत्यंत प्रिय असल्याने २१ दुर्वांची जुडी आणि तांबडे जास्वंदाचे फूल आवर्जून वाहावे. शेवटी बाप्पाला आवडणाऱ्या मोदकांचा किंवा लाडूंचा नैवेद्य दाखवून मनोभावे आरती करावी.
गणेशोत्सवाचा ऐतिहासिक वारसा आणि विसर्जन
महाराष्ट्रातील गणेशोत्सवाला मोठा ऐतिहासिक आणि सामाजिक वारसा लाभलेला आहे. सन १८९३ मध्ये राष्ट्रपुरुष लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी या उत्सवाला सार्वजनिक रूप दिले. ब्रिटिश राजवटीत समाजाला एकत्र आणण्यासाठी आणि लोकांमध्ये राष्ट्रभक्तीची भावना निर्माण करण्यासाठी हे एक क्रांतीचे माध्यम ठरले. आज मुंबईचा लालबागचा राजा आणि पुण्याचे मानाचे पाच गणपती या ऐतिहासिक वारशाचे भव्य रूप दाखवून देतात.
यंदा १० दिवसांच्या गणेशोत्सवाची सांगता शुक्रवार, २५ सप्टेंबर २०२६ रोजी अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी होईल. ज्यांच्या घरी दीड दिवस, पाच दिवस किंवा गौरी-गणपतीसह सात दिवसांचे बाप्पा असतात, त्यांनी आपापल्या परंपरेनुसार विसर्जन करावे. पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाचा वसा जपत घरच्या घरी किंवा नगरपालिकेने तयार केलेल्या कृत्रिम तलावात बाप्पाचे विसर्जन करणे हा निसर्गाप्रति योग्य आदर ठरेल, यात शंका नाही.
चंद्र दर्शनाबाबतचे महत्त्वाचे नियम
गणेश चतुर्थीच्या दिवशी चंद्र दर्शन करू नये, अशी धार्मिक मान्यता आहे. इसवी सन २०२६ मध्ये १४ सप्टेंबर रोजी चंद्र पाहिल्याने 'मिथ्या कलंक' लागतो, म्हणजेच व्यक्तीवर चोरीचा किंवा खोटा आळ येतो, अशी आख्यायिका पुराणात प्रसिद्ध आहे. स्वतः भगवान श्रीकृष्णालाही या नियमाचे उल्लंघन केल्यामुळे कलंक सहन करावा लागला होता. त्यामुळे या दिवशी सकाळी ९ वाजून १० मिनिटांपासून ते रात्री ८ वाजून ३७ मिनिटांपर्यंत चंद्र पाहणे टाळावे.
गणेशोत्सव हा केवळ कौटुंबिक किंवा वैयक्तिक सण नसून तो आपल्याला एकतेचा आणि मानवतेचा संदेश देतो. बाप्पाच्या आगमनाने घरात निर्माण होणारा चैतन्याचा झरा संपूर्ण कुटुंबाला आनंदाने न्हाऊ घालतो. यंदाच्या सर्व शुभ योगांचा आणि अचूक मुहूर्ताचा लाभ घेऊन आपण आपल्या घरात विघ्नहर्त्याचे स्वागत करूया आणि बाप्पाकडे सर्वांच्या सुख-शांती आणि निरोगी आयुष्यासाठी मनापासून प्रार्थना करूया.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google