मराठा आरक्षण : SEBC अन् OBCचा नवा पेच, MPSC निकालातून EWSला सुगीचे दिवस?

SEBC vs OBC dilemma, MPSC results analysis : महाराष्ट्रातील मराठा आरक्षणाचा मुद्दा नेहमीच चर्चेत राहिला आहे. नुकत्याच झालेल्या राजकीय घडामोडींनंतर, या प्रकरणात एक नवा अध्याय सुरू झाला आहे. मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनानंतर सरकारने हैदराबाद गॅझेटियरचा जीआर जारी केला. त्यामुळे, ज्या मराठा समाजाकडे कुणबी असल्याचा पुरावा आहे, त्यांना ओबीसी प्रवर्गातून आरक्षण मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

दुसरीकडे, सरकारने मराठा समाजाला एसईबीसी (SEBC) प्रवर्गातून 10% आरक्षणही दिले आहे. यामुळे, मराठा समाजासाठी दोन पर्यायांचे दरवाजे उघडले आहेत, परंतु त्याचबरोबर त्यांच्यासाठी ईडब्ल्यूएस आरक्षणाचा पर्याय बंद झाला आहे.

या सर्व पार्श्वभूमीवर, नुकत्याच जाहीर झालेल्या एमपीएससी राज्यसेवा मुख्य परीक्षेच्या निकालाने अनेक नवीन प्रश्न निर्माण केले आहेत आणि भविष्यातील स्पर्धेची दिशाही स्पष्ट केली आहे.

MPSC निकालाचे विश्लेषण: मेरीटमध्ये मोठी तफावत

एमपीएससीच्या निकालातून समोर आलेली आकडेवारी खूप काही सांगून जाते:

• ओपन: ५०७.५०
• एसईबीसी: ४९०.७५
• ओबीसी: ४८५.५०
• एससी: ४४५.७५
• ईडब्ल्यूएस: ४४५.००

या आकडेवारीनुसार, खुल्या प्रवर्गाचे (ओपन) मेरीट सर्वाधिक आहे, तर एसईबीसीचे मेरीट त्यापेक्षा १७ गुणांनी कमी आहे. मात्र, सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे ईडब्ल्यूएस प्रवर्गाचे मेरीट सर्वांत कमी, म्हणजेच ४४५.०० इतके लागले आहे. यावरून एक गोष्ट स्पष्ट होते की, मराठा समाज ईडब्ल्यूएसमधून बाहेर पडल्यामुळे या प्रवर्गातील स्पर्धा मोठ्या प्रमाणात कमी झाली आहे.

आपला अंदाज खरा ठरला!! EWS चा कट-ऑफ कमी लागला.

Open : 507.50
SEBC : 490.75
OBC : 485.50
EWS : 445.00

हा निकाल MPSC राज्यसेवा मुख्यचा आहे. मराठा उमेदवारांना आता SEBC किंवा पात्र असल्यास OBC असे दोनच प्रवर्ग उपलब्ध आहेत. मराठा उमेदवार EWS कोट्यातून बाहेर पडल्याने येत्या काळात… https://t.co/64uA4z0o41 pic.twitter.com/UnGsphhf0V

— स्पर्धा परीक्षा समन्वय समिती ,महाराष्ट्र राज्य (@Mpsc_Andolan) September 9, 2025

भविष्यात ओबीसीत वाढ, तर ईडब्ल्यूएसला फायदा?

या निकालानंतर, आगामी काळात सरळसेवा पदभरतीमध्येही ईडब्ल्यूएसचा कट-ऑफ कमी लागण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे, ईडब्ल्यूएस प्रवर्गातील उमेदवारांना सुगीचे दिवस येतील. त्यांना कमी गुणांवरही निवड होण्याची संधी मिळू शकते.

दुसरीकडे, मराठा समाजातील बहुसंख्य तरुण आता कुणबी प्रमाणपत्र मिळवून ओबीसी प्रवर्गात समाविष्ट होणार आहेत. यामुळे, ओबीसी प्रवर्गात विद्यार्थ्यांची संख्या वाढणार असून, येथे स्पर्धा प्रचंड वाढण्याची शक्यता आहे.

भविष्यात कदाचित ओबीसी प्रवर्गाचे मेरीट खुल्या प्रवर्गापेक्षाही अधिक लागण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. या निकालावरून हे स्पष्ट होते की, मराठा आरक्षणामुळे आरक्षणाच्या समीकरणामध्ये मोठा बदल झाला आहे. यापुढे प्रत्येक प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी स्पर्धा अधिक तीव्र होणार आहे. विशेषतः ओबीसी प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी हे एक मोठे आव्हान असेल.