'मी 8 महिन्यांत आठ युद्धे थांबवली! भारत-पाकिस्तानचे युद्धही थांबवले': डोनाल्ड ट्रम्प यांचा मोठा दावा

Trump claims stopped india pakistan war 200 percent tariff threat : अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा एक अत्यंत मोठा आणि खळबळजनक दावा केला आहे. आपल्या एका वक्तव्यात त्यांनी दावा केला आहे की, त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष असताना आठ महिन्यांत तब्बल आठ युद्धे थांबवली, तर भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील मोठा संघर्षही त्यांनी व्यापाराचा वापर करून थांबवला. असा दावा अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. त्यांनी नुकताच पुन्हा याचा पुनुरुच्चार केला आहे.

आज आपण डोनाल्ड ट्रम्प यांचे दावे आणि त्यातील तथ्य आणि खोटेपणा याचा उहापोह करुया. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर या दाव्यांना किती किंमत आहे आणि वक्तव्य, दाव्याचे विश्लेषण समजून घेऊया.

डोनाल्ड ट्रम्प यांचे मुख्य दावे

1. "आठ महिन्यांत आठ युद्धे थांबवली": "मला वाटत नाही की कोणत्याही राष्ट्राध्यक्षाने एकही युद्ध थांबवले आहे. मी आठ महिन्यांत आठ युद्धे थांबवली आहेत. मला नोबेल पारितोषिक मिळाले का? नाही...पण मी कदाचित शेकडो आणि लाखो लोकांचे जीव वाचवले."

2. भारत-पाकिस्तान संघर्ष थांबवला: "आम्ही व्यापाराचा वापर करून यापैकी बरीच युद्धे थांबवली. उदाहरणार्थ, भारत आणि पाकिस्तान खूप कठोरपणे लढत होते. सात विमाने पाडण्यात आली... वाईट गोष्टी घडत होत्या."

3. कर लादण्याची धमकी: "मी म्हणालो की जोपर्यंत ते युद्ध थांबवत नाहीत तोपर्यंत आम्ही व्यापार करार करणार नाही. मी त्यांना फोनवर बोलावले आणि मी म्हणालो, ऐका, तुम्ही हे युद्ध थांबवल्याशिवाय तुम्ही अमेरिकेत विकता त्या कोणत्याही उत्पादनावर आम्ही तुमच्या देशावर २००% कर लावणार आहोत...दुसऱ्याच दिवशी मला फोन आला, 'आम्ही तणाव कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे...आम्ही ठरवले आहे की आम्ही लढणार नाही.' मला युद्धे थांबवणे आवडते."

तथ्ये आणि सत्य विश्लेषण (Fact Check and Analysis)

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या या दाव्यांमध्ये सत्यता आणि अतिशयोक्ती दोन्हीचा समावेश आहे.

1. आठ महिन्यांत आठ युद्धे : (पुरावा उपलब्ध नाही)

सत्यता: ट्रम्प यांच्या कार्यकाळात कोणतेही मोठे आंतरराष्ट्रीय संघर्ष औपचारिकपणे 'युद्ध' म्हणून नोंदवले गेले नाहीत, जे त्यांनी थांबवले. 'आठ युद्धे' थांबवण्याचा कोणताही सार्वत्रिक किंवा सिद्ध पुरावा उपलब्ध नाही.

विश्लेषण: ट्रम्प यांचा उद्देश त्यांनी केलेल्या राजकीय हस्तक्षेप आणि शांतता करार (उदा. अब्राहम करार) यांना 'युद्ध थांबवणे' म्हणून सादर करणे असू शकते. मात्र, हा दावा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्य किंवा सिद्ध झालेला नाही आणि ही त्यांची अतिशयोक्ती असू शकते. नोबेल पारितोषिक मिळण्याची त्यांची इच्छा वारंवार व्यक्त झाली आहे.

2. भारत-पाकिस्तान संघर्ष , सात विमाने पाडल्याचे वक्तव्य : अतिशोयोक्ती आणि पोकळ दावा

सत्यता: ट्रम्प यांनी उल्लेख केलेली 'सात विमाने पाडण्याची' घटना फेब्रुवारी २०१९ मधील पुलवामा हल्ल्यानंतरच्या हवाई संघर्षाच्या संदर्भात आहे, जेव्हा भारताचे एक विमान (मिग-२१) आणि पाकिस्तानचे एक विमान पाडण्यात आले होते (जरी भारताने पाकिस्तानचे F-16 पाडल्याचा दावा केला होता, तर पाकिस्तानने ते नाकारले होते).

विश्लेषण: ट्रम्प यांनी भारत-पाकिस्तानमध्ये तणाव कमी करण्यासाठी मध्यस्थी करण्याचा प्रयत्न केला होता, हे सत्य आहे. अनेक जागतिक नेत्यांनी त्यावेळी दोन्ही देशांना शांतता राखण्याचे आवाहन केले होते. तथापि, ट्रम्प यांच्या थेट धमक्यांमुळे आणि केवळ एका दिवसाच्या आत संघर्ष थांबल्याचा दावा अतिशयोक्तीपूर्ण आहे, हा पोकळ दावा आहे कारण भारताने यावर स्पष्ट भूमिका व्यक्त करत ट्रम्प यांच्या दाव्यातील हवा काढली आहे.

मुळात: दोन्ही देशांनी तातडीने तणाव कमी करण्याचा निर्णय त्यांच्या अंतर्गत आणि परराष्ट्र धोरणाच्या विचारांनुसार घेतला होता. ट्रम्प यांनी त्यावेळी केलेल्या संभाषणांचा दबाव निश्चितच होता, पण संपूर्ण श्रेय केवळ '२००% कर' च्या धमकीला देणे हे तथ्यावर आधारित नाही.

निष्कर्ष: ट्रम्प यांचे वक्तव्य हे त्यांच्या राजकीय प्रचारशैलीचा भाग असून, त्यांनी केलेल्या राजकीय मध्यस्थीच्या प्रयत्नांना अतिशयोक्तीपूर्ण स्वरूपात सादर केले आहे.