अमेरिकेने भारतासोबत केला विश्वासघात, भारतीय हवाई दल अडचणीत?

LCA Mk-1A Fighter Jet: अमेरिकेने भारतासोबत मोठा विश्वासघात केला असे मानले जात आहे. ज्यामुळे भारतीय हवाई दल म्हणजे (Indian Air Force) अडचणीत आले आहे. अमेरिका भारताला LCA तेजस Mk-1A लढाऊ विमानाचा पुरवठा करण्यास सतत विलंब करत आहे. त्यामुळे या लढाऊ विमानाची निर्मिती होत नाही.

स्वावलंबी भारताच्या संकल्पानुसार, स्थानिक पातळीवर विकसित LCA Mk-1A हे लढाऊ विमान या वर्षीच्या फेब्रुवारीपर्यंत हवाई दलाकडे सुपूर्द केले जाणार होते, मात्र HAL ला भारतीय संरक्षण उद्योगाची शान मानली जाणारी ही लढाऊ विमाने ताब्यात घेता आली नाहीत.

एचएएल 31 मार्च 2024 पर्यंत 2 लढाऊ विमाने आणि 31 मार्च 2025 पर्यंत 18 लढाऊ विमाने भारतीय हवाई दलाला सुपूर्द करणार होते. मात्र आता या विमानांची डिलिव्हरी जुलैच्या अखेरीस सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. वितरण वेळापत्रकातील हा बदल Mk-1A साठी F404-IN20 इंजिनच्या पुरवठ्यात झालेल्या विलंबामुळे HAL आणि GE Aerospace मधील पुरवठा साखळी समस्यांमुळे झाला आहे.

संरक्षण तज्ञांच्या म्हणण्यानुसार रशिया आणि भारत यांच्यातील मजबूत संबंधामुळे अमेरिकेने जाणून बुजून विमानांच्या इंजिनचा पुरवठा थांबवला आहे. भारतीय वायुसेनेचे ऑपरेशन पूर्ण वेगाने चालवण्यासाठी स्क्वाड्रन्सची आवश्यकता असते. अगोदरच लढाऊ विमानांची कमतरता आहे आणि सध्या भारताकडे फक्त 31 स्कॉड्रन्स शिल्लक आहेत.

याशिवाय हवाई दलाच्या ताफ्यातील जुनी रशियन एमआयजी विमाने तेजस लढाऊ विमानांनी बदलून आपल्या स्क्वाड्रनची ताकद पूर्ण करण्याचाही भारताचा प्रयत्न आहे, मात्र अमेरिकेमुळे सतत विलंब होत आहे. FlightGlobal द्वारे संपर्क साधला असता, GE Aerospace म्हणाले, "एरोस्पेस उद्योग अभूतपूर्व पुरवठा साखळी दबाव अनुभवत आहे. GE Aerospace आमच्या भागीदार HAL आणि पुरवठादारांसह व्यत्ययांवर मात करण्यासाठी आणि LCA Mk-1A प्रोग्रामसाठी F404-IN20 सुरक्षित करण्यासाठी काम करत आहे. इंजिन वितरित करण्याचे काम करत आहे.

लढाऊ विमानांची डिलिव्हरी सुरू करण्यास उशीर झाल्यामुळे, भारतीय संरक्षण मंत्रालयाने एक आढावा बैठक घेतली आणि एचएएलला मार्च 2025 पर्यंत 18 विमानांच्या वितरणाची अंतिम मुदत पूर्ण करण्यास सांगितले. एचएएलने असेही म्हटले आहे की ते मार्च 2025 पर्यंत 18 जेट विमानांचे कराराचे लक्ष्य पूर्ण करेल. आणि योग्य वेळी इंजिन मिळाले तरच HAL विमाने वितरित करू शकते, अन्यथा नवीन विमानात जुनी F404-IN20 इंजिने बसवावी लागतील!

सध्याच्या भौगोलिक-राजकीय तणाव आणि निर्बंधांमुळे एरोस्पेस उद्योगाच्या पुरवठा साखळीवर गंभीर परिणाम झाला आहे. अमेरिकन निर्बंधांमुळे शस्त्रास्त्र पुरवठ्याबाबत आणखी अनेक समस्या वाढू शकतात. (Indian Air Forc)e भारताचे विमान इंजिनसाठी GE एरोस्पेसवर अवलंबित्व हे जोरदारपणे सूचित करते की, भारताने स्वतःचा कच्चा माल आणि इलेक्ट्रॉनिक्स पुरवठा साखळी सुरक्षित केली पाहिजे