सलमान रश्दीचा डोळा फोडणारा हादी मातर कोण? कोर्टाने ठरवलं दोषी; 25 वर्षे तुरुंगात खडी फोडणार का? वाचा

who is hadi matar : 2022 मध्ये भारतीय वंशाचे ब्रिटिश लेखक सलमान रश्दी यांच्यावर झालेल्या हल्ल्याप्रकरणी दोषी ठरलेल्या हादी मातरला अमेरिकन कोर्टाने हत्येचा प्रयत्न केल्याप्रकरणी दोषी ठरवले होते. न्यूयॉर्कच्या ज्युरीने मातरला 25 वर्षांपर्यंत तुरुंगवासाची शिक्षा देण्याची शिफारस केली, अंतिम सुनावणी 23 एप्रिल 2025 रोजी होणार आहे.

सलमान रश्दी यांच्यावर ज्यावेळी हल्ला झाला त्यावेळी त्यांच्या उजव्या डोळ्याची दृष्टी गेली आणि त्यांचे यकृत आणि आतडे गंभीरपणे खराब झाले. विशेष म्हणजे कोर्टाच्या सुनावणीदरम्यान मातर डोके टेकवून ऐकत राहिला. त्याच्या तोंडातून एक शब्दही निघत नव्हता. पण, त्याला कोर्टरूममधून हातकड्या घालून बाहेर नेत असताना तो शांतपणे म्हणाला, "पॅलेस्टाईनला मुक्त करा'!"

सलमान रश्दी यांच्यावर प्राणघातक हल्ला केल्याप्रकरणी सध्या हादी मातर कोण आहे, त्याचा आणि पॅलेस्टाईनशी काय संबंध हे आपण जाणून घेऊया

कोण आहे हादी मातर

1. यूएस-लेबनीज नागरिक: हादी मातर, 27, यांच्याकडे यूएस आणि लेबनॉनचे दुहेरी नागरिकत्व आहे. तो फेअरव्ह्यू, न्यू जर्सी येथील रहिवासी आहे.

2. हिजबोल्लाचा प्रभाव: 2006 मध्ये, तिने एक भाषण ऐकले ज्यामध्ये हिजबुल्लाच्या नेत्याने सलमान रश्दीच्या 1989 च्या फतव्याला त्याच्या हत्येचे आवाहन केले होते. त्यामुळे त्यांच्या मनात रश्दींविरुद्ध द्वेष निर्माण झाला.

3. हल्ल्याची संपूर्ण घटना: 12 ऑगस्ट 2022 रोजी रश्दी न्यूयॉर्कमधील चौटौका इन्स्टिट्यूशनमध्ये लेखकांच्या सुरक्षेवर बोलण्यासाठी जात असताना, मटर स्टेजवर चढले आणि त्यांच्या मानेवर, डोक्यावर, धडावर आणि डाव्या हातावर चाकूने हल्ला केला. या हल्ल्यामुळे रश्दींना अनेक महिने रुग्णालयात राहावे लागले.

4. इतरांवर हल्ले: मटारने सिटी ऑफ एसायलमचे सह-संस्थापक हेन्री रीस यांच्यावर देखील हल्ला केला, जो निर्वासित लेखकांना मदत करणारी ना-नफा संस्था चालवतो.

5. हल्ल्याचे कारण: मटर यांनी नंतर न्यूयॉर्क पोस्टला सांगितले की रश्दीला विरोध केला आहे कारण त्यांना वाटले की रश्दीने इस्लामचा अपमान केला आहे. त्याने रश्दींच्या कार्यक्रमाची जाहिरात पाहिली आणि हल्ल्याची योजना करण्यासाठी न्यू जर्सीहून प्रवास केला.

कोर्टात काय झालं?

जेव्हा ज्युरीने मातरला दोषी ठरवले तेव्हा त्याने फारशी प्रतिक्रिया दिली नाही, परंतु त्याला हातकडी घालून बाहेर नेले जात असताना तो कुजबुजला - 'पॅलेस्टाईनला मुक्त करा'.

पुढची पायरी काय असेल?

न्यायालय 23 एप्रिल 2025 रोजी मातरच्या शिक्षेवर निर्णय घेईल. तो द्वितीय-डिग्री खून आणि प्राणघातक हल्ल्याचा प्रयत्न केल्याबद्दल दोषी आढळला, ज्यामध्ये 25 वर्षांपर्यंत तुरुंगवासाची शिक्षा आहे. कट्टरपंथी विचारसरणीने प्रेरित झालेल्या हादी मातरने सलमान रश्दी यांच्यावर हल्ला केला, ज्यामुळे रश्दी गंभीर जखमी झाले आणि एका डोळ्याची दृष्टी गेली. न्यायालयाने त्याला दोषी ठरवले असून आता त्याला कठोर शिक्षा भोगावी लागणार आहे.