अमेरिका इराण युद्धावर रोज 'एवढे' कोटी करतोय खर्च! 10 दिवसांत पाकिस्तानच्या संरक्षण बजेट इतका खर्च

Us iran war : जगातील सर्वात श्रीमंत आणि शक्तिशाली देश मानला जाणारा अमेरिका सध्या भीषण आर्थिक संकटाच्या खाईत लोटला जात आहे. निमित्त आहे इराणसोबत सुरू असलेला युद्धसदृश संघर्ष. मिळालेल्या अहवालानुसार, अमेरिका या संघर्षावर दररोज तब्बल ८९१ दशलक्ष डॉलर म्हणजेच भारतीय रुपयांमध्ये सुमारे ७,४०० कोटी रुपये खर्च करत आहे.

'वनइंडिया'नुसार, युद्धाच्या केवळ पहिल्याच आठवड्यात हा खर्च ६ अब्ज डॉलरवर (सुमारे ५०,००० कोटी रुपये) पोहोचला आहे. हा खर्च इतका अवाढव्य आहे की, अनेक लहान देशांची संपूर्ण अर्थव्यवस्था त्यापुढे फिकी पडेल. तज्ज्ञांच्या मते, हा संघर्ष लांबल्यास जागतिक अर्थव्यवस्थेसह तेल आणि गॅस बाजाराचा भुगा होऊ शकतो.

१. दारूगोळ्यावरच ४ अब्ज डॉलरचा चुराडा

या अवाढव्य खर्चातील सिंहटाटा शत्रूची क्षेपणास्त्रे हवेतच नष्ट करणाऱ्या इंटरसेप्टर मिसाइल्स आणि दारूगोळ्यावर होत आहे. पहिल्या आठवड्यात ६ अब्ज डॉलरपैकी ४ अब्ज डॉलर फक्त शस्त्रास्त्रांवर खर्च झाले आहेत. हा खर्च गेल्या वर्षी इराणच्या अणुप्रकल्पांवर झालेल्या 'ऑपरेशन मिडनाईट हॅमर'पेक्षाही अधिक आहे.

२. ५० हजार सैनिक आणि युद्धनौका तैनात

मध्य-पूर्वेत अमेरिकेने आपली लष्करी ताकद प्रचंड वाढवली आहे. सध्या तिथे ५०,००० हून अधिक अमेरिकन सैनिक, दोन विमानवाहू युद्धनौका (Aircraft Carriers) आणि डझनभर विनाशिका तैनात आहेत. याशिवाय अतिरिक्त बॉम्बर आणि लढाऊ विमाने सतत या भागात पाठवली जात आहेत, ज्यामुळे रोजचा ऑपरेशनल खर्च वाढत आहे.

३. धक्कादायक तुलना: भारताच्या अवकाश बजेटपेक्षा जास्त खर्च!

• अमेरिकेच्या या युद्ध खर्चाची तुलना केल्यास परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात येते.
• अमेरिका दर दोन दिवसांत भारताच्या संपूर्ण वर्षाच्या अवकाश बजेटइतका (Space Budget) पैसा युद्धात जाळत आहे.
• केवळ १० दिवसांत पाकिस्तानच्या संपूर्ण वर्षाच्या संरक्षण बजेटइतका खर्च होत आहे.
• दोन महिन्यांपेक्षा कमी काळात नेपाळच्या संपूर्ण जीडीपीइतकी (GDP) रक्कम या युद्धात खर्च होऊ शकते.

४. जागतिक तेल बाजारात खळबळ; 'ब्रेंट क्रूड' १०० डॉलर पार

या तणावाचा थेट परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजारावर झाला आहे. जगातील २५% सागरी तेल व्यापार सांभाळणाऱ्या 'होर्मुज सामुद्रधुनी'तील वाहतूक जवळपास ठप्प झाली आहे. ड्रोन हल्ल्यानंतर रॅस तनुरा रिफायनरी तात्पुरती बंद करावी लागल्याने ब्रेंट क्रूड ऑइलचे दर प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या पार गेले असून, ते ११९.५० डॉलरपर्यंत पोहोचले आहेत. यामुळे जगात इंधन दरवाढीचा भडका उडण्याची भीती आहे.

५. अमेरिकेतच 'ट्रम्प' प्रशासनाचा निषेध

या अवाढव्य खर्चामुळे अमेरिकेत अंतर्गत राजकीय वाद उफाळला आहे. हाऊस डेमोक्रेटिक कॉकसचे अध्यक्ष पीट एगुलर यांनी आरोप केला आहे की, प्रशासन युद्धावर अब्जावधी डॉलर्स उडवत आहे, तर देशांतर्गत आरोग्य आणि पोषण योजनांमध्ये कपात केली जात आहे. दुसरीकडे, अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणकडून "बिनशर्त शरणागती"ची मागणी कायम ठेवली आहे.

निष्कर्ष:

हा संघर्ष जर असाच सुरू राहिला, तर अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेला मोठी गळती लागेलच, पण सोबतच संपूर्ण जग मंदीच्या सावटाखाली येईल, असे संकेत संरक्षण आणि आर्थिक तज्ज्ञांनी दिले आहेत.