Aaj bail pola: आज बैल पोळा..बैलांची पुजा कधी अन् कशी करावी, मुहूर्त, पिठोरी अमावस्या तिथी जाणून घ्या

Aaj bail pola 2025 puja muhurta and vidhi : श्रावण महिन्याची अमावस्या... निसर्गाच्या कुशीत हिरवळ नुकतीच फुललेली. ढगाळ आकाश आणि मातीचा सुगंध दरवळत असताना, एक सण येतो जो माणूस आणि प्राणी यांच्यातील अतूट नात्याची गाथा सांगतो. तो सण म्हणजे पोळा. हा केवळ बैलांची पूजा करण्याचा दिवस नाही, तर तो आहे त्यांच्या कष्टाचे, समर्पणाचे आणि बळीराजाच्या आयुष्यातील त्यांच्या भूमिकेचे प्रतीक.

जसा एखादा योद्धा युद्धात आपल्या तलवारीला मान देतो, तसाच शेतकरी त्याच्या शेतात सोन्यासारखे पीक पिकवणाऱ्या बैलाला मान देतो. वर्षभर उन्हा-तान्हात, थंडी-वाऱ्यात, चिखलात आणि मातीत कष्ट करणाऱ्या बैलांना हा दिवस विश्रांतीचा आणि सन्मानाचा असतो. हा दिवस म्हणजे बैलांच्या खांद्यावरच्या जोखडाला उतारण्याचा आणि त्यांच्या श्रमाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा क्षण.

खांदे मळणी: श्रमाचा आदर

पोळ्याच्या आदल्या दिवशी, ज्याला "खांदे मळणी" म्हणतात, हा विधी बैलांप्रती शेतकऱ्याच्या प्रेमाचे आणि आदराचे दर्शन घडवतो. वर्षानुवर्षे त्यांच्या खांद्यावर वावरलेल्या जोखडाची जागा, त्या दिवशी मुलायम आणि सुगंधी उटण्याने घेतली जाते. बैलांच्या खांद्यांना हळुवारपणे मालिश केली जाते. हे केवळ एक स्नान किंवा मसाज नाही, तर शेतकरी त्याच्या हातांनी आपल्या मुक्या सोबत्याचे श्रम हलके करण्याचा प्रयत्न करत असतो. हा विधी म्हणजे माणसाच्या आणि पशूच्या भावना एकत्र आल्याचा एक अनोखा अनुभव आहे.

पिठोरी अमावस्या: कृतज्ञतेची पूजा

दुसऱ्या दिवशी, म्हणजेच पिठोरी अमावस्येच्या दिवशी, बैलपोळा साजरा केला जातो. या दिवशी बैलांना नदी किंवा तलावात नेऊन स्नान घातले जाते. त्यांची शिंगे रंगवून, कपाळावर हळद-कुंकू लावून, अंगावर रंगीत झूल (कापड) घालून, गळ्यात घंटा आणि फुलांच्या माळा घालून त्यांना सजवले जाते. त्यांचे पाय आणि शिंगांना चांदीचे किंवा पितळेचे तोडे घातले जातात.

या दिवशी प्रत्येक शेतकऱ्याच्या घरात पुरणपोळीचा नैवेद्य तयार केला जातो. हा नैवेद्य बैलांना प्रेमाने भरवला जातो. हा क्षण म्हणजे एका कष्टाळू मित्राला केलेल्या आदराची आणि सन्मानाची भावना आहे.

पोळा हा सण केवळ पूजा-अर्चेपुरता मर्यादित नाही. हा सण मानवी जीवनात कष्ट, कृतज्ञता आणि निसर्गाशी असलेल्या नात्याचे महत्त्व शिकवतो. तो आपल्याला आठवण करून देतो की, अन्न पिकवण्यासाठी केवळ माणसाचीच नाही, तर त्या मुक्या प्राण्याचेही योगदान आहे. त्यामुळे पोळा हा सण केवळ बैल आणि शेतकऱ्याचा नसून, तो संपूर्ण निसर्ग आणि मानवजातीच्या परस्परसंबंधांचा एक मोठा उत्सव आहे.

पिठोरी अमावस्या तिथी Pithori Amavasya 2025 Tithi

• 22 ऑगस्ट 2025 शुक्रवार सकाळी 11.56 वाजता अमावस्या तिथीस सुरुवात होत आहे.
• 23 ऑगस्ट 2025 शनिवारी सकाळी 11.37 वाजता अमावस्या तिथी समाप्त होत आहे.

बैलाची पुजा कधी करावी? (Bail pola puja muhurta and vidhi)

पंचांगानुसार, आज 22 ऑगस्ट 2025 शुक्रवार सकाळी 11.56 वाजता पिठोरी अमावस्या तिथीस सुरुवात होत आहे. अमावस्येचा काळ 23 ऑगस्ट 2025 शनिवारी सकाळी 11.37 वाजेपर्यंत असेल. यानंतर अमावस्या तिथी समाप्त होत आहे. त्यामुळे आज 22 ऑगस्टला महाराष्ट्रात बैल पोळा साजरा होत आहे. त्यामुळे आज सायंकाळी बैल पोळ्याचा मुहूर्त शुभ मानला जात आहे. त्यामुळे या वेळी बैलाची पुजा करायला हवी.

बैलांची पुजा कशी करावी?

• बैल हा सतत राबणारा पशू, त्याच्याविषयी कृतज्ञता व्यक्त करणे क्रमप्राप्त आहे. त्याची पुजा करताना आधी त्याला स्वच्छ अंघोळ घालावी.
• परंपरेनुसार, त्यानंतर त्याला स्वच्छ पुसून अंगावर झुल पांघरावी.
• त्यानंतर त्याची सजावट करावी, बेगड शिंगाला लावावे.
• बैलाची शेतकरी आणि गृहीणी किंवा महिलांकडून विधीवध पुजा करावी.
• पुजेनंतर त्याच्या पायावर काकडी फोडावी,(हे धनधान्याची बरकत याचे प्रतिक आहे.) त्याला नैवैद्य म्हणून पुरणपोळी खाऊ घालावी.
• त्यानंतर त्याची आरती आणि दर्शन घ्यावे आणि त्याच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करावी ही गोष्ट त्याच्या कानात सांगावी.