अमेरिकेचा कॅनडा अन् ग्रीनलँडवर दावा; ट्रम्प समर्थकांच्या एका पोस्टने जागतिक राजकारणात खळबळ!

Donald Trump Greenland controversy : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या समर्थकांनी सोशल मीडियावर केलेल्या एका पोस्टमुळे जागतिक राजकारणात मोठी खळबळ माजली आहे. तर मित्रराष्ट्रांमध्ये प्रचंड अस्वस्थता वाढली आहे. नेमकं असं काय घडलं की, त्याचा परिणाम जगभरातील सोशल मीडियावर पाहायला मिळत आहे. चला तर जाणून घेऊया या लेखातून नेमकं प्रकरण काय आहे.

जागतिक राजकारणात एका मोठ्या वादाला तोंड फुटले आहे. सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेल्या अमेरिकेच्या एका कथित 'नव्या नकाशाने' संपूर्ण जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. या नकाशात चक्क कॅनडा आणि ग्रीनलँड हे अमेरिकेचा भाग म्हणून दाखवण्यात आले आहेत. या एका ग्राफिकमुळे मित्रराष्ट्रांमध्ये अस्वस्थता पसरली असून जागतिक राजनैतिक वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.

वादाचे मूळ: सोशल मीडियावरील 'ते' ग्राफिक

सध्या 'X' (ट्विटर) आणि इतर समाज माध्यमांवर उत्तर अमेरिकेचा एक नकाशा वेगाने पसरत आहे. या नकाशाचे सर्वात धक्कादायक वैशिष्ट्य म्हणजे यात कॅनडा आणि ग्रीनलँडच्या सीमा पुसून त्यांना 'युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका' (USA) मध्ये विलीन झालेले दाखवण्यात आले आहे. हा नकाशा ट्रम्प समर्थकांकडून किंवा त्यांच्या धोरणांशी संबंधित गटांकडून जाणीवपूर्वक पसरवला जात असल्याची चर्चा आहे, ज्यामुळे कॅनडा आणि डेन्मार्क यांसारख्या देशांच्या सार्वभौमत्वावर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.

ट्रम्प यांची ग्रीनलँडची जुनी 'रिअल इस्टेट' ओढ

ग्रीनलँडबद्दल ट्रम्प यांचे आकर्षण नवीन नाही. आपल्या पहिल्या कार्यकाळात त्यांनी ग्रीनलँड खरेदी करण्याचा प्रस्ताव मांडला होता, ज्याला त्यांनी "एक मोठा रिअल इस्टेट करार" असे संबोधले होते.

ग्रीनलँड हे डेन्मार्कच्या अधिपत्याखालील एक स्वायत्त बेट आहे. तेव्हा डेन्मार्कच्या पंतप्रधानांनी हा प्रस्ताव 'हास्यास्पद' ठरवून फेटाळला होता. मात्र, आता नव्या नकाशात ग्रीनलँडला अमेरिकेचा भाग दाखवल्याने ट्रम्प यांच्या विस्तारवादी महत्त्वाकांक्षेची पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे.

कॅनडासोबतचा संघर्ष: टॅरिफपासून नकाशापर्यंत

कॅनडा आणि अमेरिका यांचे संबंध सध्या तणावाच्या टप्प्यातून जात आहेत. ट्रम्प यांनी नुकतीच घोषणा केली होती की, अंमली पदार्थांची तस्करी आणि अवैध स्थलांतर रोखण्यासाठी कॅनडा व मेक्सिकोवर २५% आयात शुल्क (Tariff) लावले जाईल. या आर्थिक तणावादरम्यानच कॅनडाला अमेरिकेचा भाग म्हणून नकाशात दाखवणे, ही कॅनेडियन नागरिकांसाठी " जखमेवर मीठ" चोळण्यासारखी घटना ठरली आहे. कॅनडाच्या राजकीय वर्तुळातून यावर तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे.

जागतिक स्तरावर काय पडसाद उमटले?

या वादग्रस्त नकाशाचे पडसाद उमटण्यास सुरुवात झाली आहे. कॅनडा हा एक स्वतंत्र आणि सार्वभौम देश आहे. त्याला शेजारील देशाचा भाग म्हणून दाखवणे हा त्यांच्या अखंडतेचा अपमान असल्याचे तिथल्या नेटकऱ्यांनी म्हटले आहे.

डेन्मार्कची भूमिका काय?

"ग्रीनलँड विक्रीसाठी नाही," ही डेन्मार्कची जुनीच भूमिका आहे. नकाशातील हे बदल म्हणजे आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक शिष्टाचारांचे उल्लंघन मानले जात आहे.

साम्राज्यशाहीचा आरोप

सोशल मीडियावर अनेकांनी याला अमेरिकेची 'आधुनिक साम्राज्यशाही' म्हटले आहे, तर काहींनी हा केवळ खोडसाळपणा किंवा 'ट्रोलिंग' असावा असा अंदाज व्यक्त केला आहे.

भू-राजकीय परिणाम आणि सामरिक महत्त्व

आर्क्टिक क्षेत्रामध्ये वाढते रशियन आणि चीनी वर्चस्व पाहता, ग्रीनलँडवर ताबा मिळवणे अमेरिकेसाठी सामरिकदृष्ट्या अत्यंत फायद्याचे आहे. नैसर्गिक संसाधने आणि संरक्षण सिद्धतेसाठी हे क्षेत्र महत्त्वाचे आहे.

मात्र, आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार कोणत्याही लोकशाही देशाचा अशा प्रकारे नकाशात समावेश करणे अशक्यप्राय आहे. यामुळे अमेरिकेच्या आपल्या सर्वात जवळच्या शेजाऱ्यांशी असलेल्या संबंधांमध्ये मोठी दरी निर्माण होऊ शकते.