Shiv jayanti 2026 date confusion : शिवजयंती कधी आहे? जाणून घ्या तिथी आणि तारखेचा घोळ

Shiv jayanti 2026 date confusion 19 february vs 6 march : महाराष्ट्रच नव्हे तर सातासमुद्रापार ज्यांच्या नावाचा जयजयकार होतो, त्या छत्रपती शिवाजी महाराज यांची जयंती (शिवजयंती) जवळ आली आहे. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही शिवप्रेमींमध्ये एक प्रश्न चर्चेत आहे - "शिवजयंती नेमकी कधी साजरी करायची?" सरकारी कॅलेंडरनुसार १९ फेब्रुवारी ही तारीख निश्चित आहे. तरीही तिथीनुसार चालणारे अनुयायी वेगळ्या दिवशी जल्लोष करतात. २०२६ मध्ये या दोन्ही दिवसांमधील अंतर आणि तिथीचा नेमका मुहूर्त काय आहे, यावर घेतलेला हा आढावा.

तारीख आणि तिथी: दोन भिन्न मतप्रवाह

महाराष्ट्र सरकारने १९ फेब्रुवारी ही तारीख छत्रपती शिवाजी महाराज यांची अधिकृत जन्मतारीख म्हणून स्वीकारली आहे. त्यामुळे दरवर्षी १९ फेब्रुवारीला राज्यात सार्वजनिक सुट्टी असते. हिंदू पंचांगानुसार, महाराजांचा जन्म फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीला झाला होता. अनेक शिवप्रेमी आजही याच तिथीनुसार जयंती साजरी करण्यास प्राधान्य देतात.

यंदाच्या उत्सवाचे खास आकर्षण

१९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी गुरुवारी शिवजयंती येत असल्याने, सलग सुट्ट्यांचा लाभ घेऊन अनेक शिवभक्त शिवनेरी, रायगड आणि प्रतापगड यांसारख्या ऐतिहासिक किल्ल्यांवर जाण्याचे नियोजन करत आहेत. तर ६ मार्च रोजी तिथीनुसार शिवजयंती असल्याने, अनेक ठिकाणी सलग १५ दिवस विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल पाहायला मिळणार आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराज जयंतीबद्दल काय आहे मतं

महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत छत्रपती शिवाजी महाराज यांची जयंती दरवर्षी दोन वेळा उत्साहात साजरी केली जाते. २०२६ मध्ये देखील १९ फेब्रुवारी आणि ६ मार्च असे दोन महत्त्वाचे दिवस शिवप्रेमींसाठी उत्सवाचे असणार आहेत.

१. तारखेनुसार शिवजयंती: १९ फेब्रुवारी २०२६ (गुरुवार)

• ही तारीख महाराष्ट्र सरकारने अधिकृतपणे स्वीकारलेली महाराजांची जन्मतारीख आहे.
• ऐतिहासिक संदर्भ: इतिहासकार आणि तज्ज्ञांच्या समितीने केलेल्या संशोधनानंतर, सरकारने १९ फेब्रुवारी १६३० ही तारीख निश्चित केली.
• साजरा करण्याची पद्धत: या दिवशी संपूर्ण महाराष्ट्रात आणि जगभरात सरकारी स्तरावर तसेच सार्वजनिक मंडळांतर्फे शिवजयंती साजरी केली जाते. शाळा, महाविद्यालये आणि शासकीय कार्यालयांमध्ये या दिवशी सुट्टी असते.

२. तिथीनुसार शिवजयंती: ६ मार्च २०२६ (शुक्रवार)

• अनेक शिवप्रेमी आणि पारंपरिक संघटना हिंदू पंचांगानुसार (तिथीनुसार) शिवजयंती साजरी करण्यास प्राधान्य देतात.
• पंचांग गणना: हिंदू कालदर्शिकेनुसार, शिवरायांचा जन्म शालिवाहन शके १५५१, फाल्गुन वद्य तृतीया या तिथीला झाला होता. २०२६ मध्ये ही तिथी ६ मार्च रोजी येत आहे.

थोडक्यात सांगायचे तर..

१९ फेब्रुवारी ही 'प्रशासकीय आणि जागतिक' स्तरावर ओळखली जाणारी जयंती आहे, तर ६ मार्च ही 'सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक' परंपरेने साजरी केली जाणारी तिथी आहे. या दोन्ही दिवशी "जय भवानी, जय शिवाजी" या जयघोषाने महाराष्ट्र दुमदुमून जाणार आहे.