रशियन ऑईल टँकरवर ड्रोन हल्ला कोणी केला?, विध्वंस पाहून जग हादरले, आता अणुयुद्ध होणार का?

Russian oil tanker drone attack : रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्ध आता जलमार्गाने व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करण्यापर्यंत पोहोचले आहे. शनिवारी (२९ नोव्हेंबर) युक्रेनच्या मानवरहित सागरी ड्रोनने काळ्या समुद्रात रशियन तेल टँकर 'विराट'ला पुन्हा लक्ष्य केले.

एकाच आठवड्यात दोनदा झालेल्या या विध्वंसक हल्ल्याने जागतिक समुदाय हादरला आहे. युक्रेनच्या सुरक्षा सेवांनी या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली असून, युद्धात नागरी जहाजाला लक्ष्य करण्याची ही पहिलीच वेळ असल्याने आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.

'शॅडो फ्लीट'वर युक्रेनचा सर्जिकल स्ट्राइक

शनिवारी काळ्या समुद्रात रशियन तेल टँकर 'विराट' या जहाजाला युक्रेनच्या मानवरहित ड्रोनने लक्ष्य केले. या टँकरवर शुक्रवारीही स्फोटांनी हल्ला झाला होता. युक्रेनच्या सुरक्षा सेवांनी या हल्ल्याची औपचारिक जबाबदारी स्वीकारत, रशियाच्या तथाकथित 'शॅडो फ्लीट'ला लक्ष्य केल्याचे स्पष्ट केले आहे.

'विराट' आणि 'कैरो' या जहाजांवरील क्रू मेंबर्सनी या हल्ल्यानंतर तत्काळ रेडिओवर 'ड्रोन हल्ला मेडे!' असा डिस्ट्रेस कॉल जारी केला. OSINTdefender या ओपन सोर्स इंटेलिजन्स मॉनिटरने तुर्कीच्या वाहतूक मंत्रालयाच्या हवाल्याने दिलेल्या माहितीनुसार, हा गॅम्बियन-ध्वजांकित टँकर दक्षिण काळ्या समुद्रात पृष्ठभागावरील जहाजांनी दुसऱ्यांदा लक्ष्य केला गेला.

युक्रेनियन सुरक्षा सूत्रांच्या माहितीनुसार, या हल्ल्यामध्ये एसबीयू (SBU) आणि युक्रेनियन नौदल (Navy) यांच्या संयुक्त 'सी बेबी' (Sea Baby) सागरी ड्रोनचा सहभाग होता.

मोठे नुकसान आणि क्रू मेंबर्सची सुटका

तुर्कीच्या वाहतूक मंत्रालयाने ट्विटरवर पोस्ट केलेल्या निवेदनात हल्ल्याच्या घटनेला दुजोरा दिला. काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यापासून ३५ नॉटिकल मैल (सुमारे ६५ किमी) अंतरावर मानवरहित सागरी वाहनांनी 'विराट'वर शनिवारी सकाळी पुन्हा हल्ला केला होता.

प्राथमिक हल्ल्यानंतर 'विराट' वरील २० क्रू मेंबर्सना सुखरूप बाहेर काढण्यात आले होते. तुर्कीचे वाहतूक मंत्री अब्दुलकादिर उरालोग्लू यांनी सांगितले की, तपासकर्ते बाह्य हल्ल्याची चिन्हे तपासत आहेत, ज्यात भूसुरुंग, रॉकेट किंवा ड्रोन हल्ल्यांचा समावेश असू शकतो.

दुसऱ्या हल्ल्यानंतरची स्थिती

युक्रेनियन सुरक्षा स्त्रोतानुसार, 'विराट' आणि दुसरे जहाज मोठ्या प्रमाणात नुकसानग्रस्त झाले असून ते प्रभावीपणे अक्षम झाले आहेत. ताज्या वृत्तानुसार, जहाज तुर्कियेच्या किनारपट्टीवर जळत आहे आणि बुडत आहे.

निर्बंधांचे उल्लंघन आणि आंतरराष्ट्रीय तणाव!

या हल्ल्यामुळे युद्धात मोठा तणाव निर्माण झाला आहे. युक्रेनचा दावा आहे की 'विराट' आणि 'कैरो' ही जहाजे आफ्रिकन देशांमध्ये नोंदणीकृत असूनही, ती रशियाच्या 'शॅडो फ्लीट'चा भाग होती. रशिया हा ताफा, अमेरिका आणि युरोपने लादलेले तेल निर्बंध चुकवण्यासाठी वापरत होता. युद्धात नागरी जहाजांना लक्ष्य करण्याची ही पहिलीच वेळ असल्याने, या घटनेने आंतरराष्ट्रीय सागरी कायद्यांचे उल्लंघन केले आहे, ज्यामुळे जागतिक सागरी सुरक्षेसाठी मोठा धोका निर्माण झाला आहे.

अणुयुद्धाचे भय आणि शांतता प्रयत्नांना धक्का!

नागरी आणि व्यापारी जहाजांवर झालेले हे थेट हल्ले युद्ध एक नवीन आणि धोकादायक वळण घेत असल्याचे दर्शवतात. नागरी पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करणे हा युद्धाचा विस्तार आहे, ज्यामुळे रशियाकडून अधिक कठोर प्रत्युत्तर दिले जाण्याची शक्यता आहे. या तणावामुळे, जागतिक स्तरावर अणुयुद्धाचे भय पुन्हा एकदा निर्माण झाले आहे.

याव्यतिरिक्त, युद्ध थांबवण्यासाठी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी केलेल्या शांतता प्रयत्नांनाही या हल्ल्यामुळे मोठा धक्का बसण्याची शक्यता आहे, कारण हा हल्ला थेट आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेला आव्हान देणारा आहे.