दिल्लीत हालचालींना वेग; देवेंद्र फडणवीस भाजपचे पुढील राष्ट्रीय अध्यक्ष? राजकारणात भूकंपाची शक्यता

भाजपच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदाच्या निवडीवरून दिल्लीत सुरू असलेल्या घडामोडींनी महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठा भूकंप होण्याची शक्यता आहे. विद्यमान राष्ट्रीय अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांचा कार्यकाळ संपलेला असून, त्यांच्या जागी नवीन अध्यक्षांची निवड लवकरात लवकर होणे अपेक्षित आहे. या पदासाठी अनेक नावांची चर्चा सुरू असली तरी, यामध्ये महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे नाव आघाडीवर असल्याचे राजकीय वर्तुळात बोलले जात आहे. फडणवीस यांना राष्ट्रीय स्तरावर मोठी जबाबदारी मिळाल्यास महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रीपदाची सूत्रे कोण सांभाळणार, हा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत फडणवीसांचे नाव आघाडीवर

भाजपमध्ये 'एक व्यक्ती, एक पद' हा नियम असला तरी, सध्या जे. पी. नड्डा हे भाजप अध्यक्ष आणि केंद्रीय मंत्री अशा दोन महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळत आहेत. नड्डा यांचा कार्यकाळ संपून दीड वर्षांपेक्षा जास्त कालावधी लोटला असूनही नवीन अध्यक्षाची निवड झालेली नाही. यामागे भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) यांच्यात असलेली मतभिन्नता कारणीभूत असल्याचे म्हटले जाते.

उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत एनडीएचे उमेदवार सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या विजयानंतर सामाजिक समीकरणांवरून अनेक तर्क लावले जात आहेत. विद्यमान राष्ट्रपती आदिवासी समाजाच्या, पंतप्रधान ओबीसी समाजातून येतात. त्यामुळे आता भाजपच्या अध्यक्षपदी ब्राह्मण चेहऱ्याला संधी दिली जाऊ शकते, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर, भाजप आणि संघाच्या जवळच्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, संघाचा आग्रह ब्राह्मण चेहऱ्यासाठी आहे. या शर्यतीत महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे नाव सर्वात पुढे आहे. संघ नेहमीच फडणवीस यांच्या पाठीशी राहिला आहे आणि भाजपमध्ये पुढील पिढीचे नेतृत्व घडवण्यासाठी त्यांना संधी दिली जाऊ शकते, असा विचार सुरू असल्याचे सांगितले जाते.

गुजरातला पुन्हा अध्यक्षपद नको?

राष्ट्रीय अध्यक्षपदाच्या निवडीवरून भाजप आणि संघ यांच्यात एकमत होत नसल्याने हा निर्णय लांबला आहे. संघाचा पुन्हा एकदा गुजराती चेहऱ्याला अध्यक्षपद देण्यास विरोध आहे. त्यामुळे गुजरात भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील आणि केंद्रीय मंत्री पुरुषोत्तम रुपाला यांच्या नावांना संघाकडून विरोध होत आहे. नड्डा यांच्या आधी अमित शहा भाजपचे अध्यक्ष होते, त्यामुळे पुन्हा त्याच राज्यातून अध्यक्ष नको, अशी संघाची भूमिका असल्याचे समजते.

दुसरीकडे, संघाने संजय जोशी यांचे नाव सुचवले आहे, परंतु भाजपमधील काही नेत्यांचा त्यांच्या नावाला विरोध आहे. पंतप्रधान मोदी आणि संजय जोशी यांनी 90 च्या दशकात गुजरातमध्ये एकत्र काम केले होते, परंतु त्यांच्या कामाच्या पद्धती वेगळ्या असल्याने त्यांच्यात मतभेद झाले होते. त्यामुळे जोशी यांना अध्यक्षपद देण्यास भाजप श्रेष्ठींचा विरोध असल्याचे म्हटले जाते.

महाराष्ट्राच्या राजकारणात भूकंप अटळ?

जर देवेंद्र फडणवीस यांना भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्षपद मिळाले, तर महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठा बदल अटळ आहे. मुख्यमंत्रीपदाची सूत्रे कोणाकडे सोपवली जाणार, हा प्रश्न समोर येईल. महाराष्ट्रातील सध्याच्या महायुती सरकारचे नेतृत्व करण्यासाठी भाजप कोणाला संधी देणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

या सर्व घडामोडींमुळे महाराष्ट्रातील राजकीय वर्तुळात चर्चेला उधाण आले आहे. फडणवीस हे राज्याच्या राजकारणात एक मजबूत पकड असलेले नेते आहेत. त्यांच्या दिल्लीवारीमुळे राज्यात नवीन नेतृत्वाची गरज भासू शकते. तसेच, भाजप, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्यातील सत्तेचे समीकरण कसे बदलेल, याबद्दलही तर्कवितर्क लावले जात आहेत.