बिहार निवडणुकीचा पहिला टप्पा; मुस्लिम महिलांचा विक्रमी सहभाग, फटका कुणाला बसणार?

बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या पहिल्या टप्प्यात मुस्लिम महिला मतदारांनी मोठ्या संख्येने मतदान करून नवा इतिहास रचला आहे. या टप्प्यात महिला मतदारांचा वाढलेला सहभाग, विशेषतः मुस्लिमबहुल क्षेत्रांमधील वाढलेला उत्साह, हा केवळ मतदान प्रक्रियेतील जागरूकता दर्शवत नाही, तर यामागे निवडणूक आयोगाच्या 'विशेष मतदार यादी पुनरिक्षण (Special Intensive Revision - SIR)' मोहिमेचा मोठा प्रभाव असल्याचे दिसून येत आहे.

मतदानात अभूतपूर्व वाढ

• विक्रमी सहभाग: पहिल्या टप्प्यातील मतदानात महिलांचा एकूण सहभाग लक्षणीय होता. मुस्लिम-बहुल वस्ती असलेल्या भागांमध्ये २०२० च्या विधानसभा निवडणुकीच्या तुलनेत महिला मतदारांच्या संख्येत मोठी वाढ नोंदवली गेली आहे, विशेषतः ग्रामीण भागांमध्ये हा कल अधिक स्पष्टपणे दिसला.
• एकूण मतदान: पहिल्या टप्प्यात एकूण मतदानाची टक्केवारी ६४.६६% च्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली, जी लोकशाही प्रक्रियेतील जनतेचा उत्साह दर्शवते.

हे ही वाचा - Bihar Election 2025 : फलोदी सट्टा बाजाराचा मोठा अंदाज! बिहार विधानसभा निवडणुकीत 'या' पक्षाची सत्त

'SIR' मोहिमेचा थेट परिणाम

या वाढलेल्या मतदानाचे मुख्य कारण म्हणजे निवडणूक आयोगाने राबवलेली 'विशेष मतदार यादी पुनरिक्षण' (SIR) मोहीम.

• नाव वगळण्याची भीती: या मोहिमेमुळे मतदारांमध्ये, विशेषतः मुस्लिम महिलांमध्ये, आपल्या नावाची नोंदणी कायम ठेवण्याची तीव्र भावना निर्माण झाली. जर आपण दीर्घकाळ राज्याबाहेर राहिलो, तर आपले नाव मतदार यादीतून वगळले किंवा अन्य ठिकाणी दुप्पट केले जाण्याची भीती त्यांच्या मनात होती.
• राज्याबाहेरून माघारी: याच भीतीमुळे, अनेक मुस्लिम महिला ज्या पती किंवा कुटुंबासह महाराष्ट्र (उदा. नाशिक), गुजरात, कोलकाता आणि मुंबईसारख्या इतर राज्यांत स्थायिक झाल्या होत्या, त्यांनी केवळ मतदान करण्यासाठी बिहारमध्ये परतीचा प्रवास केला.
• उदाहरणे: एका वृत्तसंस्थेशी बोलताना ४५ वर्षीय सबिना खातून यांनी सांगितले की, त्या आपली सासू आणि मुलीसोबत नाशिकहून केवळ मतदान करण्यासाठी पाटण्यात परतल्या. SIR मुळेच त्यांना आपल्या नावाचे महत्त्व कळले. त्यांच्या फुलवारीशरीफ मोहल्ल्यातून दोन डझनांहून अधिक महिला केवळ मतदानासाठी गुजरात, मुंबईतून परतल्या आहेत.

वाढती मतदार जागरूकता

• सकारात्मक बदल: हा वाढलेला सहभाग केवळ भीतीपोटी नाही, तर मतदार म्हणून असलेले हक्क आणि जबाबदारी याची वाढलेली जाणीव दर्शवतो, असे राजकीय विश्लेषकांनी नमूद केले आहे.
• ग्रामीण भागातील जोर: सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या मते, ग्रामीण भागांमध्ये SIR मोहिमेमुळे अल्पसंख्यांक आणि इतर समुदायातील महिलांमध्ये केवळ मतदानाबाबतच नाही, तर जन्म प्रमाणपत्रासारख्या महत्त्वपूर्ण कागदपत्रांबद्दलही अधिक जागरूकता निर्माण झाली आहे.
• आर्थिक खर्च: अनेक महिलांनी मतदानासाठी हजारो रुपये खर्च करून कुटुंबासह लांबचा प्रवास केला, ज्यामुळे त्यांच्या लोकशाहीवरील विश्वासाचे आणि राजकीय जाणीवेचे दर्शन घडते.

एकूणच, बिहार निवडणुकीच्या पहिल्या टप्प्यात महिला मतदारांनी, विशेषतः मुस्लिम महिलांनी दाखवलेला हा उत्साह आगामी टप्प्यांतील मतदानाच्या कलावरही परिणाम करू शकतो.