भारतीय महिला संघाकडून विश्वचषक ट्रॉफी परत का घेतली जाणार? ICC चा 'तो' नियम काय आहे?

icc world cup trophy taken back from india : भारतीय महिला क्रिकेट संघाने नुकताच विश्वचषक जिंकून इतिहास रचला आणि करोडो देशवासियांना आनंदाची पर्वणी दिली. या विजयामुळे देशभरात उत्साहाचे वातावरण आहे.

मात्र, तुम्हाला हे माहीत आहे का, की भारतीय संघाकडे ही मूळ विश्वचषक ट्रॉफी कायमस्वरूपी राहणार नाही? आयसीसी (ICC) ही ट्रॉफी काही दिवसांनी परत घेणार आहे.

हा कोणताही वाद किंवा अपमानाचा विषय नसून, यामागे एक खास आणि ऐतिहासिक कारण आहे. हा नियम केवळ महिला विश्वचषकासाठीच नव्हे, तर जगातील सर्व मोठ्या क्रिकेट स्पर्धांमध्ये आयसीसीकडून राबवला जातो.

मूळ ट्रॉफी परत घेण्यामागची मुख्य कारणे

आयसीसीने जवळपास २६ वर्षांपूर्वी, म्हणजेच १९९९ च्या विश्वचषकानंतर कायमस्वरूपी ट्रॉफी (Perpetual Trophy) वापरण्यास सुरुवात केली. हा निर्णय प्रामुख्याने या 'वारसा' (Heirloom) ट्रॉफीचे संरक्षण करण्यासाठी घेण्यात आला आहे.

१. अमूल्य आणि ऐतिहासिक वारसा : मूळ विश्वचषक ट्रॉफी हा क्रिकेटच्या इतिहासातील एक अमूल्य आणि ऐतिहासिक वारसा आहे. ही ट्रॉफी चांदी आणि सोन्यासारख्या मौल्‍यवान धातूंनी बनलेली आहे आणि तिची किंमत प्रचंड आहे. हा 'वारसा' जपण्यासाठी, आयसीसी (ICC) ही ट्रॉफी आपल्या मुख्यालयात (दुबई) उच्च-सुरक्षा वॉल्टमध्ये ठेवते. सुरक्षेच्या कारणास्तव, कोणत्याही प्रकारचे नुकसान, चोरी किंवा तुटणे यापासून त्याचे संरक्षण करणे ही आयसीसीची जबाबदारी आहे.

२. सर्व विजेत्यांची नावे कोरण्यासाठी

विश्वचषक ट्रॉफीची रचना 'हेयरलूम' (Heirloom) पद्धतीने केलेली आहे. याचा अर्थ ही ट्रॉफी पिढ्यानपिढ्या हस्तांतरित केली जाते. मूळ ट्रॉफीच्या पायावर (Base) मागील सर्व विश्वचषक विजेत्यांची नावे कोरलेली आहेत.

प्रत्येक वेळी नवीन विश्वचषक जिंकल्यावर, त्या नवीन विजेत्याचे नाव कोरण्यासाठी ही ट्रॉफी आयसीसीला स्वतःकडे ठेवावी लागते. त्यामुळे ती संघाकडे कायमस्वरूपी ठेवता येत नाही.

विजेत्या संघाकडे काय शिल्लक राहते?

ट्रॉफी परत घेतल्याचा अर्थ असा नाही की विजेत्या संघाकडे यापुढे विजयाचे कोणतेही चिन्ह नसेल. संघाला त्यांच्या गौरवशाली विजयाची कायमस्वरूपी आठवण म्हणून एक खास वस्तू दिली जाते.

• वैशिष्ट्ये - मूळ ट्रॉफी (Original Trophy) - प्रतिकृती ट्रॉफी (Replica Trophy)
• मालकी - कायमस्वरूपी ICC च्या मालकीची. - विजेत्या संघाच्या मंडळाची (BCCI) मालकीची.
• धातू - चांदी आणि सोने, अत्यंत मौल्यवान - मूळ ट्रॉफीसारखेच रूप आणि वजन.
• नाव कोरणी- मागील सर्व विजेत्यांची नावे कोरलेली असतात. - सहसा मागील विजेत्यांची नावे नसतात, किंवा फक्त त्या स्पर्धेतील विजेत्याचे नाव असते.
• ठेवण्याचे ठिकाण - ICC मुख्यालय, दुबई (उच्च-सुरक्षा वॉल्ट). - विजेत्या देशाचे क्रिकेट बोर्ड (उदा. भारतासाठी BCCI).

भारतीय संघाकडे काय राहील?

भारतीय महिला संघाने जी ट्रॉफी मैदानात उंचावली आणि अंतिम सोहळ्यात आनंद साजरा केला, ती ट्रॉफी देखील केवळ समारंभ आणि फोटोशूटसाठी असते. नियमांनुसार, भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाला (BCCI) आयसीसीकडून महिला विश्वचषकाची एक भव्य आणि कायमची प्रतिकृती ट्रॉफी लवकरच मिळेल.

ही प्रतिकृती मूळ ट्रॉफीसारखीच दिसायला आणि वजनात सारखी असते, आणि हीच ट्रॉफी भारताच्या गौरवशाली इतिहासाचा कायमचा भाग म्हणून बीसीसीआयच्या मुख्यालयात अभिमानाने ठेवली जाईल. त्यामुळे ट्रॉफी परत घेणे हा अपमान नसून, एका ऐतिहासिक वारशाचे संरक्षण करण्याची आंतरराष्ट्रीय स्तरावरची पद्धत आहे.