'निदर्शकांच्या हत्येच्या सूत्रधार', माजी PM शेख हसीनांना ICT-BDने फाशीची शिक्षा सुनावताना काय म्हटले

Sheikh Hasina Sentenced to Death : बांगलादेशच्या आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरणाने (ICT-BD) सोमवारी (17 नोव्हेंबर 2025) माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांच्याविरोधात ऐतिहासिक निकाल दिला आहे.

गेल्या वर्षी (2024) विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखालील निदर्शनांना हिंसक पद्धतीने दडपल्याप्रकरणी आणि मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यांसाठी त्यांच्या अनुपस्थितीत खटला चालवला गेला. ICT-BD ने हसीना यांना या गुन्ह्यांसाठी दोषी ठरवले आणि निदर्शनांच्या हत्येच्या त्या 'सूत्रधार' असल्याचे नमूद करत त्यांना मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली आहे.

न्यायाधिकरणाने सिद्ध केलेले ५ प्रमुख आरोप

ICT-BD न्यायाधिकरणाने निकालात खालील पाच मुख्य आरोप समाविष्ट केले आहेत, जे सिद्ध झाले आहेत:

निदर्शने दडपण्याचे सूत्रधार

निदर्शने दडपण्याचे आणि निदर्शकांना मारण्याचे सूत्रधार असणे. २. घातक शस्त्रे वापरणे: हेलिकॉप्टर आणि ड्रोन वापरून नागरिकांवर गोळीबार करणे. ३. विद्यार्थी कार्यकर्त्याची हत्या: एका विद्यार्थी कार्यकर्त्याची (अबू सईद) हत्या करणे. ४. हिंसाचार भडकावणारी विधाने: द्वेषपूर्ण आणि हिंसाचार भडकावणारी विधाने करणे. ५. मानवतेविरुद्ध गुन्हे: या सर्व कृत्यांद्वारे मानवतेविरुद्ध गुन्हे करणे.

न्यायाधीशांच्या निकालातील महत्त्वाचे मुद्दे काय?

न्यायाधीशांनी निकाल वाचताना अनेक गंभीर बाबी आणि पुराव्यांवर जोर दिला, जे खालीलप्रमाणे आहेत:

सत्तेसाठी बळाचा वापर

जुलै-ऑगस्ट २०२४ च्या निदर्शनांदरम्यान शेख हसीनाने आपली सत्ता टिकवून ठेवण्यासाठी सातत्याने बळाचा वापर केला.

शवविच्छेदन अहवालात फेरफार

शेख हसीनाने एका डॉक्टरला धमकावले आणि विद्यार्थी कार्यकर्ते अबू सईद यांचा शवविच्छेदन अहवाल चार ते पाच वेळा बदलण्यास भाग पाडले.

गोळीबार करण्याचे आदेश

हसीनाने निदर्शकांना मारण्यासाठी हेलिकॉप्टर आणि घातक शस्त्रे वापरण्याचे आदेश दिले होते. दक्षिण ढाका शहराचे माजी महापौर शेख फजले नूर तापोश यांच्यासोबतच्या कथित संभाषणात ही गोष्ट उघड झाली.

सैन्य आणि उपचाराचा नकार

बांगलादेशी सैन्याने ५ ऑगस्ट रोजी ढाका येथे निदर्शकांवर गोळीबार केला. तसेच, निदर्शकांना धमकावण्यासाठी हेलिकॉप्टरचा वापर करण्यात आला. जखमी निदर्शकांना वैद्यकीय मदत आणि उपचार जाणूनबुजून नाकारण्यात आले.

द्वेषपूर्ण भाषण आणि खुनाची धमकी

शेख हसीना यांनी द्वेषपूर्ण भाषणे दिली. इतकेच नव्हे, तर शकील नावाच्या एका सहकाऱ्याशी फोनवरून झालेल्या संभाषणात त्यांनी त्यांच्याविरुद्ध दाखल केलेल्या खटल्यांमध्ये सहभागी असलेल्या २२६ लोकांना मारण्यास सांगितले.

दिसताच गोळीबार

ढाका-ट्रिब्यूनच्या अहवालानुसार, ढाका महानगर पोलिसांनी जाळपोळ, स्फोट किंवा पोलिस/नागरिकांना हानी पोहोचवण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या प्रत्येकाविरुद्ध दिसताच गोळीबार (Shoot at Sight) करण्याचे आदेश जारी केले आहेत. या गंभीर पुराव्यांच्या आधारे, ICT-BD ने शेख हसीना यांना दोषी ठरवून मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली आहे.